SA/Rz 1991/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-20

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianach w ewidencji gruntów, oparta na dokumentacji geodezyjnej sprzed ponad 30 lat i wydana w stosunku do osoby zmarłej, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie obarczone było istotnymi wadami. W szczególności, w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie wzięła udział w charakterze strony osoba zmarła, a decyzja była adresowana do niej. Ponadto, organ pierwszej instancji dokonał ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym, a organ drugiej instancji nie skorygował tego błędu. Sąd wskazał również na brak aktualnych dokumentów wieczystoksięgowych i konieczność przeprowadzenia nowych pomiarów terenowych przy wprowadzaniu zmian w ewidencji gruntów w oparciu o tak stare dokumenty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu C. S., polegających na doprowadzeniu do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym działek nr 25 i nr 1149/2. Starosta wydał decyzję o dokonaniu tych zmian, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. po rozpatrzeniu odwołania S. M. (który później okazał się być osobą zmarłą przed wydaniem decyzji organu I instancji). Skarżącym był W. M., syn zmarłego S. M., który twierdził, że przez zmianę numerów działek stracił własność swoich gruntów. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. na rzecz skarżącego W. M. kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2003 r., Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. na rzecz skarżącego W. M. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 20 maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2, pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dna 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2003 r., Nr [...] orzekającej o dokonaniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu C. S., polegającym na doprowadzeniu do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym działek nr 25 i nr 1149/2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że na wniosek A. M. Starosta [...] w oparciu o mapę uzupełniającą i wykaz zmian gruntowych włączone do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej decyzją z [...].10.2003 r., Nr [...] orzekł o dokonaniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu C. S. w ten sposób, że: w jednostce rejestrowej nr 222 utworzonej na rzecz A. M. c. W., i J., zam. C. S., skreślił działkę nr 1149/2 o pow. 1,35 ha a wpisał działkę nr 1149/4 o pow. 0,13 ha oraz dopisał działkę 25/2 o pow. 0,04 ha, w jednostce rejestrowej nr 234 wpisanej na rzecz T. B. c. M. i A., zam. K. w 3/16 cz., M. D. c. M. zam. C. S. w 3/16 cz., Al. N. c. R. i M. zam. C. S. w 4/16 cz., R. N. s. M., zam. C. S. w 3/16 cz. , An. N. s. M., zam. C. S. w 3/16 cz., skreślił działkę nr 25 o pow. 0,41ha a wpisał działkę nr 25/1 o pow. 0,37 ha, utworzył nową jednostkę rejestrową dla działki nr 1149/3 o pow. 1,22 ha w tym 0,06 ha na rzecz A. M. c. W. w 3/4 cz. i S. M. s. A. i D. zam. C. S. w 1/4 cz., na mapę ewidencyjną postanowił wnieść zmianę przebiegu granic i oznaczenia działek zgodnie z mapą uzupełniającą, włączoną do zasobu geodezyjnego pod nr 3434-15/2003 w dniu 27.06.2003 r. Od decyzji tej odwołał się S. M. podając, iż przez zmianę numerów działek stracił własność swoich działek, które ma zapisane w księgach wieczystych. Dodał, że działka nr 25/1 jest utworzona na jego gruncie. Ponadto zarzucił, że z działki nr 15/1 A. M. wycięła część lasu stanowiącego jego własność. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy umowy przekazania gospodarstwa rolnego przez K. i S. M. W. M. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr 15/1, 3300/2, 1149/1, 3405, 1080, 1226, 2827, 3254,3259 o łącznej powierzchni 6,42 ha, ponadto połowy działek nr 3252 i 1484 o łącznej powierzchni 0,70 ha wraz z budynkami i domem mieszkalnym. Rozpatrując wniosek A. M. Starosta zlecił Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych sporządzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do wprowadzenia wnioskowanych zmian do operatu ewidencji gruntów wsi C. S. odnośnie działek nr 25 i 1149/2. W dotychczasowej ewidencji gruntów działka nr 25 wykazana była jako współwłasność A. M. i innych osób, natomiast działka nr 1149/2 wykazana była jako własność A. M. Tymczasem zgodnie z zapisem w KW 5496 pgr nr 1395 odpowiadająca obecnej działce nr 25/2 zapisana jest na rzecz A. M., zatem należało dokonać podziału działki nr 25 aby wyodrębnić własność A. M. zgodnie z zapisem w KW 5496. Natomiast działka nr 1149/2 zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian gruntowych powstała z pgr 643/2 objętej KW 5497 oraz pgr 644/3 objętej KW 5496. Zatem należało poprzez podział rozdzielić te dwie odrębne własności. Działka nr 1149/2 podzieliła się na działki nr 1149/3 i 1149/4. Działka nr 1149/4 odpowiada dawnej pgr nr 664/3 objętej KW nr 5496 gdzie jako właściciel figuruje A. M. Działka nr 1149/3 odpowiada dawnej pgr nr 643/2 objętej KW 5497 gdzie jako współwłaściciele figurują: S. M. w 1/4 cz. oraz A. M. w 3/4 cz. Zatem również należało podzielić te dwie odrębne własności. Sprawy wycięcia lasu na działce nr 15/1 przez A. M. może być przedmiotem postępowania cywilnoprawnego. W żaden sposób nie naruszono własności S. M., bowiem w operacie ewidencji gruntów jest wykazany jako właściciel działek nr: 15/1, 1149/1, 1226, 1080,2827, 3254, 3259, 3405, 3300/2 o łącznej powierzchni 6,42 ha oraz działki nr 3252 we współwłasności po 1/2 z B. Ś. i działki nr 1484 we współwłasności z J. C. w 2/8 cz., W. M. w 4/8 cz., J. M. w l/8cz., E. W. w 1/8 cz. o łącznej powierzchni 0,65 ha. Starosta [...] zaskarżoną decyzją doprowadził do zgodności stan wykazany w operacie ewidencji gruntów przedmiotowych nieruchomości z ich stanem prawnym. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył W. M. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skargi podał, że przejmując w 1987 r. po swoich rodzicach gospodarstwo rolne w oparciu o posiadane postanowienie sądowe otrzymał po S. M. 1/4 jego gruntów. Tych dokumentów nie zwrócił mu "wyrabiający mapki" geodeta. Taki sam dokument posiada A. M. ale się nim nie posługuje. Wiedząc, że skarżący dokumentu tego nie posiada przywłaszczyła sobie jego działki. Decyzje jakie zostały wydane przez organy są dla skarżącego krzywdzące. A. M. dokonała wyrębu drzewa na jego działkach. Na działkach rośnie młody las, który on posadził. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w określonych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że w postępowaniu przed organem I instancji nie wzięły udziału wszystkie osoby, którym przymiot strony przysługuje. W postępowaniu przed organem I instancji brał udział S. M. i do niego była adresowana wydana w sprawie decyzja. Dopiero na etapie postępowania przed organem II instancji okazało się, że S. M. przekazał jeszcze w 1987 r. swoje gospodarstwo, w skład którego wchodziły między innymi objęte postępowaniem działki, swojemu synowi W. M. S. M., adresat decyzji zmarł jeszcze w 1988 r. W. M. nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a sama decyzja adresowana była do osoby zmarłej. Taka sytuacja pozbawiła W. M. możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed organem I instancji i spowodowała, że adresatem decyzji Starosty była osoba zmarła. Nie sposób pominąć również milczeniem faktu, że decyzja organu I instancji jest sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a organ II instancji prawdopodobnie popełnionego przez Starostę błędu nie zauważył i utrzymał w mocy objętą odwołaniem decyzję. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w szczególności z mapy uzupełniającej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika, że działka oznaczona dotychczas nr 25 podzieliła się na działki o nr 25/1 i 25/2. Działka 25/2 odpowiada dawnej pgr 1395 i stanowi własność A. M. Tymczasem wbrew ustaleniom faktycznym organ I instancji w jednostce rejestrowej nr 222 utworzonej na rzecz A. M. c. W., i J., zam. C. S., skreślił działkę nr 1149/2 o pow. 1,35 ha a wpisał działkę nr 1149/4 o pow. 0,13 ha oraz dopisał działkę 25/1 o pow. 0,04 ha. Starosta [...] w uzasadnieniu swojej decyzji w tej części stwierdził niezgodnie z materiałem dowodowym w sprawie, że działka 25/1 odpowiada pgr 1395. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. w uzasadnieniu swojej decyzji pisze wprawdzie prawidłowo, że działka 25/2 odpowiada pgr 1395 jednak błędu organu I instancji nie skorygował utrzymując w mocy jego decyzję. Dodać również należy, że wydając zaskarżone decyzje organy obu instancji przedmiotowego wpisu w ewidencji dokonywały w oparciu o opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z opracowania tego nie wynika, co stanowiło podstawę do poczynionych w nim ustaleń. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie szereg dokumentów oraz zawiadomienie PBN [...] z dnia 27.05.1969 r., jednak podnieść należy, że dokumenty te pochodzą z lat 60-tych i 70-tych, dlatego podejść do nich należy z dużą rozwagą, bowiem upływ ponad 30 lat od ich powstania mógł spowodować, że stan wykazany w tych dokumentach mógł ulec zmianie. Tymczasem w aktach organów obu instancji brak jest nawet aktualnego zaświadczenia z ksiąg wieczystych obejmującego objęte postępowaniem działki według stanu na czas rozpoznawania wniosku o zmianę w ewidencji gruntów. Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku wprowadzania zmian w ewidencji w oparciu o tak odległe czasowo dokumenty opracowanie geodezyjne winno być poprzedzone geodezyjnymi pomiarami w terenie. Ponownie rozpoznając sprawę należy umożliwić wszystkim stronom postępowania pełny udział w nim, dokonać analizy złożonych dokumentów z uwzględnieniem obecnego stanu wieczystoksięgowego, wykonać terenowe pomiary geodezyjne i dopiero mając tak zebrany materiał dowodowy sporządzić opracowanie geodezyjne w oparciu o które będzie możliwy prawidłowy i precyzyjny wpis w ewidencji. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło