SA/Rz 1993/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-10-19
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Małgorzata Wolska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać utrzymana w mocy, jeśli została wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił ważność?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił ważność, narusza prawo materialne i powinna zostać uchylona. Organ wydający decyzję musi uwzględnić aktualną ważność planu miejscowego oraz obowiązujące przepisy prawa miejscowego.Stan faktyczny
J. i W. P. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 390 w miejscowości T. Decyzja dotyczyła budowy obory i innych budynków gospodarczych. Skarżący zarzucili naruszenie ich praw własności oraz pominięcie wniosku o zawieszenie postępowania w związku z obowiązkiem sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Sąd ustalił, że decyzja została wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił ważność.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje Wójta Gminy i SKO; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje: Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]; Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] i Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących J. i W. P. solidarnie kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1993/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art.41, art. 42 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm./, w zw. z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717/, a także Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 19 lutego 1993 r. nr [...] /Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]/, po rozpatrzeniu odwołania J. i W. P. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 390 poł. w T. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że organ I instancji ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 390 poł. w T. dla inwestycji polegającej na budowie budynku obory na 37 sztuk krów dojnych, płyty gnojnej, zbiornika na płynne odchody zwierzęce, silosu paszowego oraz budynków towarzyszących wraz z przyłączem wodociągowym i energetycznym. Organ stwierdził w uzasadnieniu, że zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli J. i W. P. zarzucając, że rozstrzygnięcie w rażący sposób ogranicza i narusza tytuły prawne ich własności. Podnieśli również, że pominięty został w postępowaniu wniosek o zawieszenie tego postępowania będący konsekwencją żądania nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium stwierdziło, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, w uwzględnieniu wytycznych zawartych w decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], organ I instancji wydał decyzję ustalając odległości budynku na minimum 50 metrów od budynku mieszkalnego J. i W. P. Następnie cytując przepis art. 43 oraz art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wskazało na obowiązujący na terenie Gminy [...] Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego uchwalony 19 lutego 1993 r. Plan ten, wobec uchwalenia przez Radę Gminy [...] uchwałą z dnia 17 listopada 2000r. nr [...] Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, w świetle art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym utraci ważność dopiero z upływem 2003 roku. Natomiast działka nr 390 objęta wnioskiem położona jest w terenie oznaczonym symbolem A2MR/MNj dla którego tekst planu stanowi: "W stanie istniejącym tereny budownictwa zagrodowego oraz tereny upraw polowych i ogrodów przydomowych. W planie adaptacja stanu istniejącego. Plan przewiduje rozwój gospodarstw specjalistycznych o kierunkach hodowlanych i uprawowo-ogrodniczych. Gospodarstwa te wymagają bezpiecznych odległości mogą być lokalizowane poza terenami zainwestowanymi i budowlanymi. Tu obowiązuje jednak warunek posiadania działki położonej przy granicy wyznaczonych terenów budowlanych oraz uzyskania pozytywnej opinii jednostek uzgadniających". Wobec powyższego na terenie objętym wnioskiem istnieje możliwość realizacji inwestycji na warunkach określonych w decyzji. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania Kolegium stwierdziło, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. odmówił temu wnioskowi, przy czym postanowienie to nie zostało przez odwołujących się zaskarżone. Co się tyczy natomiast sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, to ze względu na zakres przedmiotowy wniosku /hodowla 37 sztuk krów/, nie było obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Wynika to z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko /§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia/. Sprawa wydania opinii dotyczącej obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została zakończona postanowieniem SKO z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], którym Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003 r. w sprawie odmowy wydania opinii w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Na decyzję tą skargę wnieśli J. i W. P. domagając się "stwierdzenia jej nieważności, bądź stwierdzenia jej niezgodności z prawem, bądź uchylenia w całości lub części i skierowania do ponownego rozpoznania".
Uzasadniając wnioski skarżący wskazali na ustalenia organu odnoszące się do odległości wynoszącej 50 metrów podkreślając, że ten sam teren w planie przeznaczono pod lokalizację zakładu produkcji gwoździ. Organy obu instancji nie wyjaśniły czy planowany zakład produkcji gwoździ doczekał się decyzji urbanistycznej. Jednocześnie stwierdzili, że przedmiotowy zakład ma decyzję budowlaną i inwestycja ta została zainwentaryzowana na mapach, a stanowi własność skarżących. Nadto zupełnie pominięto istniejący stan prawny, jakim jest nabyte przez skarżących prawo w oparciu o decyzje organu budowlanego. Wobec tego organy rozpatrujące sprawę pominęły kwestię związaną ze strefą ochronną, co skargę czyni zasadną. W uzupełnieniu skargi /pismo z dnia 16.12.2004 r./ powołali postanowienie Wojewody [...] odnoszące się do wymogów związanych z lokalizacją inwestycji w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i ponownie przedstawiło stan faktyczny i prawny który legł u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył , co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.
Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 01.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo zostało naruszone.
Poza sporem pozostaje, że na wniosek M. S. z dnia 2.01.2003r. (data wpływu do organu I instancji) w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 390 położonej w T., Wójt Gminy [...] w dniu 9.01.2003r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i po jego przeprowadzeniu, pomimo zastrzeżeń i braku zgody J. i W. P., decyzją z dnia [...].03.2003r. znak [...], w oparciu o Miejscowy Plan Zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 19.02.1993r. ustalił wnioskowane warunki. Na skutek odwołania J. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...].05.2003r. uchyliło decyzję organu I instancji i sprawę przekazało Wójtowi Gminy [...] do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że na terenie Gminy [...] obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzony 19.02.1993 r., wobec uchwalenia przez Radę Gminy [...] uchwałą z dnia 17.11.2000r. nr [...] Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy oraz wobec podjęcia uchwały Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu. Powyższe - w świetle art. 67 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – skutkuje, że MPZP utraci ważność dopiero z upływem 2003 roku. Niemniej jednak zaskarżona decyzja nie zawiera obligatoryjnego elementu, a to wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, co skutkuje jej uchyleniem. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...].07.2003r. znak [...] po raz wtóry ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zgodnie z wnioskiem M. S., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] – po rozpoznaniu odwołania J. i W. P. – decyzją z dnia [...].11.2003r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie; decyzja ta stanowi przedmiot skargi.
W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz.71, ze zm.). Ustawa weszła ta w życie w dniu 11.07.2003r. (art.89) stanowiąc jednocześnie w art. 85 ust.1, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu 2.01.2003r. (data złożenia wniosku w organie I instancji), dlatego prawem materialnym, na podstawie którego rozpoznawana była sprawa i wydana została decyzja jest ustawa z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz.139 ze zm. – zwana dalej uzp.).
Uwzględniając okoliczność, że zaskarżona decyzja podjęta została w oparciu o Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 19.02.1993r., a więc w oparciu o "stary" plan (zatwierdzony jeszcze pod rządem ustawy z 12,07.1984r. o planowaniu przestrzennym - Dz. U. z 1989r. Nr 17, poz.99 ze zm.), w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia ważności tego planu.
W art. 67 ust.1 uzp. ustanowiona została zasada, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy, tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie, z zastrzeżeniem ust. 2 (ustęp 2 przewiduje, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do terenów objętych zmianami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dokonanymi na zasadach określonych w ustawie). Wyjątek od tej zasady ustanowiony został w art. 67 ust.1a (dodany ustawą z dnia 21 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. Nr 154, poz.1804), w brzmieniu:
"Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1, rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany, plan, o którym mowa w ust. 1, zachowuje ważność, w granicach objętych uchwałą, do czasu uchwalenia nowego planu, jednak nie dłużej niż przez 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy."
Z przepisu tego wynika, że ustawodawca wydłużony, 9-letni okres ważności "starych" planów obwarował dwiema przesłankami, które gmina musi spełnić łącznie:
- po pierwsze, musi przed upływem 8 lat licząc od dnia 1.01.1995r. tj. od daty wejścia w życie uzp. uchwalić Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
- i po drugie, musi w tym samym terminie podjąć uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany;
dopiero wtedy "stary" plan zachowa ważność ale tylko w granicach objętych uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia mpzp. albo jego zmiany. O takim zakresie terytorialnej ważności "starego" planu mówi wprost powołany wyżej przepis.
Przenosząc wskazane regulacje na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że MPZP Gminy [...] nie był poddany zmianom w trybie ustawy z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym co zgodnie z zasadą wyrażoną w art.67 ust.1 uzp. prowadzi do wniosku, że utracił on ważność z upływem 1.01.2003r. (w myśl art.75 uzp. ustawa weszła w życie z dniem 1.01.1995r.). Nie zachodzi też sytuacja objęta dyspozycją art.67 ust.1a uzp. w odniesieniu do terenu objętego wnioskiem, a położonego w miejscowości T., aczkolwiek pogląd taki prezentuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...].05.2003r. na podjęte przez Radę Gminy [...] uchwały: z dnia 17.11.2000r. nr [...] dotyczącą Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy oraz nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu.
W aktach sprawy brak było uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu, dlatego Sąd w trybie art.106 § 3 P.p.s.a. dopuścił dowód z tego dokumentu i ustalił, że przedmiotowa uchwała podjęta została przez Radę Gminy [...] w dniu 30.12.2002r. i dotyczy zmiany MPZP uchwalonego w dniu 19.02.1993r. uchwałą Nr [...]. Zgodnie z § 2 tej uchwały, przedmiotem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwanego dalej Nr [...], będzie teren położony w G., w sąsiedztwie kościoła, w granicach oznaczonych na załączniku graficznym do uchwały linią koloru żółtego, w zakresie przeznaczenia terenu pod budownictwo mieszkaniowe.
Skoro tak, to stwierdzić należy, że w dacie orzekania przez organy Gmina [...] dysponowała ważnym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym jedynie część miejscowości G., w granicach objętych § 2 uchwały Nr [...], a wyznaczonych na załączniku graficznym. Natomiast w pozostałym zakresie MPZP uchwalony w dniu 19.02.1993r. uchwałą Nr [...] utracił ważność z upływem 8 lat od daty wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem Gmina odnośnie do pozostałej części planu uchwały o jego zmianie nie podejmowała.
Jak już na wstępie wskazano, działka objęta wnioskiem położona jest w T., a więc znajduje się poza granicami terenu objętego uchwałą Nr [...]. Prowadzi to do konstatacji, że orzekające w sprawie organy rozstrzygnięcie oparły na przepisie prawa miejscowego, który utracił ważność. Tym samym dopuściły się naruszenia prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art.135 P.p.s.a. Orzecznie zawarte w punkcie II wyroku znajduje oparcie w art.152 ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło