SA/Rz 1996/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nie przekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności - skargę oddala - Zawiadomieniami z dnia (...) czerwca 2003r. nr (...) i nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął na poczet zaległości obciążających Spółkę z o.o. -A" z siedzibą w S., u dłużnika zajętej wierzytelności S. J., wierzytelność pieniężną należną tej spółce, a wynikającą z wyroków Sądu Okręgowego w R. z dnia 6 czerwca 2002r. sygn. akt. VI GC 397/01 oraz Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 16 stycznia 2003r. sygn. akt I ACa 449/02. W dniu 4 lipca 2003r. S. J. - działając przez pełnomocnika - złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że odmawia przekazania kwot określonych w zawiadomieniu, ponieważ nie uznaje zajętej wierzytelności. Jednocześnie podniósł, że posiada wobec Spółki "A" wzajemne wierzytelności wynikające z wyroków sądowych, o wiele wyższe od wierzytelności tej spółki. Uznając, że S. J. bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2003r. nr (...) określił wg stanu na dzień 25 czerwca 2003r. wysokość nieprzekazanej przez niego kwoty na sumę 76.594,70zł. Na powyższe postanowienie S. J. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając znaczne zawyżenie kwoty wierzytelności Spółki z o.o. -A", poprzez błędne przyjęcie, że całość wierzytelności tej spółki jest konsekwencją czynów niedozwolonych, podczas gdy z wyroku w sprawie karnej II K 634/98 z dnia 7 kwietnia 2000r. wynika, że tylko dwa, z trzech popełnionych przez niego przestępstw, uzyskały kwalifikację z art.300§1 Kodeksu handlowego (kwoty przywłaszczone na szkodę spółki -A" wynosiły 610,00zł i 4.426,26zł). Natomiast trzecie przestępstwo (z art.270§1 Kodeksu karnego) nie dotyczyło zagarnięcia na szkodę spółki, więc w tym zakresie wyroki zasądzające należność na rzecz Spółki -A" naruszają art.11 Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z powyższym stwierdził, że egzekwowana może być jedynie wierzytelność do łącznej kwoty 5.036,26zł. Ponadto dodał, że w lutym 2003r., na poczet należności wynikającej z wyroków I ACa 449/02 i VI GC 397/01., dokonał czterech wpłat dla spółki -A" w łącznej kwocie 21.000,00zł, które pokrywają w całości kwoty wynikające z czynów niedozwolonych, dlatego zaskarżone postanowienie jest bezskuteczne. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2003r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji stwierdził, że wyrok z dnia 16 stycznia 2003r. sygn. akt I ACa 449/02 jest wyrokiem prawomocnym, o czym świadczy nadana mu klauzula prawomocności. Wprawdzie S. J. przedłożył w postępowaniu odwoławczym kasację datowaną na dzień 12 lutego 2003r., lecz w rzeczywistości złożoną w Sądzie w dniu 29 września 2003r., tj. równocześnie z przedłożeniem jej w organie odwoławczym, a te okoliczności nie mogą podważyć prawomocności wyroku. W ocenie organu II instancji należności zasądzone tym wyrokiem wynikają w całości z czynów niedozwolonych i nie nadają się do potrącenia zgodnie z art.505 pkt 3 kodeksu cywilnego. Za nieuzasadniony uznał organ zarzut zapłaty na rzecz Spółki z o.o. -A" łącznej kwoty 21.000,00zł, bowiem postępowanie wyjaśniające w tej sprawie dowiodło, że S. J. założył w Banku BPH w S. konto bankowe jako rachunek Spółki z o.o. -A" w celu wykazania pozornego obrotu gotówkowego. Pieniądze tam wpłacane były następnie przez tę samą osobę wypłacane, a wszystko działo się poza wiedzą i wolą formalnych władz spółki. Pomimo wezwania S. J. nie udzielił w tej sprawie żadnych wyjaśnień. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej S. J. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił, że postanowienie jest dla niego krzywdzące, narusza prawo i oparte jest na błędnych ustaleniach. Skarżący nie wskazał, jakie przepisy prawa uważa za naruszone, a w uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty podniesione w oświadczeniu o odmowie uznania zajętej wierzytelności. Ponadto dodał, że wierzytelność Spółki z o.o. -A" z wyroku sądowego z dnia 16 stycznia 2003r. sygn. akt. I ACa 449/02 jest konsekwencją czynów niedozwolonych jedynie do wysokości kwoty 5.036,26zł, zaś pozostała część została uznana przez sąd jako dozwolone potrącenie. Ponadto wskazał na toczące się postępowanie kasacyjne dotyczące tego wyroku, a także poinformował o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r. wobec Spółki z o.o. -A". W piśmie z dnia 8 stycznia 2004r. skarżący dodatkowo zarzucił nieuwzględnienie przez organy podatkowe jego wezwań kierowanych do prezesa Spółki z o.o. -A" o natychmiastową spłatę długów lub ogłoszenie upadłości, a także oparcie się przez orzekające organy jedynie na wyrokach sądów cywilnych, bez uwzględnienia wyroku karnego o sygn. II K 634/98. Dodał też, że organy błędnie zinterpretowały kwestię wpłat dokonanych przez niego na poczet należności w/w spółki, opierając się na wyjaśnieniach Tadeusza Kosiora jako pełnomocnika spółki, chociaż nie był on nigdy pełnomocnikiem spółki, tylko jej prezesa J. K.. W ocenie skarżącego obrót na koncie firmowym Spółki z o.o. -A" w 2003r. był zgodny z umową spółki i z decyzją wspólników. W kolejnych pismach z dnia 4 marca 2004r., 2 kwietnia 2004r. i 17 maja 2004r., skarżący wskazał na przedawnienie zobowiązania podatkowego na podstawie art.68, 70 i 118 Ordynacji podatkowej, na skutek wznowienia postępowania przez Izbę Skarbową i konieczności - jego zdaniem - uznania uprzednio wydanej decyzji za nieważną oraz przedstawił kopię swojego zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego w R. odrzucającego kasację. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodał ponadto, że wyroku Sądu Apelacyjnego w R. nie można kwestionować, gdyż złożona od niego kasacja została odrzucona. Organ II instancji przyznał, że istotnie już po wydaniu zaskarżonego postanowienia do organu egzekucyjnego wpłynęła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, zmieniająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych Spółki z o.o. -A" za 1997r., co niewątpliwie będzie miało wpływ na wysokość dochodzonej przez wierzyciela kwoty, a korekta wierzytelności Urzędu Skarbowego nastąpi w dalszych czynnościach egzekucyjnych. W dodatkowym piśmie organ II instancji poinformował tut. Sąd, że wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 16 stycznia 2003r. sygn. akt I ACa stał się prawomocny, gdyż Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie odrzucające kasację. Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy p.p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zaznaczyć, ze podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił przepis art.71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz.968 z późn. zm.), określanej dalej jako ustawa p.e.a. Powołany przepis stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Postanowienie to jest niezbędne do wystawienia tytułu wykonawczego w celu wyegzekwowania zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej, w oparciu o przepis art.71b ustawy p.e.a. Należy też zauważyć, że organy egzekucyjne określiły wysokość nieprzekazanej kwoty wg stanu na dzień 25 czerwca 2003r., co oznacza, że badanie legalności podjętych rozstrzygnięć należy odnosić do tej właśnie daty. W ocenie Sądu organy egzekucyjne obu instancji w sposób prawidłowy dokonały oceny zebranego materiału dowodowego i słusznie uznały, że w momencie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ I instancji spełnione zostały przesłanki określone w art.71a § 9 ustawy p.e.a. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje okoliczność, że wobec Spółki z o.o. -A" z siedzibą w Sanoku, na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM1/38/98, SM1/124/98, SM1/41/98 i SM1/11/98, wystawionych przez Urząd Skarbowy, toczyło się postępowanie egzekucyjne, dotyczące należności podatkowych tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 1998r., podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r. i podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997 i 1998. Ogółem kwota dochodzonych należności wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami na dzień 25 czerwca 2003r. określona w zawiadomieniach o zajęciu prawa majątkowego nr (...) wynosiła 76.594,70zł. Nie jest również sporne to, że spółka z o.o. -A" posiadała wobec S. J. wierzytelność wynikającą z wyroków Sądu Okręgowego w R. z dnia 6 czerwca 2002r. sygn. akt VI GC 397/01 i Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 16 stycznia 2003r. sygn. akt IACa 449/02, na którą składała się należność główna w kwocie ogółem 54.823,32zł oraz odsetki ustawowe i koszty sądowe. S. J. konsekwentnie odmawiał uznania zajętych wierzytelności i ich przekazania organowi egzekucyjnemu powołując się na wyrok o sygn. I Nc 17/03 Sądu Rejonowego w S. oraz nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym z dnia 19 maja 2003r., które miały zasądzać na jego rzecz należności od Spółki z o.o. -A", znacznie przewyższające kwoty wskazane w tytułach egzekucyjnych. Podnoszone zarzuty nie mogły zostać uwzględnione z tego powodu, że należności zasądzone wskazanymi wyżej wyrokami Sądu Okręgowego w R. i Sądu Apelacyjnego w R., od S. J. na rzecz Spółki z o.o. -A", wynikały z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7 kwietnia 2000r. sygn. akt II K 634/98, skazującego S. J. za działanie na szkodę tej spółki. Nie jest prawdą, że tylko dwa z popełnionych przestępstw były działaniami na szkodę spółki. Jak wynika bowiem z powyższego wyroku S. J. został skazany za wszystkie popełnione czyny opisane w punkcie I wyroku, zakwalifikowane przez Sąd jako działania na szkodę spółki tj. o przestępstwo określone w art.300§1 kh w zw. z art.270§1 kk. Stosownie do treści art.505 pkt 3 kodeksu cywilnego nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych, dlatego skarżący nie mógł skutecznie potrącić własnych wierzytelności z wierzytelnościami Spółki. Na dzień orzekania przez organ I instancji wyrok Sądu Apelacyjnego w R. był prawomocny, nadawał się zatem do egzekucji. Późniejsze złożenie przez skarżącego kasacji od tego wyroku, jak się zresztą okazało nieskuteczne, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący dobrowolnego przekazania części należności na rachunek bankowy Spółki z o.o. -A" jeszcze przed zajęciem wierzytelności. Sąd podziela stanowisko organów egzekucyjnych, że skarżący dokonał jedynie pozornych wpłat na rachunek tej spółki, a obrót na rzeczywistym koncie spółki nie miał miejsca. Potwierdza to zestawienie transakcji na rachunku bankowym w okresie jego funkcjonowania tj. od 7 lutego 2003r. do 31 marca 2003r. oraz kopie przelewów. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów egzekucyjnych, że w dacie orzekania przez organ I instancji uchylanie się skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności, od przekazania zajętych kwot było bezpodstawne. Wszelkie zmiany stanu faktycznego zaistniałe po dniu 26 czerwca 2003r. nie mogły mieć wpływu na określenie wysokości nieprzekazanej kwoty na ten właśnie dzień, jednakże powinny zostać uwzględnione przez organy w dalszym postępowaniu egzekucyjnym. Z tych powodów na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.