SA/Rz 2001/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędzia WSA Zbigniew Czarnik asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant referent stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku przedemerytalnego, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana, III. w pozostałym zakresie skargę oddala. SA/Rz 2001/01 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...].07.2001r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].06.2001r, Nr [...] w sprawie: 1) odmowy przyznania S. C. prawa do zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia 16.10.2000 do dnia 29.05.2001r, 2) pozbawienia w/w statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 30.05.2001r, 3) przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 30.05.2001r w wysokości 120% zasiłku podstawowego. Wskazaną decyzją organ odwoławczy wydał na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37j ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 37l ust. 1-3 ustawy z dnia 14.12.1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2001r, Nr 6, poz. 56) oraz art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. Powyższy organ ustalił, iż S. C. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 16.10.2000r. W dniu rejestracji przedłożył m. innymi zaświadczenia i świadectwa pracy dokumentujące zatrudnienie w NRD w okresie od 25.10.1971 do 31.03.1974 i od 1.04.1974r do 31.12.1975. W dokumentach tych widnieje zapis, że S. C. był zatrudniony w ramach umowy między Rządami PRL i NRD zawartej w dniu 25.05.1971r. Tego okresu zatrudnienia organ I instancji nie doliczył do okresu uprawniającego do zasiłku. W związku z czym według organu I instancji S. C. w dniu rejestracji legitymował się okresem zatrudnienia wynoszącym 26 lat i 10 miesięcy. Z tego względu decyzja z dnia [...].11.2000r przyznał wymienionemu zasiłek dla bezrobotnych od dnia 24.10.2000r w wysokości 120% kwoty podstawowej na okres nie przekraczający 12 miesięcy. Od decyzji z dnia [...].11.2000r S. C. nie wnosił odwołania. W dniu rejestracji nie złożył wniosku o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Taki wniosek złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 29.05.2001, czyli w okresie pobierania zasiłku zwykłego. We wniosku z dnia 29.05.2001r żądał przyznania mu zasiłku przedemerytalnego od dnia rejestracji (16.10.2000r). Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta orzekł jak w decyzji z dnia [...].06.2001r, przedstawionej we wstępnej części niniejszego uzasadnienia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i podkreślił, że skoro odwołujący się w dniu rejestracji nie złożył formalnego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, zatem ostateczna decyzja Starosty z dnia [...].11.2000r. nie zawiera rozstrzygnięcia w sprawie tego zasiłku. Brak rozstrzygnięcia o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego w decyzji z dnia [...].11.2000r, uniemożliwia przeprowadzenie postępowania wznowieniowego w tym zakresie. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy afirmował stanowisko organu I instancji, iż skoro S. C. wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożył w dniu 29.05.2001 (w okresie pobierania zasiłku zwykłego) przeto zasiłek taki należało mu przyznać zgodnie z art. 37l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu od dnia 30 maja 2001r w wysokości 120% kwoty zasiłku. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż odwołujący się w dniu 23.05.2001r złożył organowi I instancji zaświadczenie z Wojewódzkiego Urzędu Pracy potwierdzające jego zatrudnienie w b. NRD w okresie od 25.10.1971 do 31.12.1975 na podstawie umowy między Rządem PRL, a Rządem b. NRD z dnia 25.05.1971 w sprawie czasowego zatrudnienia pracowników polskich w przedsiębiorstwach NRD. Po doliczeniu tego okresu, S. C. legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym 31 lat i 1 miesiąc, w tym 25 lat i 8 miesięcy wykonywania pracy uznanej w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnym charakterze. Odmowę przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku organ odwoławczy motywował zmianą przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a ponadto stwierdził cytuję: "ustała również podstawa do orzekania o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku podstawowego osobom zamieszkałym w powiatach (gminach) zagrożonych strukturalną recesją i degradacja społeczną w związku z utratą mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych recesją i degradacją społeczną /Dz.U. Nr 110, poz. 1265/". W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący S. C. wniósł o "stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji" i wniosek ten opierał na zarzucie naruszenia prawa materialnego t.j. ustawy z dnia 14.12.1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozwijając ten zarzut wyjaśnił, że w myśl przepisów obowiązujących w dniu rozwiązania umowy o pracę, staż pracy skarżącego uprawniał go do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku. Załatwienie jego sprawy przeciągnęło się do czasu, kiedy straciło moc obowiązującą rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych strukturalną recesją i degradacją społeczną. Z powodu tej przewlekłości ustalono nią prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części dotyczącej wysokości zasiłku przedemerytalnego jest zasadna. Niesporny jest fakt, że skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu 16.10.2000r. W dniu rejestracji przedłożył świadectwo pracy z Huty [...] (z dnia 13.10.2000r) stwierdzające następujące okresy zatrudnienia (w pełnym wymiarze czasu pracy), a mianowicie: - 18.11.1968r – 3.07.1971r, - 7.04.1976 – 13.10.2000r Według obliczeń organu I instancji w Hucie [...] przepracował 26 lat i 10 miesięcy, w tym w warunkach szczególnych przez okres 25 lat i 8 miesięcy. Ponadto w dniu rejestracji przedłożył dwa zaświadczenia i opinię (przekłady na język polski) wystawione przez Państwowy Kombinat Łożysk Tocznych – Zakład Macierzysty w L. (b. NRD) z których wynika, iż był zatrudniony u tego pracodawcy na podstawie umowy bilateralnej między Rządami PRL i NRD w okresie 25.10.1971 – 31.12.1975 (4 lata, 2 miesiące i 6 dni). Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...].11.2000r, Nr [...], Starosta przyznał skarżącemu status bezrobotnego od dnia 16.10.2000r oraz zasiłek dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy poczynając od dnia 24.10.2000r. Do okresu uprawniającego do zasiłku nie doliczył okresu zatrudnienia w b. NRD i motywował to następującym stwierdzeniem cytuję: "Zgodnie z art. 24 ust. 3 cyt. ustawy do łącznego okresu uprawniającego do zasiłku nie może zostać zaliczony okres zatrudnienia za granicą od 25.10.1971 do 31.12.1975r". W podanym cytacie chodzi o ustawę z dnia 14.12.1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst Dz.U. z 1997r, Nr 25, poz. 128 z późn. zm.), nazwanej dalej skrótem u.z.b. Art. 24 ust. 3 u.z.b w dacie wydania w/w decyzji miał następujące brzmienie: "Bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1". Oznacza to, iż powołany przepis nie mógł stanowić normatywnej podstawy odmowy uwzględnienia okresu zatrudnienia w b. NRD. Po prostu organ przyjął, iż skarżący nie udokumentował tego okresu, ale nie odniósł się do treści przedłożonych zaświadczeń i do art. 73a u.z.b. Osnowa decyzji z dnia [...].11.2000r nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie zasiłku przedemerytalnego. W aktach sprawy administracyjnej, nie ma wzmianki, że skarżący w dniu rejestracji (16.10.2000r) złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, ani też pouczenia pochodzącego od organu o treści art. 37j ust. 1 pkt 2 i 73a u.z.b. m. innymi ustawy o możliwości złożenia takiego wniosku. Na rozprawie sądowej (3.02.2004) skarżący oświadczył, iż w dniu rejestracji (16.10.2000r) nie składał wniosku o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Taki wniosek złożył dopiero w dniu 29.05.2001r. W dniu 29.05.2001r skarżący skierował do Powiatowego Urzędu Pracy wniosek o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego i wyjaśnił, że w dacie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy legitymował się ponad 31 letnim stażem pracy, w tym ponad 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Organ zatrudnienia nie uwzględnił okresu zatrudnienia w b. NRD i w związku z tym przyznano mu zasiłek zwykły na okres 12 miesięcy. W dacie rejestracji żądano od niego przedłożenia zaświadczenia z Wojewódzkiego Urzędu Pracy potwierdzającego zatrudnienie w b. NRD, chociaż przedłożył stosownie zaświadczenia od pracodawcy zagranicznego. W konkluzji wniósł o przyznanie zasiłku przedemerytalnego oraz żądał wypłaty zaległego świadczenia od momentu rejestracji. Mówiąc inaczej żądał przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia rejestracji. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 18.05.2001r, Nr [...] w którym potwierdzono, że skarżący w okresie 25.10.1971 – 31.12.1975 był zatrudniony w b. NRD na podstawie umowy między Rządem PRL, a Rządem NRD z dnia 25.05.1971 w sprawie czasowego zatrudnienia pracowników polskich w przedsiębiorstwach NRD. Starosta decyzją z dnia [...].06.2001r, Nr [...] przyznał skarżącemu zasiłek przedemerytalny od dnia 30.05.2001r w wysokości 120% zasiłku podstawowego i odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego za okres 16.10.2000 – 29.05.2001r. Uznał, iż skarżący po doliczeniu mu zatrudnienia za granicą spełnia przesłanki do zasiłku przedemerytalnego. Dodał, że skoro skarżący wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożył w dniu 29.05.2001r, zatem zgodnie z art. 37l ust. 2 u.z.b. zasiłek należało przyznać od dnia 30.05.2001r i odmówić przyznania zasiłku za okres 16.10.2000 – 29.05.2001r. W odwołaniu skarżący zarzucił, iż zgodnie z rozporządzeniem RM z roku 2000 powiat i gmina na terenie której zamieszkuje zaliczony był do regionu zagrożonego strukturalna recesją i degradacją społeczną, przeto wysokość zasiłku powinna wynosić 160% kwoty zasiłku podstawowego, a jemu przyznano 120%. Podtrzymał również żądanie o przyznanie zasiłku przedemerytalnego od daty rejestracji bezrobocia. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stwierdził, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych strukturalną recesją i degradacją społeczną (Dz.U. Nr 110, poz. 1265) nie obowiązywało już w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zatem nie istniała podstawa prawna do przyznania skarżącemu zasiłku w wysokości 160% kwoty zasiłku. Skoro skarżący w okresie 16.10.2000r – 28.05.2001 nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, przeto zgodnie z art. 37l u.z.b. nie może być mu przyznany taki zasiłek z datą wsteczną. Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego w kwestii wysokości zasiłku przedemerytalnego jest sprzeczne z art. 37l ust. 1 u.z.b. Z przepisu tego wynika, że w sprawie o zasiłek przedemerytalny stosuje się prawo obowiązujące w dacie rejestracji bezrobocia, jeżeli m. innymi w tej dacie bezrobotny posiadał lub spełniał warunki do nabycia tego prawa (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 11.03.2002r, Sygn. akt OPS 14/01-ONSA NR 4/2002r, poz. 133). Skarżący w dacie rejestracji (16.10.2000r) nie tylko posiadał, ale również spełnił warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego, bowiem przedłożone w tym dniu zaświadczenia o zatrudnieniu w b. NRD wyraźnie akcentowały, że podstawą zatrudnienia była Umowa między Rządem PRL, a Rządem NRD, czyli zgodnie z art. 73 a u.z.b. istniały warunki do zaliczenia tego okresu do ogólnego okresu uprawniającego do zasiłku. Odmowa zaliczenia tego okresu była więc niezgodna z prawem. W dacie rejestracji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych strukturalną recesją i degradacją społeczną, w których stosuje się instrumenty ekonomiczno-finansowe i inne preferencje oraz przyznaje się prawo do zasiłku i stypendium zamieszkałym w nich bezrobotnym (Dz.U. Nr 110, poz. 1265). Rozporządzenie to obowiązywało w okresie 1.01.2000 – 31.01.2001r. Z paragrafu 1 tego rozporządzenia wynika, że w 2000r bezrobotnym zamieszkałym w powiatach (gminach) znajdujących się w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia przyznaje się uprawnienia określone w art. 37 d i art. 37 j ust. 3 u.z.b. Wysokość zasiłku przedemerytalnego stosownie do art. 37 j ust. 3 u.z.b. wynosiła 160% kwoty zasiłku. Skarżący w dacie rejestracji bezrobocia i obecnie zamieszkuje na terenie Gminy [...] (powiat [...]). Powiat [...] i gmina [...] były zamieszczone w punkcie 5 załącznika w/w rozporządzenia (województwo [...[). Art. 37 l ust. 1 u.z.b. wyraźnie stwierdza, że zasiłek przedemerytalny przysługuje na wniosek osoby bezrobotnej. Skarżący taki wniosek złożył dopiero w dniu 29.05.2001r. i od tego dnia został mu przyznany. Z powołanych przepisów wynika też konkluzja, że zasiłek przedemerytalny nie może być przyznany z datą wsteczną i w związku z tym okoliczność, iż organ w dniu rejestracji nie pouczył skarżącego (art. 9 K.p.a.) o możliwości złożenia takiego wniosku, nie może uzasadniać przyznania skarżącemu przedmiotowego zasiłku od dnia 17.10.2000r. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy z dnia 30.08.2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nazwanej niżej skrótem p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 – Przepisów wprowadzających ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku przedemerytalnego (pkt I wyroku). Na podstawie art. 151 p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie. Na podstawie art. 152 p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja może być wykonana, bowiem w przeciwnym wypadku skarżący do czasu uprawomocnienia się wyroku nie pobierałby zasiłku przedemerytalnego w dotychczasowej wysokości. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w części dotyczącej wysokości zasiłku przedemerytalnego organ odwoławczy uwzględni wskazówki Sądu zamieszczone w niniejszym uzasadnieniu.