SA/Rz 2007/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk (spr) AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001r Nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących K. i A. S. (solidarnie) kwotę 10,00zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. SA/Rz 2007/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. i A. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] dotyczącej uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie lokali użytkowych w budynku przy ulicy D. [...] w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji ustalono, iż K. i A. S. decyzją z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...] otrzymali pozwolenie na budowę inwestycji polegającej na przebudowie pomieszczeń użytkowych w parterze budynku przy ulicy D. Nr [...] w P. W związku z samowolnym odstąpieniem przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę przeprowadzono postępowanie w trybie art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, a następnie wydano decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W wyniku zgłoszenia inwestora o zakończeniu prac budowlanych i przedłożeniu: 1) oświadczenia wykonawcy (kierownika budowy) o zakończeniu prac adaptacyjno-remontowych, 2) protokołu Nr [...] z dnia 5 września 2000 r. Zakładu Usług Kominiarskich stwierdzającego, że stan techniczny kominów i drzwiczek kominowych w korytarzu piwnicznym zgodny jest z obowiązującymi przepisami budowlanymi, stan techniczny kominów i drzwiczek kominowych na strychu zgodny jest z prawem budowlanym, stan technicznych kominów ponad dachem zgodny z obowiązującymi przepisami budowlanymi, 3) protokołu i postanowienia Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2000r. ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. udzielono K. i A. S. pozwolenia na użytkowanie lokali użytkowych w parterze budynku przy ulicy D. Nr [...] w P. W dniu 9 lutego 2001r. działający w imieniu lokatorów a to: W. K. i M. M., pełnomocnik złożył pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji". W jego uzasadnieniu naprowadził, iż lokatorzy tego budynku nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tym samym – zdaniem pełnomocnika – naruszono ich prawa. Postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2001r. wznowiono postępowanie administracyjne na podstawie przepisów art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wyznaczono rozprawę administracyjną a o jej terminie zawiadomiono również pełnomocnika lokatorów, z której sporządzono w dniu 8 czerwca 2001r. protokół, z którego wynika, że roboty budowlane w parterze budynku zostały wykonane zgodnie z dokumentacją, natomiast nie wykonano drzwiczek wyciorowych w lokalach mieszkalnych na I i II piętrze. Poza tym w mieszkaniu M. M. w wyniku tych robót budowlanych powstało pęknięcie i rysy na długości około 2,5m przebiegające poziomo i ukośnie również w częściach kominowych. Ustalono również, iż w wyniku prowadzonych robót budowlanych (zgodnych z dokumentacją techniczno – budowlaną) została wyburzona ściana, w której znajdowały się przewody kominowe od pieców usytuowanych na I i II piętrze a zajmowanych przez lokatorów. W związku z tym, obowiązkiem inwestora było wykonanie wyciorów kominowych w tych lokalach mieszkalnych. Wykonanie tego obowiązku warunkowało wydanie decyzji przez PINB pozwalającej na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy modernizacji sklepu zlokalizowanego na parterze w budynku mieszkalnym przy ulicy D. nr [...] w P. Protokół Nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. z wyników oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych brzmiał "w trakcie realizacji inwestycji należy wyeliminować nieprawidłowości wykazane w protokole nr [...]". Przedłożona "opinia" inż. W. L. i jej zalecenie (wykonana na zlecenie lokatorów) może być podstawą decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym niezależnie od przyczyn z jakich powstały. Zgodnie z art. 83 prawa budowlanego organem właściwym do wydania takiej decyzji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożyli inwestorzy wnosząc o jej uchylenie. Zarzucono naruszenie przepisów art. 59 ust. 1 prawa budowlanego. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z uzyskanym pozwoleniem i warunkami zabudowy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest brak tzw. "wyczystek kominowych" w lokalach na I i II piętrze budynku, a ich wykonanie uniemożliwiali wielokrotnie lokatorzy. Bezpodstawnie organ przyjął, iż lokatorzy mają tym postępowaniu przymiot strony. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach naprowadził, iż po stwierdzeniu przez PINB, iż roboty budowlane prowadzone są niezgodnie z pozwoleniem na budowę postanowieniem z dnia [...] stycznia 2000r. roboty budowlane zostały wstrzymane, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2000r. udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Jednym z warunków tego pozwolenia był obowiązek wyeliminowania nieprawidłowości wykazanych w protokole nr [...] z dnia 22 lutego 2000r. Z wyników oględzin urządzeń grzewczo-kominowych. Inwestor z tego obowiązku się nie wywiązał. Stan taki zagraża bezpieczeństwu lokatorów i winien być zlikwidowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2000r. Nie zasługuje na uwagę tłumaczenie inwestora, a mianowicie, że lokatorzy uniemożliwiali wykonanie wskazanych robót. W takiej sytuacji przepisy art. 47 prawa budowlanego regulują tą kwestię. Zdaniem organu inwestor nie spełnił nałożonych na niego obowiązków wynikających z decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych z dnia [...] marca 2000r. dlatego też odmowa pozwolenia na użytkowanie jest zasadna. Decyzję tą zaskarżyli do NSA inwestorzy ponownie przytaczając argumentację z odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 K.p.a. Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniosku. Wniosek o wznowienie postępowania może być rozstrzygnięty na podstawie przepisów art. 149 § 3 K.p.a. lub art. 151 K.p.a., są to dwie odmienne sytuacje prawne. Zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji, a możliwe to jest wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne lub wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia lub takiego wniosku strona nie składała. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której droga administracyjna jest niedopuszczalna lub sprawa nie jest zakończona ostateczną decyzją, lub podmiotowych, a to gdy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła osoba nie będąca stroną. "Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna" – patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. IV SA 487/9 o NSA 1991 Nr 2 poz. 50. Jeżeli zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a. nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem nawet w przypadku gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwości decyzji uchylić jej w tym trybie. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone są w Kodeksie postępowania administracyjnego wyczerpująco, a wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa. Zatem w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001r. Nr [...] postanowiono o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] o udzieleniu pozwolenia A. S. na użytkowanie lokali na parterze budynku przy ulicy D. Nr [...] w P., a jego podstawą był przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a mianowicie, iż "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Wydanie zaś decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2001r. Nr 1) uchylającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2000r., i 2) odmawiającej A. S. pozwolenia na użytkowanie winno poprzedzać badanie czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osoby mającej przymiot strony. Stosownie do treści przepisu art. 28 K.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny, bądź obowiązek. Tak więc aby mieć przymiot strony należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie zaś interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu ale musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wniosek o wznowienie postępowania – nazwany odwołaniem – złożyli lokatorzy budynku przy ulicy D. [...] w P. Lokatorzy z żadnej normy prawa materialnego nie mogą wywodzić swojego interesu prawnego w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pomieszczeń na parterze budynku. Dodać przy tym należy, że uznanie przez organ danego podmiotu za stronę postępowania nie czyni zeń strony jeżeli nie spełnia przesłanek z art. 28 K.p.a. Treścią pojęcia "interes prawny" jest to prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego interesu jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego zastosowanie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (patrz: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r. ISA 1019/99). Prowadząc ponownie postępowanie Prezydent Miasta ustali czy w świetle przepisów obowiązującego prawa istniały przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. do wznowienia postępowania co będzie miało wpływ na treść wydanej następnie decyzji, a to uchylenie czy odmowa uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...]. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 tzw. przepisów wprowadzających.