SA/Rz 2015/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-20

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Marian Ekiert, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości, uwzględniając wszystkie szkody i utracone korzyści, a także czy prawidłowo określił podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu wadliwości proceduralnych i materialnych. Stwierdzono, że organ I instancji nieprawidłowo określił podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania (powinien być to Skarb Państwa, a nie Gmina Miasto), a także nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności kwestii szkody i utraconych korzyści związanych z niemożnością kontynuowania robót budowlanych, co naruszało związanie organu oceną sądu wyrażoną w poprzednim wyroku NSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości należącej do Partii [...] w celu usunięcia awarii sieci ciepłowniczej. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez NSA, organ I instancji ustalił odszkodowanie w znikomej kwocie, odmawiając uznania większości szkód. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie wyroku NSA, wadliwe ustalenie odszkodowania oraz brak przeprowadzenia wymaganych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Likwidatora Partii [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [....] w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Wyrokiem z dnia 10.10.2001 r. sygn.akt SA/Rz 336//00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2000 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.1999 r. nr [...] które wydane zostały w przedmiocie ustalenia odszkodowania za straty spowodowane czasowym zajęcie nieruchomości oznaczonej jako dz.nr 760/3 obr. [...], położonej przy ul. R. w R., pozostającej w wieczystym użytkowaniu Partii [...], w związku z koniecznością usunięcia awarii sieci ciepłowniczej 2 x DN 150 przez [...] Gospodarkę Komunalna Spółka z o.o. – Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej – Oddział [...]. W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd podniósł, iż kluczowym problemem dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało ustalenie czy użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości, podlegającej zajęciu w trybie przepisów ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości [ t.jedn. z 1991 r. Dz.Ust. Nr 30 poz. 127 z późn.zm. ] w związku z tym poniósł szkodę i czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zajęciem tej nieruchomości i wykonaniem robót zmierzających do usunięcia awarii a ewentualnie powstałą szkodą. Pojęcie szkody utożsamił Sąd z różnicą jaka istnieje pomiędzy stanem majątkowym poszkodowanego, a tym stanem jaki zaistniałby w przypadku gdyby nie nastąpiło zdarzenie powodujące jej zaistnienie, odwołując się w tym względzie do stanowiska prezentowanego w doktrynie prawa cywilnego. Mając na względzie żądanie poszkodowanego Sąd podkreślił, iż poza sporem w sprawie jest, że skarżący pozbawiony został władztwa nad przedmiotową nieruchomością od dnia 23.09.1997 r. , natomiast kwestią sporną pozostaje moment jego odzyskania i że bez względu na stan nieruchomości ciążył na nim obowiązek jej przyjęcia po zakończeniu robót. Dalszym problemem spornym także o zasadniczym znaczeniu dla wyniku sprawy w ocenie Sądu pozostawała kwestia czy po usunięciu zaistniałej awarii skarżący mógł kontynuować prowadzone roboty na tej nieruchomości i czy w związku z tym poniósł szkodę, której wymiar nie ogranicza się do poniesionych strat, ale obejmuje również utracone korzyści. Przy uwzględnieniu powyższych wywodów Sąd wywiódł, iż granice szkody ewentualnie poniesionej przez stronę skarżącą określać będzie równowartość wszelkich poniesionych ciężarów publicznych w okresie w którym pozbawiona została władztwa nad nieruchomością, a także strat i ewentualnie utraconych korzyści jakie wiążą się z niemożliwością kontynuowania przez nią robót. Z tego względu zalecił Sąd aby w dalszym postępowaniu ustalić, czy istotnie w okolicznościach sprawy zaistniało zagrożenia dla kontynuacji tych robót i czy ustało ono, a jeżeli tak to z jakim momentem, przy czym ustaleń tych należało dokonać wykorzystując już zebrany w sprawie materiał i ewentualnie go uzupełniając w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych. Natomiast w zasadzie negatywnie odniósł się Sąd do roszczeń strony skarżącej dotyczących szkody związanej z zabezpieczeniem obiektu łącznie ze znajdującym się na nim sprzętem, nie przesądzając jednakże o zasadności tych żądań i pozostawiając ten problem do wyjaśnienia w dalszym postępowaniu przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych. Po raz wtóry rozpoznając sprawę Prezydent Miasta działając w oparciu o art. 104 kpa oraz art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami [ t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 46 poz. poz. 543 ] decyzją z dnia [...].05.2002 r. nr [...] w ust. I orzekł o ustaleniu odszkodowania z tytułu pozbawienia władztwa nad nieruchomością w okresie od dnia 24.09.1997 r. do 29.09.1997 r. w wysokości 41,43 zł. , zobowiązując w ust. II do zapłaty tej kwoty Gminę Miasto [...] w imieniu której wypłaty dokonać ma Biuro Gospodarki Mieniem Miasta i w ust. III odmówił ustalenia odszkodowania wobec nie stwierdzenia szkody na przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu swojej decyzji w oparciu o dowód z oględzin przeprowadzony w dniu 25.08.1999 r. oraz ekspertyzę techniczną opracowaną przez Zespół Rzeczoznawców Budowlanych " C." , przedstawioną w dniu 1.09.1999 r. organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość na znacznej powierzchni porośnięta jest wysoką trawą i znajdują się na niej fragmenty odkrytych fundamentów i piwnic po rozebranych budynkach, które w żaden sposób nie zostały zabezpieczone. W obrębie starych piwnic przebiega ciąg ciepłowniczy na estakadzie w izolacji z płaszczem z blachy, a poza tym znajduje się tam pryzma gruzu z urobkiem po palowaniu. Nieruchomość ta jedynie od strony Rynku ogrodzona była segmentowo, natomiast w pozostałej części prowizorycznie, a wejście nie było trwale zamknięte. Wykonanie zaś robót w dniach 24 do 29 września przez ekipę remontową [...] Gospodarki Komunalnej – Sp. z o.o. w niczym nie naruszyło wcześniej wykonanych prac budowlanych, w tym robót zabezpieczających wykonanych jako palisada metodą jet – grouting. W ocenie organu oznacza to, że nie wystąpiła żadna szkoda z tego tytułu. Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia w kontekście regulacji zawartej w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym " odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i art. 124 – 126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód " organ zauważa, iż granicą obowiązku naprawienia szkody jest istnienie zawiązku przyczynowego pomiędzy usuwaniem awarii na sieci ciepłowniczej a zaistnieniem szkody. Z powołanej wyżej ekspertyzy wynika, że wykonane w dniach 24 do 29 września 1997 roboty przy usunięciu awarii w żaden sposób nie naruszyły wcześniej wykonanych robót budowlanych, w tym robót zabezpieczających { palisada }, w związku z czym brak jest związku przyczynowego pomiędzy realizacją tych robót, a rzekomą szkodą doznaną przez stronę skarżąca, co eliminuje możliwość wypłaty na jej rzecz odszkodowania z tego tytułu. Brak właściwego zabezpieczenia nieruchomości, za co odpowiedzialność ponosi strona skarżąca nie uprawnia jej również do odszkodowania za szkody wynikające ze straty majątku. Także nie należy się skarżącej odszkodowanie za pozbawienie jej władztwa nad nieruchomością przez okres dłuższy niż sześciodniowy { od 24 do 29 września }, albowiem pismem z dnia 30.09.1997 r. MPEC powiadomiło Partię [...] o zakończeniu prac przy usuwaniu awarii, uporządkowaniu terenu i doprowadzeniu go do stanu pierwotnego, a nadto o przekazaniu kompletu kluczy do nowej kłódki, która została założona na bramie wjazdowej. Wobec odmowy przyjęcia kluczy uprawnione jest stwierdzenie, iż właśnie w tym momencie nieruchomość została przekazana stronie skarżącej. Wysokość zaś odszkodowania za straty odniesione przez Partię w związku realizacją ciężarów publicznych określona została na podstawie wywiadu przeprowadzonego w Biurze Gospodarki Mieniem Miasta { opłaty z tytułu wieczystego użytkowania } po zwaloryzowaniu na kwotę 41.43 zł. Ponadto organ podnosi, iż wieczysty użytkownik tej działki nigdy nie otrzymał pozwolenia na budowę na dz.nr 760/3 obr. [...], a po usunięciu awarii nic nie stało na przeszkodzie, aby Partia [...] mogła podjąć i kontynuować roboty rozbiórkowe. Teza ta znajduje potwierdzenie w stanowisku zaprezentowanym w przytoczonej wyżej ekspertyzie. W dalszej części uzasadnienia organ niejako polemizuje ze stanowiskiem Sądu co do kwestii związanej z określeniem granic szkody wynikłej na skutek zajęcia nieruchomości. Decyzję tę zaskarżył odwołaniem skierowanym do Wojewody [...] Likwidator Partii [...] zarzucając wadliwe rozstrzygnięcie sprawy w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania w związku z nieuwzględnieniem i niewykonaniem przez organ wymaganego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.10.2001 r. sygn.akt SA/Rz 336/00 uzupełnienia materiału dowodowego. W motywach odwołania skarżący twierdził, iż w dalszym postępowaniu prowadzonym w sposób nader opieszały, wbrew ocenie Sądu nie dokonano żadnego uzupełnienia materiału dowodowego w kierunku wskazanym w uzasadnieniu wyroku. Nie można bowiem przyjąć, że wskazania te wypełnia w całości przeprowadzony wywiad w Wydziale Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego. W tym kontekście wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji oparł się na Ekspertyzie Technicznej Rzeczoznawców Budowlanych " C." Oddział [...]. W ocenie odwołującego się wartość dowodowa wspomnianej Ekspertyzy jest znikoma z uwagi na błędnie przyjętą metodę badawczą, opartą li tylko na analizie dokumentacji oraz oględzinach miejsca, a zatem bez przeprowadzenia stosownych badań empirycznych. Pominięto bowiem konieczne w tym przypadku badania takie jak wpływ awarii na sąsiednie nieruchomości, badania geologiczne terenu czy wreszcie badania wytrzymałościowe pali " jet grouting " , co jest tym bardziej istotne, iż wykonawca robót odstąpił od gwarancji. Na konieczność przeprowadzenia takich badań wskazują naukowcy z Akademii Górniczo – Hutniczej w Krakowie, odpowiedzialni za nadzór naukowy nad prowadzoną inwestycją { palowanie } oraz Zespół Usług Technicznych NOT w R. Nie można bowiem bezpieczeństwa ludzi i mienia narażać na zagrożenia, które wyklucza się w oparciu o tego typu ustalenia jak możliwość przejazdu koparki pomiędzy palami. Odwołujący się dodaje ponadto, że uszkodzenie linii ciepłowniczej przez wykonawcę pali typu " jet- grouting " było konsekwencją rozbieżności pomiędzy przekazaną Partii [...] dokumentacją techniczną, a stanem rzeczywistym. Wspomnianą rozbieżność ilustruje brak koordynacji pomiędzy wydawanymi przez Urząd Miasta decyzjami, a to decyzją zezwalającą na budowę rurociągu oraz późniejszą o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Twierdzi dalej, że w trakcie usuwania awarii przedstawiciele Partii [...] byli całkowicie pozbawieni możliwości wglądu w zakres i sposób jej usuwania. Nie przekazano także Partii w odpowiednim czasie, wymaganej prawem dokumentacji powykonawczej., a jedyna ekspertyza, w istocie ułomna została opracowana po upływie dwóch lat od dnia zdarzenia., gdyż przekazania nieruchomości po czasowym jej zajęciu dokonuje się z zachowaniem zasady restitutio in integrum { art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. }, co oznacza, że zwrot nieruchomości powinien obejmować nie tylko fizyczne jej wydanie w stanie uporządkowanym, ale również wykonanie innych czynności, umożliwiających dalsze z niej korzystanie na warunkach sprzed zajęcia. Uprawnia to twierdzenie, że działania organów w tym okresie odbywały się z naruszeniem podstawowych zasad postępowania tj, zasady praworządności i zasady zaufania obywateli do organów administracji. Szczególnie bulwersująca jest opieszałość w podejmowaniu niezbędnych czynności i jest to o tyle niezrozumiałe, że dynamika działań mogła zapobiec powstałym później problemom, w tym finansowym Partii [...]. W konkluzji odwołania skarżący oceniając działania organu jako zawinione i pozostające w bezpośrednim związku z powstałą szkodą wnosi o wydanie decyzji uwzględniającej wypłatę odszkodowania na swoją rzecz w kwocie 3070000 zł. należnego tytułem szkód, powstałych wskutek niezachowania zasady restitutio in integrum przy przekazywaniu zajętej czasowo nieruchomości. Z uwagi na specyfikę sprawy wspomniana zasada obejmuje także wykonanie niezbędnych ekspertyz, koniecznych do zgodnego z przeznaczeniem korzystania z nieruchomości, a w szczególności do podjęcia przerwanej inwestycji. Oczywistym bowiem jest, że niezawinione przez Partię [...] zatrzymanie inwestycji p.n. Centrum Kupieckie spowodowało wycofanie się inwestorów prywatnych z przedsięwzięcia i wystąpienie przez nich z roszczeniami o zwrot wyłożonego kapitału, które zabezpieczono hipoteką obciążającą nieruchomość. Obecnie nieruchomość ta jest zbywana w trybie przepisów o egzekucji, a cena uzyskana przez komornika w drodze licytacji przeprowadzonej w 2001 r. wyniosła 3070000 zł. i na tym poziomie kształtowałaby się wartość majątku Partii, którą utożsamiać należy z doznaną przez Partię szkodą. Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewoda działając na podstawie art. 127 § 2 oraz 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...].08.2002 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podzielił dokonane przez organ I instancji ustalenia i wyciągnięte z nich wnioski. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podnosi, iż stosownie do art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m. innymi w art. 126 ustawy i powinno ono odpowiadać wartości poniesionych szkód. Art. 126 ustawy jest odpowiednikiem art. 72 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w oparciu o który wydana została decyzja Wojewody z dnia [...].09.1997 r. nr [...], zezwalająca Miejskiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Oddział [...] na czasowe zajęcie dz.nr 760/3 obr. [...] na okres niezbędny do usunięcia awarii sieci ciepłowniczej. Odszkodowanie o którym mowa obejmuje wyłącznie wartość szkód wyrządzonych wieczystemu użytkownikowi nieruchomości działaniami podejmowanymi w celu, w jakim została wydana decyzja o czasowym jej zajęciu. Zatem nie może być w tym postępowaniu ustalone odszkodowanie za ewentualne szkody spowodowane samą awarią ciągu ciepłowniczego i zalaniem posesji. Nie mogą być również uwzględniane ewentualne szkody na nieruchomości zaistniałe po zakończeniu naprawy ciągu ciepłowniczego, albowiem na wieczystym użytkowniku ciążył obowiązek objęcia nieruchomości w stanie w jakim znajdowała się ona po zakończeniu robót, czego nie dopełnił Prezes Zarządu Głównego Partii [...]. Wbrew stanowisku odwołującego się brak jest podstaw do zakwestionowania nader istotnego w sprawie dowodu jakim jest sporządzona na zlecenie Prezydenta Miasta Ekspertyza Techniczna Zespołu Rzeczoznawców Budowlanych " C." , tym bardziej ze od zakończenia naprawy ciepłociągu upłynęło już 5 lat i ze względu na specyfikę sprawy, obecne ustalenia nosiłyby cechy wątpliwej wiarygodności. Nonsensem jest dopatrywanie się jako jedynej przyczyny nie realizowania inwestycji pod nazwą " Centrum Kupieckie " w domniemanych skutkach naprawy uszkodzonego ciągu ciepłowniczego, dokonanej zresztą w warunkach konieczności wynikającej z naglącej potrzeby uruchomienia sezonu grzewczego. Co najmniej nieporozumieniem jest również, żądanie przez skarżącego odszkodowania za szkody związane z usunięciem awarii w kwocie 3070000 zł. równej cenie uzyskanej ze zbycia przedmiotowej nieruchomości przez komornika w trybie przepisów o egzekucji. Także i tę decyzję zaskarżył, tym razem skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Likwidator Partii [...], zarzucając naruszenie art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności względnie o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].05.2002 r. nr [...]. W motywach skargi skarżący podnosi, iż zakwestionowana decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji całkowicie ignorują stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 10.10.2001 r. sygn.akt SA/Rz 336/00, ograniczając zakres należnego Partii [...] odszkodowania do kwoty 41,43 zł. W dalszej części wywodu skarżący powiela zarzuty, które zaprezentował w odwołaniu od decyzji organu I instancji, odwołuje się do teorii różnicy, wedle której określić należy wysokość przysługującego mu odszkodowania. Podnosi również, że organy nie odniosły się w motywach swoich decyzji do przedstawionych uprzednio zarzutów, co wobec rzetelnego ich udokumentowania pozwala na przyjęcie, iż okoliczności w nich eksponowane są niesporne pomiędzy stronami. Z tych zatem względów przyjąć należy, że Partia [...] nie ponosi żadnej winy za uszkodzenie linii ciepłowniczej oraz że została ona pozbawiona możliwości zapoznania się z zakresem i sposobem usuwania skutków awarii i nie przekazano jej w odpowiednim czasie dokumentacji powykonawczej. Wykonanie ekspertyzy nastąpiło z dwu letnim opóźnieniem i nie wykonano przy tym wymaganych przez biegłych ekspertyz szczegółowych, a sam fakt zlecenia przez organ wykonania ekspertyzy potwierdza konieczność i niezbędność jej wykonania. Niezawinione zaś przez Partię zatrzymanie inwestycji pod nazwą " Centrum Kupieckie " spowodowało wycofanie się inwestorów. prywatnych z przedsięwzięcia oraz zgłoszenie przez nich roszczeń o zwrot wyłożonego kapitału. Zignorowanie zaś przez organy dokonanej w sprawie przez Sąd oceny uznać należy za rażące naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a w każdym razie jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty przynajmniej w części uznać należy za uzasadnione. Niezależnie od tego podkreślić wypadnie, że stosownie do zapisu zamieszczonego w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1269 ], który w sprawie znajduje zastosowanie w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm, ] Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ], zwanej dalej w skrócie p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 30.08.2002 r. , sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie tę ostatnio przywołaną dyrektywę normatywną, stwierdzić należy, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].05.2002 r. sformułowana została wadliwie, wobec nie wskazania w niej kto jest podmiotem uprawnionym do uzyskania ustalonego odszkodowania, co czyni ją praktycznie nie wykonalną, a poza tym zawarte w niej rozstrzygnięcie { ust. II } mija się z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Wszak zgodnie z art. 132 ust. 7 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, do zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń o których mowa w art. 126 { czasowe zajęcie nieruchomości } jest zobowiązany starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Z zapisu tego jednoznacznie wynika zatem, że wyłącznie zobowiązanym do pokrycia szkody powstałej na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 126 ustawy jest Skarb Państwa. Tak również doktryna { vide : Gerard Bieniek, Andrzej Hopfer, Zenon Marmaj, Eugeniusz Mzyk i Ryszard Żróbek – Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami t.II – Zielona Góra 2000 str. 160 }. Jeżeli zaś tak, to nie Gmina Miasta [...], ale Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...], działającego w tym przypadku jako starosta, zobowiązany jest do zapłaty ustalonego odszkodowania na rzecz uprawnionego podmiotu. To zaś, że w strukturze organów administracji publicznej Prezydent Miasta [...] jest jednocześnie starostą, nie oznacza, że obojętnym jest, który z podmiotów Skarb Państwa czy też Gmina Miasta [...] będzie zobowiązany z tego tytułu. Przystępując zaś do oceny prezentowanych w skardze zarzutów zgodzić się należy, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co łączyć należy z trafnością zarzutu opartego o uprzednio obowiązujący art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego odpowiednikiem obecnie jest art. 153 p.s.a. , dotyczącego związania organu administracji publicznej w dalszym postępowaniu oceną Sądu w tej sprawie wyrażoną w uzasadnieniu wyroku z dnia 10.10.2001 r. , z którego to obowiązku nie do końca wywiązały się organy. Otóż zgodnie z wyrażoną w tym wyroku oceną w granicach szkody mieścić się będą ewentualnie poniesione przez Partię straty i przewidywane korzyści w związku w związku z niemożliwością kontynuowania przez nią jako inwestora robót na przedmiotowej nieruchomości. Z tym łączyło się wskazanie co do ustalenia czy istotnie w okolicznościach sprawy zaistniało zagrożenie dla ich kontynuacji i z jakim momentem ono ustało, przy czym należało tego dokonać przy wykorzystaniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego ewentualnie uzupełnionego w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych opinię i jaką w związku z tym inwestor mógł ponieść szkodę. Zebrany w sprawie materiał nie dawał i dawać nie mógł odpowiedzi na tak przedstawiony problem z tej choćby przyczyny, że zagadnienie to nie zostało przedstawione pod rozwagę rzeczoznawców, którzy w przedstawionej pisemnej ekspertyzie zakres powierzonych im zadań ograniczyli do ustalenia czy w związku z usunięciem awarii instalacji ciepłowniczej " zostały uszkodzone wcześniej wykonane pale typu jet –grouting, oraz w przypadku gdy szkody powstały , ustalenie ich wielkości " { str. 2 ekspertyzy }. Inaczej mówiąc chodzi o to czy w związku z usunięciem awarii ciepłociągu inwestor mógł przystąpić do dalszych robót bez obaw związanych ze stanem technicznym palisady, czy też uzależnione to było od dokonanej oceny jej aktualnego stanu technicznego przez rzeczoznawców i na czym roboty te miały polegać. Jest to nader istotny dla wyniku sprawy problem, który sygnalizował w toku postępowania administracyjnego skarżący i ranga jego wzrasta gdy weźmie się pod uwagę stanowisko wyrażone zarówno " w opinii w sprawie...... " wydanej przez Zakład Usług Technicznych Spółka z o.o. Rady Stowarzyszeń Naukowo – Technicznych w Krakowie " Kraków, grudzień 1997 r. " jak i w piśmie Zespołu Usług Technicznych NOT w R. z dnia 20.10.1997 r., do którego organy w ogóle się ustosunkowały w motywach swoich decyzji, czym naruszyły wymogi art. 107 § 3 kpa. Ta okoliczność także stanowi o konieczności wyłączenia z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. W dalszym zatem postępowaniu mając na uwadze okoliczność, iż roszczenie o wypłatę odszkodowania za zajęcie nieruchomości ma charakter cywilny , czemu uprzednio już dano wyraz { tak również doktryna – vide : powołany wyżej Komentarz str. 149 } Prezydent Miasta R. zobowiązany będzie do : 1/ uzyskania od autorów ekspertyzy opinii uzupełniającej odnoszącej się do poruszonej wyżej kwestii, przy czym opiniodawców należy przesłuchać w obecności stron na tę okoliczność jak i te z nich które były już przedmiotem oceny, a które w dalszym ciągu budzą kontrowersje, zwłaszcza z uwzględnieniem takich elementów jak metoda którą posłużyli się przy wydaniu ekspertyzy i zajęcia stanowiska z jakim momentem inwestor mógł ewentualnie przystąpić do kontynuowania robót, mając na względzie ich zakres i charakter oraz czy zależne to było od uzyskania przez niego pozytywnej informacji o powyższym w postaci opinii rzeczoznawców. 2/ w przypadku braku kompletnej odpowiedzi na tak przedstawiony problem, czy też istotnych kontrowersji dotyczących tej materii, które nie dadzą się wyjaśnić w sposób przekonywujący, należy rozważyć możliwość wydania opinii przez nowy zespół opiniujący, nakreślając mu w sposób precyzyjny zakres postawionych przed nim zadań 3/ wydania decyzji finalizującej postępowanie administracyjne na szczeblu I instancyjnym przy zachowaniu wymogów określonych w przepisach prawa materialnego i procesowego mając przy tym na uwadze wyżej przedstawiony komentarz. Dalej idące zarzuty skarżącego uznać należy za nieuzasadnione o tyle o ile utożsamia on wysokość szkody z wartością przedmiotowej nieruchomości równą kwocie określonej w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym pamiętać należy, że pomiędzy szkodą podlegającą rekompensacie w formie odszkodowania, a zdarzeniem ją powodującym musi istnieć adekwatny zawiązek przyczynowy i że poza granicami należnego odszkodowania pozostają wszelkie straty i spodziewane korzyści, które łączy z tym zdarzeniem luźny związek. W ramach odszkodowania natomiast na pewno mieściłaby się kwota, która rekompensowałaby inwestorowi straty spowodowane przestojem obejmującym okres od dnia zajęcia nieruchomości do dnia kojarzonego z możliwością ich wznowienia, o ile takowe miałoby nastąpić, przy czym hipotetyczny moment podjęcia robót zależny będzie od dokonanych w tym przedmiocie ustaleń, a wspomniane straty winne być w miarę precyzyjnie wykazane. Wobec zatem zaistniałych w postępowaniu administracyjnym uchybień zarówno w sferze prawa materialnego jak i dotyczących norm kształtujących postępowanie administracyjne, które miały i mogły mieć wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło