SA/Rz 2017/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-15

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej było prawidłowe, gdy odwołanie zostało wniesione przez osoby fizyczne, które kwestionowały skład osobowy wspólnoty i nie były formalnym organem reprezentującym wszystkich członków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Stwierdzono, że "Tymczasowy Zarząd Wspólnoty Gruntowej" nie jest organem przewidzianym przez ustawę o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a osoby, które je wniosły, należy traktować jako osoby fizyczne, a nie reprezentację wszystkich członków wspólnoty. Termin do wniesienia odwołania dla tych osób należy liczyć od dnia następującego po upływie 14 dni od ogłoszenia decyzji, co oznacza, że odwołanie z dnia 27 maja 2002 r. zostało wniesione w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Odwołanie zostało wniesione przez osoby podpisujące się jako "Tymczasowy Zarząd Wspólnoty Gruntowej Serwitut", które następnie w postępowaniu sądowym oświadczyły, że wniosły skargę jako osoby fizyczne. Skarżący zarzucili, że zachowali 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących K. S. i J. K. kwotę po 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 2017/02 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002 roku [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania . Decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku Starosta [...] ustalił wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej utworzonej na działce nr ewid. 1472 o powierzchni 3,7500 ha położonej w W. Gmina [...] wraz z wykazem obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkością przysługujących im udziałów w tej wspólnocie, stanowiącym załącznik nr 1, będący integralną częścią decyzji. Uzasadnienie decyzji zawiera informację, że zgodnie z art. 8 ust 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, decyzję podaje się do wiadomości uprawnionych do udziału we wspólnocie w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza przez wywieszenie w Urzędzie Gminy na okres 14 dni. Po upływie tego okresu decyzję uważa się za doręczoną wszystkim uprawnionym do udziału. Nadto, odpis decyzji doręczono: Wójtowi Gminy [...] Sołtysowi wsi W. celem podania do wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty , Przewodniczącemu Tymczasowego Zarządu Wspólnoty Gruntowej - R. D. oraz pozostawiono w Ewidencji Gruntów . Decyzja obwieszczona była na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniach od 26 kwietnia 2002 do 13 maja 2002 , a nadto wywieszona była na ścianie przystanku PKS i MKS od dnia 30.04.2002 Od decyzji odwołał się w dniu 27 maja 2002 roku Tymczasowy Zarząd Wspólnoty Gruntowej Serwitut w W., w dniu 27 maja 2002 r. Odwołanie podpisane zostało przez R. .D., J. K. i K. S. R. D. złożył w dniu 10.07.2002 oświadczenie o otrzymaniu decyzji w dniu 29.04.2002. . Postanowieniem nr [...] z [...].07.2002 Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania . W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono,że zaskarżona decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 roku została doręczona Przewodniczącemu Tymczasowego zarządu Wspólnoty Gruntowej w W. – R. D. w dniu 29 kwietnia 2002 roku . Odwołanie złożone w dniu 27 maja 2002 roku uznano zatem za wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 129 par 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji stronie. W skardze skierowanej przez K. S. i J. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie zarzucają oni, ze 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy został przez nich zachowany. Odwołanie bowiem nie było skutkiem kolektywnej decyzji członków Zarządu, lecz wniesione zostało przez nich jako bezpośrednio zainteresowanych w sprawie i dlatego winni być traktowani jako pozostali członkowie wspólnoty, dla których termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 27 maja 2002 roku. Złożone przez nich w tym dniu odwołanie zostało wniesione – ich zdaniem- w terminie. W odpowiedzi na zapytanie sądu ,osoby te oświadczyły, że skargę wniosły jako osoby fizyczne, a nie jako przedstawiciele wspólnoty gruntowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Bezsporny jest fakt, że odwołanie Tymczasowego Zarządu Wspólnoty Gruntowej Serwitut zostało wniesione po upływie 14 dniowego terminu. Nie ma możliwości potraktowania odwołania wniesionego przez Zarząd Tymczasowy jako wniesionego przez poszczególnych udziałowców we wspólnocie gruntowej. Zgodnie z art. 58 par.1 i 2 k.p.a. należy przywrócić termin na wniosek strony po uprawdopodobnieniu , że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Organ nie bada z urzędu przyczyn złożenia odwołania bez zachowania ustawowego terminu i nie przywraca z urzędu tego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1271 ze zm. / sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone / a do takich należy niniejsza sprawa / podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując w ramach postępowania sądowo – administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów prawa , w konsekwencji czego uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone orzeczenie. W myśl przepisu art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 roku o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. 63.nr 28.poz. 169 ze zm. / uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne , jeżeli w ciągu ostatniego roku przed wejściem w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Wykaz podmiotów uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, stosownie do przepisu art. 8 pkt 2 tej ustawy , dla obszaru gminy ,ustala w drodze decyzji wójt . Ustawa określa tryb zagospodarowania takich wspólnot , przewidując jednocześnie w art. 14 utworzenie spółki do sprawowania zarządu nad powstałą wspólnotą, której celem jest właściwe zagospodarowanie gruntów wchodzących w jej skład .. Utworzenie spółki następuje w drodze uchwały powziętej większością głosów uprawnionych do udziału we wspólnocie. Jeżeli uprawnieni do udziału we wspólnocie w terminie trzech miesięcy od dnia ustalenia wykazu uprawnionych nie przedstawią właściwemu organowi statutu spółki , tworzy się z urzędu spółkę przymusową, nadając jej statut i wyznaczając organy spółki spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie./art.25 ust 1 ustawy /. Spółka ta jest osobą prawną i działa na podstawie statutu./ art. 15 ustawy.. / Z powołanych przepisów ustawy o wspólnotach gruntowych wynika, że spółka zarządzająca wspólnym mieniem powstaje po ostatecznym ustaleniu nieruchomości objętych wspólnotą gruntową , a następnie - po ostatecznym ustaleniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Przytoczona ustawa nie przewiduje tworzenia tymczasowych zarządów wspólnot gruntowych, działających imieniem przyszłych członków wspólnoty.. Jeżeli nawet taki organ powstał we wsi W. ,której sprawa dotyczy, to nie jest to instytucja przewidziana przez przepisy ustawy, nie są znane jej uprawnienia, czy skład osobowy, nie wiadomo też ,czy reprezentuje interesy wszystkich członków przyszłej wspólnoty. Z uzasadnienia odwołania wynika,że Tymczasowy Zarząd Wspólnoty powstał na zebraniu wiejskim w dniu 18 stycznia 1999 roku. Opracował on listę 161 osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. W dniu 6 kwietnia 2000 roku Wójt Gminy [...], przyjmując odmienne kryteria kwalifikowania przyszłych członków do wspólnoty przedstawił Staroście Powiatowemu listę 84 osób, spełniających jego zdaniem wymogi ustawy z 1963 roku. Zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 roku zawiera natomiast listę 152 osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Jeżeli członkowie wspólnoty, określający się jako jej Tymczasowy Zarząd kwestionują jej skład osobowy, to jest rzeczą oczywistą, że nie reprezentują wszystkich członków wspólnoty. Należy zatem przyjąć, że Tymczasowy Zarząd Wspólnoty stanowi przypuszczalnie grupa osób, której celem jest utworzenie wspólnoty na warunkach przez nią proponowanych , która jednocześnie nie jest grupą objętą wykazem stanowiącym załącznik do decyzji. W badanej sprawie, odwołanie od decyzji ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie wniosły trzy osoby wymienione w załączniku : – R. D., J. K. i K. S. Skoro "Zarząd Tymczasowy Wspólnoty" nie jest organem , którego istnienie przewiduje ustawa o zagospodarowaniu wspólnot, a jednocześnie z treści odwołania wynika, że osoby te kwestionują sposób kwalifikowania członków wspólnoty, należy przyjąć, że wniosły odwołanie jako osoby fizyczne, a nie jako reprezentacja osób uprawnionych do wspólnoty.. Zgodnie z przepisem art. 8 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzje w sprawach wymienionych w art. 1 i 2 tej ustawy, podaje się do wiadomości w sposób przyjęty w danej miejscowości oraz ogłasza się poprzez wywieszenie w urzędzie gminy na okres 14 dni. Po upływie tego terminu decyzję uważa się za doręczoną wszystkim uprawnionym do udziału we wspólnocie. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku zawiera informację o podaniu jej do wiadomości w sposób wyżej opisany. Oświadczenie złożone przez Sołtysa wsi W. w dniu 8 lipca 2002 roku potwierdza, że decyzja Starosty podana została do wiadomości publicznej w sposób przyjęty na tej wsi, tj wywieszona była w dniu 30 kwietnia 2002 roku na ścianie przystanku MKS i PKS przy ul. B. Natomiast z informacji urzędu Gminy z dnia 6 lipca 2002 roku wynika, że decyzja Starosty wraz z wykazem osób uprawnionych do udziału we wspólnocie umieszczona była w okresie od 26 kwietnia 2002 roku do 13 maja 2002 roku na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy. Ostatni zatem dzień 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania przypadał dla osób objętych wykazem na dzień 27 kwietnia 2002 roku. W ocenie składu orzekającego brak jest podstaw do przyjęcia, że Tymczasowy Zarząd Wspólnoty jest organem reprezentującym wszystkich jej członków , skoro kwestionuje on m.in. skład osobowy powstającej wspólnoty gruntowej. Odwołanie wniesione przez R. D., J. K. i K. S. należy więc traktować jako wniesione przez osoby fizyczne, zainteresowane utworzeniem wspólnoty na warunkach przez nich proponowanych.. Termin do wniesienia odwołania należy liczyć tak, jak w stosunku do pozostałych osób objętych wykazem., czyli od dnia 14 maja 2002 roku. Odwołanie wniesione w dniu 27 maja 2002 przez te osoby roku należy uznać za wniesione przed upływem ustawowego, 14 dniowego terminu przewidzianego w przepisie art . 129 par 2 k.p.a. Wskazując na powyższe sąd uznał skargę za uzasadnioną i na zasadzie przepisu art. 145 par.1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzekł na podstawie przepisu art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło