SA/Rz 2038/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Helena Rydzik Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska (spr.) Protokolant sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Firmy Usługowo-Handlowej "A" s.c. w K. – na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Firmy Usługowo-Handlowej "A" s.c. w K. solidarnie kwotę 10zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 09-02-10bj Decyzją z dnia [...] maja 2001r. nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w R. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i grudzień 1999r., wobec Firmy Usługowo-Handlowej "M." s.c. J.Ł., M.M. w K. Od tej decyzji odwołanie wniósł adwokat A.G.z Kancelarii Prawniczej w J.. Z uwagi na to, że do odwołania nie zostało dołączone pełnomocnictwo do działania w imieniu wspólników Firmy Handlowo-Usługowej "M." s.c. w K., organ I instancji wezwał strony do usunięcia braków formalnych przez doręczenie stosownego pełnomocnictwa dla adwokata w terminie 7 dni, stosownie do art. l69§l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową. W wezwaniu organ pouczył podatnika, że nie uzupełnienie odwołania spowoduje wydanie postanowienia, o którym mowa w art.228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W zakreślonym terminie strony doręczyły pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki przed organami kontroli skarbowej, udzielone A.G. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] Izba Skarbowa w R. stwierdziła niedopuszczalność wniesionego odwołania, uznając, że udzielone pełnomocnictwo ogranicza się wyłącznie do reprezentowania Spółki przed organami kontroli skarbowej i w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym, a nie odwoławczym. Zatem wnosząc odwołanie do Izby Skarbowej pełnomocnik przekroczył zakres umocowania, dlatego jego działanie nie wywołało skutków prawnych. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w stosunku do adwokata będącego pełnomocnikiem przesłankę niedopuszczalności odwołania należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, w tym przypadku w zakresie treści udzielonego mu pełnomocnictwa. Na poparcie swego stanowiska powołał wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999r. sygn. akt I S.A./Gd 745/98. Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w R. Firma Usługowo-Handlowa "M." s.c. w K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.120, art.169 § 1 w zw. z art.145 § 2, art.l37 § 4 i art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem, skoro podatnik ustanowił pełnomocnika i to on wniósł odwołanie, organ powinien wezwać pełnomocnika, a nie strony, do usunięcia braków formalnych. Treść pełnomocnictwa i okoliczności towarzyszące jego udzieleniu jednoznacznie wskazywały wolę wspólników - upoważnienia adwokata do wniesienia odwołania. Inspektor nie kwestionował treści pełnomocnictwa, ponieważ przesłał je wraz z odwołaniem do organu II instancji. Jeżeli organy miały jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa, to powinny wezwać stronę do złożenia oświadczenia, tym bardziej, że strona została pouczona tylko o skutkach braku pełnomocnictwa, a nie o skutkach błędnej jego treści. Ponadto z naruszeniem art.136 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art.60 k.c, Izba nie wzięła pod uwagę faktu, że podatnik dostarczając pełnomocnictwo już po wniesieniu odwołania przez adwokata, objawił również w ten sposób swą wolę. Zacytowane przez Izbę orzeczenie NSA nie dotyczy stanu faktycznego tej sprawy, ponieważ to nie adwokat sporządził i podpisał pełnomocnictwo, a same strony. Skarżąca Spółka dodała też, że skoro Inspektor UKS wezwał wspólników Spółki do uzupełnienia braków odwołania, czyli uznał ich za wnoszących odwołanie, to powinien wezwać strony alternatywnie do osobistego podpisania odwołania. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w R. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), określanej dalej jako ustawa p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 § 1 ustawy p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do przepisu art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ podatkowy wyższego stopnia. Oznacza to, że wyłącznie organ odwoławczy może dokonać oceny formalnej poprawności i merytorycznej zasadności wniesionego odwołania, a także prowadzić postępowanie w celu uzupełnienia ewentualnych braków formalnych. Uprawnień takich nie posiada natomiast organ I instancji. Z chwilą wpłynięcia odwołania organ I instancji ma obowiązek niezwłocznie przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, chyba że uzna je za uzasadnione i w całości je uwzględni w trybie art.226 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie Inspektor Kontroli Skarbowej w UKS w R. odwołania nie uwzględnił, lecz zamiast niezwłocznie przesłać je organowi odwoławczemu, sam zajął się badaniem formalnym odwołania. Postępowanie w tym zakresie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a organ odwoławczy błędów tych nie naprawił. Okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie jest to, że odwołanie od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS w R. złożył adwokat nie dołączając pełnomocnictwa do działania w imieniu stron, co stanowiło brak formalny tego odwołania. W myśl art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych . przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W postępowaniu odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art.235 Ordynacji podatkowej). Odpowiednie stosowanie w tym przypadku art.l69§l Ordynacji podatkowej oznacza, że braki formalne odwołania nie powodują skutku w postaci pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, lecz skutek określony w art.228§l pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. niedopuszczalność odwołania. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wezwały wnoszącego odwołanie - w tym przypadku pełnomocnika - do usunięcia braków formalnych, a wezwanie stron nie czyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z art.l69§l Ordynacji podatkowej. Słusznie twierdzi strona skarżąca, że organy mogły wezwać strony do usunięcia braków formalnych odwołania, lecz przez jego podpisanie, a nie dołączenie pełnomocnictwa. Skutkiem bowiem uznania bezskuteczności działania pełnomocnika wniesione odwołanie, które zawierało przecież oznaczenie stron i ich adresu, należało tak potraktować, jakby nie zostało ono przez te strony podpisane (brak formalny, o którym stanowi art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej). Skoro organy nie dopełniły obowiązków, wynikający eh z powołanych wyżej przepisów, to zastosowanie sankcji określonej w art.228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, było niedopuszczalne. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art.200 ustawy p.s.a. orzekł jak w sentencji.