SA/Rz 2046/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-02

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, polegających na zmianie powierzchni działki, jeśli nowe pomiary wskazują na inną powierzchnię niż dotychczas ujawniona, mimo braku zmiany przebiegu granic?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do aktualizacji operatu ewidencyjnego, w tym do wprowadzenia zmian powierzchni działek wynikających z dokładniejszych pomiarów geodezyjnych, nawet jeśli nie nastąpiła zmiana przebiegu granic. Celem ewidencji jest zgodność ze stanem faktycznym na gruncie, a różnice w powierzchni wynikające z zastosowania dokładniejszych metod pomiaru stanowią podstawę do takiej aktualizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zmianach w operacie ewidencji gruntów, polegających na wykazaniu nowej powierzchni działki nr 3, należącej do skarżącego Z. P. Prezydent Miasta R. orzekł o zmianie powierzchni działki z 1ha 14a 76 m2 na 1 ha 16 a 40 m2, powołując się na dokładniejsze pomiary geodezyjne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak powiadomienia o czynnościach geodezyjnych oraz nieprawidłowe ustalenie granic. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del/ Ryszard Bryk Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr/ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2001 Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę SA/Rz 2046/01 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2001 roku [...] w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów, między innymi działki nr 3 położonej na terenie miasta R. obręb nr [...] . Postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów R. – Z., oraz R. – B. zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta R., który decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 roku , orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów polegających na wykazaniu nowych powierzchni działek, w tym m.in. działki nr 3 położonej w obrębie [...] R. – B. stanowiącej własność Z. P. Podstawą prawną decyzji jest art.. 104 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 1989 r. Nr 30 poz. 163 ze zm./, zgodnie z art. 15 ust. 1, 2 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz. U. z 1998 Nr 133, poz. 872/. W uzasadnieniu podniósł, że zmianę w ewidencji gruntów wprowadza się zgodnie ze stanem faktycznym władania na gruncie. Na podstawie pomiaru kontrolnego wykonanego w obecności zainteresowanych stron stwierdzono, że powierzchnia działek wykazana w ewidencji gruntów różni się od powierzchni obliczonej w wyniku bezpośredniego pomiaru. Granice zewnętrzne działek pomierzone w terenie pokrywają się z przebiegiem granic, przedstawionym na mapie ewidencji gruntów. Dlatego, w celu doprowadzenia do zgodności wpisu w ewidencji gruntów ze stanem faktycznym – orzeczono, jak w sentencji decyzji. Od decyzji odwołał się właściciel działki nr 3, obr. [...] Z. P. Zarzucił, że w dokumentacji wydanej decyzji brak jest protokołu czynności wznowienia znaków granicznych, w sytuacji, gdy granice działek uległy zmianie. .Zarzucił również, że nie brał udziału w pracach geodezyjnych, z powodu nie powiadomienia go o czynnościach w sprawie. Wniósł o przekazanie sprawy do rozpatrzenia sądowi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku [...] uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że postępowanie administracyjne organu I instancji zawiera uchybienia uniemożliwiające rozstrzygnięcie sprawy w trybie odwoławczym i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Uchybienia polegały m.in. na braku w zgromadzonych dokumentach szkiców polowych, które dokumentowałyby pomiar na gruncie, nie wyjaśniono też przyczyny zmiany powierzchni działek bez zmiany przebiegu granicy . Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta R., decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku , orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów R. B. w ten sposób, że: w rejestrze gruntów obr. [...] w którym pod pozycją 3 wpisana jest działka stanowiąca własność Z. P., na podstawie operatu pomiarowego włączonego do zasobu ewidencji gruntów dnia 23 lutego 2000 r. pod nr [...] wykreślił działkę nr 3 o powierzchni 1ha 14a 76 m2, a wpisał działkę nr 3 o powierzchni 1 ha 16 a 40 m2 . Podstawą prawną decyzji jest art. 104 k.p.a., art. 20 ust.1 pkt .1ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086/ oraz zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa /z dnia 29 marca 2001 roku / Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454 / W uzasadnieniu podniósł, że zmianę w ewidencji gruntów wprowadza się zgodnie ze stanem faktycznego władania na gruncie. Granice działki nr 3 obr. [...] ustalono na podstawie zgodnego oświadczenia stron złożonego do protokołu ustalenia granic działek oraz na podstawie dotychczasowej ewidencji gruntów. Wszystkie strony zostały powiadomione o czynnościach ustalenia przebiegu granic. Właściciel działki nr 3 obr. [...] Z. P. otrzymał w dniu 4 marca 1998 r. zawiadomienie o czynnościach ustalenia granic. Mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawił się na gruncie, co z kolei nie wstrzymuje procedury ustalenia granic. Granice działki nr 3 obr. [...] ustalono na podstawie oświadczenia sąsiadów oraz danych zawartych w obowiązującej ewidencji gruntów obr. [...]. Z czynności ustalenia granic sporządzono szkice przebiegu granic oraz protokoły graniczne. Wyniki czynności geodezyjnych zostały zawarte w operacie pomiarowym z modernizacji ewidencji gruntów Różnica powierzchni działek jest wynikiem dokładności pomiaru położenia punktów granicznych. Granice zewnętrzne pomierzone w terenie pokrywają się z przebiegiem granic przedstawionymi na mapie ewidencji gruntów. Od decyzji Prezydenta Miasta R. odwołał się Z. P. Zarzucił, że; - nie zachowano zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, a podmiot wykonujący roboty geodezyjne przekroczył swoje uprawnienia, - naruszono art. 19 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, Nadto wniósł o wydanie kopii protokołu z utrwalenia znaków granicznych, współrzędnych geograficznych punktów załamania granicy działki nr 3 z działką nr 2, kopii protokołu granicznego z ustalenia granic działek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Zważył, co następuje : Podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów przebieg granic działki nr 3 położonej w obr. [...] R. – B. ustalono na podstawie zgodnych wskazań sąsiadów, bowiem skarżący, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się w określonym terminie na gruncie. W związku z regulacją stanu prawnego dróg, z mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm./, organ prowadzący ewidencję gruntów, wykorzystując w/w dane geodezyjne, na podstawie mapy uzupełniającej oraz wykazu zmian gruntowych wprowadził zmianę do aktualnie obowiązującego operatu ewidencyjnego, doprowadzając stan ewidencyjny do zgodności ze stanem faktycznym na gruncie. W istocie zmiana nastąpiła tylko w części opisowej operatu ewidencji gruntów /zmiana powierzchni/ bez zmiany przebiegu granic działki nr 3 na obowiązującej mapie geodezyjnej. Organ I instancji orzekł prawidłowo o wprowadzeniu zmian, bowiem powierzchnia działki, bez zmiany przebiegu granic, jest wynikiem dokładniejszych pomiarów i metody obliczenia powierzchni, co doprowadziło do zgodności stanu wykazanego w ewidencji ze stanem faktycznym. Wykonanie robót geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów zgłoszone zostało przez jego wykonawcę do Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W związku z tym wykonawca otrzymał wszelkie dane techniczne i materiały do jej wykonania, natomiast przepisy art. 19 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie mają w sprawie zastosowania. Co do wydania z zasobu dokumentacji żądanych dokumentów, to należy złożyć odrębny wniosek. Reasumując – w ocenie organu II instancji Prezydent Miasta R. słusznie orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji, bowiem powierzchnia działki nr 3 w obr. [...] R. – B. pozostała bez zmiany przebiegu granic i nowy pomiar jest wynikiem dokładniejszych metod dokonywania pomiaru. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Z. P. zarzucił, że zarówno decyzja I instancji, jak i drugiej zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności – przepisów art. 6,7,9,10,11,77,79,80,81,84 k.p.a., przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, że działka będąca jego własnością położona jest na terenie obszaru górniczego i terenu zakładu górniczego kopalni gazu R. – Z., stanowi teren zamknięty ustanowiony decyzją organu centralnego, dlatego podmiot gospodarczy wykonujący prace geodezyjne musi legitymować się specjalnymi uprawnieniami i wiadomościami. Ponieważ w sprawie dokonywał pomiarów podmiot nie uprawniony (A. sp. z o.o.), budzi wątpliwości jego bezstronność. Wskazując na uchybienia rozstrzygnięcia, wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w Ministerstwie Środowiska, a to: - umowy ustanowienia użytkowania górniczego dla kopalni Z. w R, - decyzji zatwierdzającej program badań geologicznych dla złoża gazu ziemnego i nafty, - akt zawierających decyzję zatwierdzającą projekt zagospodarowania złoża Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację z uzasadnienia decyzji. Odnośnie zarzutów skargi, stwierdził, że wykonanie robót geodezyjnych zostało zgłoszone przez jego wykonawcę do Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Wykonawca otrzymał wszystkie dane techniczne i materiały niezbędne do wykonania robót, natomiast nie otrzymał żadnych informacji o zamkniętym terenie górniczym ustanowionym przez organ centralny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało jeszcze zakończone /a do takich należy niniejsza sprawa/ podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2001 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2001 roku nr [...] wprowadzającą w operacie ewidencji gruntów zmiany powierzchni m.in. działki nr 3 położonej na terenie miasta R. obręb nr [...]. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem z dnia [...] października 2000 roku, Prezydent Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obr. [...], dotyczących m.in. działki nr 3 stanowiącej własność Z. P. Celem tych zmian było doprowadzenie do zgodności wpisu w ewidencji gruntów ze stanem faktycznym. Podczas prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów , w marcu 1998 roku dokonano pomiaru działek położonych w obrębie [...]. Skarżący Z. P., mimo prawidłowego zawiadomienia o mającym się odbyć w dniu 11 marca 1998 roku ustalaniu granic, nie stawił się na gruncie /k.17 akt I instancji/. W tej sytuacji przebieg granic jego działki został ustalony na podstawie zgodnych wskazań właścicieli sąsiednich gruntów. Z czynności ustalenia granic sporządzono szkice przebiegu granic oraz protokoły graniczne. Uzyskane z tych czynności wyniki zostały umieszczone w operacie pomiarowym z modernizacji ewidencji gruntów R. – B. włączonym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. W związku z regulacją stanu prawnego dróg, stosownie do przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, organ prowadzący ewidencję gruntów, wykorzystał w/w dane geodezyjne, na podstawie mapy uzupełniającej oraz wykazu zmian gruntowych i wprowadził zmianę do obowiązującego operatu ewidencyjnego, doprowadzając stan ewidencyjny do zgodności ze stanem faktycznym na gruncie. Stosownie do przepisu § 46 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w § 10 i 11. Natomiast ust. 2 pkt 2 stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. W badanej sprawie Prezydent Miasta, stosując się do cytowanego przepisu wprowadził takie zmiany przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak wynika za akt sprawy, granice zewnętrzne działek pomierzone w terenie pokrywają się z przebiegiem granic, przedstawionymi na mapie ewidencji gruntów. Powierzchnia działek została obliczona metodą analityczną na podstawie współrzędnych punktów załamania granic, a następnie analitycznie obliczono powierzchnię, zastosowano więc najbardziej dokładną metodę obliczeń. Ponieważ poprzednio powierzchnie działek obliczane były metodą graficzną, nowa metoda okazała się znacznie dokładniejsza. Zatem różnica powierzchni działek jest wynikiem dokładności pomiaru położenia punktów granicznych . Stąd, po dokonaniu nowych obliczeń ,w rejestrze gruntów w obr. [...] w poz. rej. [...] wykreślono działkę nr 3 o pow. 1ha 14a 76 m2, a wpisano działkę nr 3 o pow. 1 ha 16 a 40 m2 , stanowiącą własność skarżącego Z. P. W tej sytuacji, w ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem w wyniku wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, organ I instancji doprowadził do zgodności wpisu ze stanem faktycznym na gruncie, co należy do jego obowiązków. W myśl bowiem § 44 p.2 i 6 w/w Rozporządzenia, do zadań starosty /w tym przypadku Prezydenta Miasta/ związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi i okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych. Natomiast § 45 p.1 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Skoro więc istniała rozbieżność pomiędzy danymi ujawnionymi w ewidencji, a stanem faktycznym na gruncie, obowiązkiem organu było wprowadzenie stosownych zmian w ewidencji polegających na wpisaniu nowych powierzchnio działek, uzyskanych w wyniku aktualnych, dokładniejszych od poprzednich, pomiarów. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące kopalin i złóż gazu W myśl przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne - ewidencją gruntów jest bowiem jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji m.in. o gruntach, o ich położeniu, granicach i powierzchni . Służy on jako podstawa planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, gospodarki gruntami i do celów statystycznych. Ewidencja gruntów nie dotyczy więc uprawnień do złóż kopalin, czy zasad ich wydobywania. Mając to wszystko na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w szczególności przepisów dotyczących dokonywania zmian w ewidencji gruntów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło