SA/Rz 2051/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-11-29
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Bożena Wieczorska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek umorzyć zaległości podatkowe w przypadku wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, czy też decyzja ta ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ocenia, czy w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie i w jakim zakresie. Sądowa kontrola takiej decyzji ogranicza się do badania prawidłowości postępowania i przestrzegania przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Skarżący W.P. zwrócił się do Wójta Gminy M. o umorzenie zaległości w podatku rolnym za 2003 rok. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa podatnika, pobierającego emeryturę i posiadającego gospodarstwo rolne, nie uzasadnia umorzenia, a interes społeczny przemawia przeciwko niemu, zwłaszcza że podatnikowi wcześniej umarzano zaległości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji i podkreślając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc trudną sytuację finansową związaną z leczeniem i kosztami utrzymania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu I, II i III raty podatku rolnego za 2003r. - oddala skargę -
Decyzją Wójta Gminy M. z dnia (...) września 2003r. znak (...) odmówiono W.P. umorzenia zaległości w podatku rolnym tj. : I, II, III raty w łącznej kwocie 363,20 zł wraz z należnymi odsetkami.
Organ I instancji ustalił, że podatnik w dniu 30 czerwca 2003r. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych należnych za 2003r. Ze spisanego przez podatnika w dniu 16 lipca 2003r., w Urzędzie Gminy M. protokołu o stanie majątkowym wynika, że pobiera on emeryturę w kwocie 930 zł miesięcznie, a także posiada gospodarstwo rolne o pow. 3,49 ha, które przynosi dochód roczny w kwocie 5624, 31 zł, miesięcznie po 468,69 zł.
Podatnik nie określił dochodów żony co mogłoby oznaczać, że prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Powyższe dane wskazują, że sytuacja finansowa podatnika jest na tyle dobra iż może on uregulować powstałe zaległości podatkowe. Pomimo wezwania, podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów w postaci: odcinków emerytury, rachunków na koszty leczenia i koszty utrzymania, przez co nie wykazał trudnej sytuacji finansowej.
Skoro zaś podatnik jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, wobec czego nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa rolnego i powinien go przekazać następcy.
Ostatecznie więc W.P. nie wykazał ważnego interesu podatnika w rozumieniu art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)-zwanej dalej Ord. pod. uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowych. Natomiast interes społeczny przemawia za odmową umorzenia zaległości podatkowych. Podatnik otrzymał bowiem ulgę w postaci umorzenia 4 rat podatku za 2002r w kwocie 478,30 zł wraz z odsetkami i kosztami upomnienia.
Ponadto wiele osób z terenu Gminy M. jest w trudniejszej sytuacji ekonomicznej i życiowej, a mimo to regulują swoje należności podatkowe. Stosowanie umorzeń wiążę się też ze znacznym uszczupleniem dochodów a tym samym zmniejszeniem przyznawanych subwencji.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji organu I instancji W.P. podniósł, że całe życie regulował wszystkie należności, obecnie leczy się w Klinice w Warszawie w związku z utratą słuchu. Gospodarstwo jako podupadłe nie przynosi dochodu i trudno je przekazać następcy. Odnośnie przedłożenia rachunków na życie, leczenie i opał, stwierdził, że dom wymaga remontu, a za każda usługę trzeba płacić i to jest wystarczające.
Decyzją z dnia (...) listopada 2003r. znak (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w pełni podzielił argumenty organu I instancji, iż w świetle treści art. 67 § 1 Ord. pod. na który się powołał, nie było podstaw do umorzenia podatnikowi jego zaległości podatkowych. Ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych, zachodzi wtedy, gdy z powodu nadzwyczajnych losowych zdarzeń podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych.
Organ I instancji dążył do ustalenia stanu faktycznego uzasadniającego ważny interes podatnika, jednakże brak było z jego strony współdziałania z organem w dążeniu do wyjaśnienia czy przedmiotowy interes wystąpił. Pomimo wezwań do przedłożenia dokumentów uzasadniających trudną sytuację materialną podatnika, nie przedłożył on stosownych dokumentów. Organ I instancji w sposób należyty uzasadnił dlaczego nie było uzasadnione umorzenie zaległości podatkowych z uwagi na interes społeczny.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią art. 67 § 1 Ord.pod. nawet w przypadku zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości, organ nie jest zobowiązany do ich umorzenia ale podejmuje decyzję w ramach uznania.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W.P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w R., w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie stać go na lekarstwa, kupił trzy tony wegla i pięć metrów sześciennych drewna na opał. Nie posiada rachunków na ubiór i życie oraz środki czyszczące, ale każdy wie o konieczności ponoszenia takich wydatków. Do skargi skarżący dołączył: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kartę informacyjną z leczenia w 1996r. w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Krakowie, fakturę VAT z dnia 26 marca 2003r. odnośnie zakupu emalii oraz z dnia (...) listopada 2003r. odnośnie należności za gaz i z dnia 3 grudnia 2003r. odnośnie należności za wodę, a także rachunek z 19 sierpnia 2003r. dotyczący zakupu okien.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270)-określanej dalej jako p.s.a.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 67 § 1 Ord.pod. w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja gdy z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków jak np.: utrata możliwości zarobkowania czy losowa utrata majątku, nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych - wyrok NSA z dnia 22 IV 1999r. sygn. akt S.A./Sz850/98 - Temida Gdańsk 2000r. Jednak w art. 67 § 1 Ord.pod. ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego pozostawiając im ocenę czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również jego zakres. Uznaniowy charakter takiej decyzji nie wyklucza sądowej jej kontroli ale znacznie ogranicza i sprowadza do badania czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe niewątpliwie w sposób wnikliwy zbadały, czy interes publiczny uzasadnia umorzenie zaległości podatkowej, dochodząc do negatywnego wniosku, zważywszy, iż podatnikowi wielokrotnie już umarzano zaległości, ostatnio w 2002r. w wysokości 478,30 zł oraz odsetki, a wiele osób z terenu Gminy M. pozostaje w gorszej sytuacji i reguluje zobowiązania podatkowe. Należy podzielić pogląd organów podatkowych, iż podatnik wykazując wysokość pobieranej emerytury i dochód z gospodarstwa nie wykazał trudnej sytuacji finansowej, jak również ważnego interesu podatnika przemawiającego za umorzeniem zaległości podatkowych. Pomimo żądania organu I instancji, nie przedstawił odcinków odnośnie wysokości pobieranej emerytury, rachunków na koszty leczenia i utrzymania. Również organ odwoławczy w postanowieniu z dnia (...) września 2003r. znak (...) wezwał podatnika do wskazania dowodów uzasadniających żądanie umorzenia zaległości podatkowych, w odpowiedzi na które podatnik zgłosił się w Urzędzie Gminy M. w dniu 3 X 2003r. i oświadczył że nie będzie ich składał. Natomiast dołączone do skargi dokumenty w postaci kart informacyjnych z leczenia, faktury i rachunki dokumentujące poniesione wydatki na remont domu, gaz i wodę zostały przedstawione zbyt późno i nie mogły być przedmiotem oceny organów podatkowych. Podatnik może złożyć ponownie wniosek o umorzenie zaległości podatkowych a wówczas organy podatkowe dokonałyby analizy i oceny dołączonych do skargi dowodów- wyrok NSA z dnia 14 marca 1995r. SA/Sz 98/95 POP1998 nr 3 poz. 91.
Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała w oparciu o art. 151 p. s. a. oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło