SA/Rz 2054/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-10-13
Skład orzekający: Marian Ekiert, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta, wprowadzając zmiany w ewidencji gruntów na podstawie prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, ma obowiązek zawiadamiania o tych zmianach wszystkich potencjalnie zainteresowanych, nawet jeśli zmiany te wprowadzane są z urzędu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Starosty polegających na wpisaniu określonych osób jako współwłaścicieli działki nr 1316/4, ponieważ Starosta dysponował wiedzą o akcie własności ziemi na rzecz innej osoby. W zakresie wpisu dotyczącego działki nr 2236, sąd uznał, że wykazanie Urzędu Gminy jako władającego w części udziału we współwłasności narusza przepisy rozporządzenia o ewidencji gruntów. Natomiast w kwestii braku zawiadomienia o zmianach wprowadzanych z urzędu na podstawie postanowienia sądu powszechnego, sąd uznał, że Starosta postąpił prawidłowo, gdyż obowiązek zawiadomienia dotyczy tylko zmian wprowadzanych na wniosek strony.Stan faktyczny
Skarżąca Z. M. wniosła skargę na czynności Starosty dotyczące zmian w ewidencji gruntów wsi K., w tym wpisanie jej jako współwłaścicielki działki nr 1316/4, zmiany udziałów w działce nr 2236 oraz wpisanie nieprawidłowej powierzchni działki nr 1319/1. Kwestionowała również brak zawiadomienia jej o dokonanych zmianach. Skarżąca podnosiła, że zmiany te są niezgodne z postanowieniem sądu powszechnego o dziale spadku. Starosta w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, argumentując, że działał zgodnie z prawem.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono bezskuteczność czynności Starosty z dnia [...] października 2003 r. Nr zmiany w ewidencji gruntu 215 i 217 w zakresie wykazania jako współwłaścicieli działki Nr 1316/4 A. K., Z. M., M. R., St.1 S., Sy. S., Ad. S., J. S., St.2 S. i Ł. S. oraz w zakresie wykazania jako władającego w części oznaczonej udziałem 108/120 Urzędu Gminy [...] odnośnie działki Nr 2236. II. W pozostałym zakresie skargę oddalono. III. Zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na czynności Starosty [...] z dnia [...] października 2003 r., polegające na wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów wsi K. - zawiadomienie o zmianach Nr 215, 216 i 217 oraz na bezczynność Starosty [...] w zakresie braku doręczenia powyższych zawiadomień o zmianach w ewidencji gruntów I. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty [...] z dnia [...] października 2003 r. Nr zmiany w ewidencji gruntu 215 i 217 w zakresie wykazania jako współwłaścicieli działki Nr 1316/4 A. K., Z. M., M. R., St.1 S., Sy. S., Ad. S., J. S., St.2 S. i Ł. S. oraz w zakresie wykazania jako władającego w części oznaczonej udziałem 108/120 Urzędu Gminy [...] odnośnie działki Nr 2236. II. w pozostałym zakresie skargę oddala III. zasądza na rzecz skarżącej Z. M. od Starosty [...] kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 2054/03
Uzasadnienie
Z. M. wniosła w dn.30.12.2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargę na "akty i czynności administracyjne" Starosty [...] dotyczące ewidencji gruntów wsi K. dokonane w dn. [...].10.2003r. oraz "późniejsze". Skarżąca kwestionuje:: 1) wpisanie skarżącej i innych spadkobierców po An. S. i Z. S. do ewidencji gruntów wsi K. w odniesieniu do dz. nr 1316/4 jako współwłaścicieli, 2) zmianę udziałów w jednostce rejestrowej utworzonej dla dz. nr 2236 polegającej na tym, że zmieniono uprzedni udział władającego Urzędu Gminy [...] z 1/1 na 108/120, zaś jako współwłaścicieli wpisano J. S. i Z. M. po 6/120 części, 3) wpisanie do ewidencji gruntów wsi K. dla dz. nr 1319/1 powierzchni 0,01 ha, zamiast prawidłowo 0,02 ha, oraz 4) nie zawiadamianie przez starostę o dokonanych zmianach w ewidencji wsi K. wprowadzonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. sygn. [...].
Skarżąca wniosła o orzeczenie w ten sposób, żeby sąd administracyjny: 1) orzekł o nieistnieniu uprawnienia skarżącej Z. M. i innych osób do figurowania w ewidencji gruntów wsi K. jako współwłaścicieli dz. nr 1316/4, 2) orzekł o niezgodności "aktu i czynności" związanych ze zmianą udziału odnośnie wpisu dot. dz. nr 2236 w zakresie władania działką przez Urząd Gminy [...], 3) orzekł o niezgodności z przepisami prawa oraz bezskuteczności "aktu i czynności" odnośnie wpisu powierzchni dz. nr 1319/1, 4) orzekł o obowiązku powiadamiania przez Starostę [...] osób zainteresowanych z uwagi na zmiany wprowadzone w ewidencji gruntów wsi K., a wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. sygn. [...]. Skarżąca złożyła także wnioski o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, wniosła o szybkie rozpoznanie sprawy z uwagi na jej nieskomplikowany charakter, a także obciążenie kosztami postępowania Starosty [...]. W obszernym uzasadnieniu skargi wywiedziono, że skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w wyniku tego wezwania Starosta [...] pismem doręczonym skarżącej w dn.23.12.2003r. odmówił usunięcia stwierdzonych przez Z. M. naruszeń, uznając że do nich nie doszło. Skarżąca wskazuje, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dn.24.06.2003r. sygn. [...] dokonał działu spadku po An. S. i Z.. S. dokonując szczegółowych ustaleń, co do przedmiotu spadku. Postanowienie to zostało doręczone Staroście [...], w następstwie doszło do podjęcia przez ten organ szeregu aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących wprowadzenia określonych zmian w ewidencji gruntów. Akty te i czynności zdaniem skarżącej odnoszą się do jej uprawnień.
Z. M. kwestionuje wpisanie w dn.13.10.2003r. do ewidencji gruntów wsi K. dla utworzonej działki nr 1316/4 o pow. 0,0089 ha jako współwłaścicieli Z. M. i innych spadkobierców po An. S.j i Z. S., podczas gdy już z w/w postanowienia sądu wynika, że działka ta odpowiada parceli gruntowej nr 62 objętej aktem własności ziemi na rzecz M. Z. Skarżąca wywodzi, iż jeżeli po tej zmianie wykreślono Z. M. i inne osoby z danych ewidencyjnych odnośnie dz. 1316/4 i wpisano M. Z.., to nie zawiadomiono jej o tym fakcie.
Skarżąca wskazuje, że w wyniku postanowienia Sądu Rejonowego [...][...] dane ewidencyjne działki o nr 2236 uległy zmianie w ten sposób, że uprzednio jako władającego wykazywano Urząd Gminy [...] przy nieustalonym właścicielu, zaś po zmianach w dn. [...].10.2003r. wpisano jako współwłaścicieli J. S. i Z. M. po 6/120 części, zaś wpisano także jako władającego Urząd Gminy [...] w 108/120 części. Skarżąca uznaje, że udziały we własności i we władaniu winny zamykać się liczbą 1, zaś dokonany wpis uznaje za nieuprawniony.
Z. M. kwestionuje także i to, że Starosta [...] odnośnie działki nr 1319/1 położonej w K. wpisał powierzchnię 0,01 ha, by później wpisać powierzchnię 0,02 ha, bez dokonywania zmian na mapie ewidencyjnej, gdzie figuruje dalej powierzchnia tej działki określona na 0,01 ha.
Skarżąca wywodzi także, że pomimo faktu uczestnictwa jej we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych i zawiadamiania jej o dokonywanych zmianach w ewidencji gruntów, organ zaniechał tego obowiązku w przypadku wprowadzania zmian na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. Skarżąca podaje przykłady dokonywania zmian w ewidencji gruntów, m.in. na podstawie wyroku NSA OZ w Rzeszowie, gdy zawiadamiano ją o wprowadzaniu zmian w tej ewidencji z urzędu, dziwiąc się zaniechaniu takiego zawiadamiania.
W konkluzji skargi skarżąca uznała, że podjęte akty i czynności Starosty [...] naruszają art.20 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1 w zw. z art.51 ustawy z dn.17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 100 z 2000r., poz.1086 ze zm., zwane dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), §§ 10, 12, 28 ust.1 pkt 1 i 2, 36-37,44 pkt 2, 45-46, 47 ust.1 i 3 49 ust.1 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn.29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że Starosta [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...] oraz na podstawie projektu podziału działki nr 1316/1 sporządzonego przez geodetę L. S., dokonał szeregu zmian podmiotowych i przedmiotowych w zakresie nieruchomości wchodzących w skład spadku po An. S.j i Z. S., w ewidencji gruntów prowadzonej przez ten organ. Organ szeroko opisał inną sprawę związaną z ewidencją gruntów, w której toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym. Działkę o nr 1316/4 wykazano jako własność M. Z., powierzchnię działki nr 1319/1 wykazano w ewidencji w taki sam sposób, jak to przyjął sąd powszechny w postanowieniu [...], wykazując, iż ma ona 0,02 ha. Odnośnie zarzutu wpisania nieprawidłowego udziału Urzędu Gminy [...] dotyczącego działki nr 2236 wyjaśniono, że było to konsekwencją wpisania udziałów własnościowych współwłaścicieli, a organ nie był uprawniony do ustalenia pozostałych współwłaścicieli. Uznając, że przez dokonane czynności organ nie naruszył prawa, wniesiono o oddalenie skargi.
Z. M. w replice na odpowiedź na skargę wskazała, że Starosta [...] nie odniósł się w pełni do sprawy, która zawisła przed sądem administracyjnym do sygn. SA/Rz 2054/03. Podtrzymała zarzuty odnośnie nieuprawnionego wpisu jej i innych osób jako współwłaścicieli działki nr 1316/4, czego dowodem miały być wydruki komputerowe z jednostki rejestrowej G-791. Skarżąca wskazuje także na nieuprawniony wpis odnośnie powierzchni działki nr 1319/1. Z. M. zwalcza argumentację organu z odpowiedzi na skargę, odnośnie ujawnienia udziału Urzędu Gminy [...] we władaniu działką nr 2236, wywodząc że przed dokonaniem tego wpisu udział ten wynosił 1/1, zaś po wprowadzeniu zmian odnośnie udziałów we własności tej działki osób wykazanych w postanowieniu [...] udział Urzędu Gminy [...] zmieniono na 108/120. W piśmie tym wnioskowano, by organ przedstawił na żądanie sądu archiwalne wypisy z rejestru gruntów, co do działki nr 2236 według stanu na dzień 1.06.2003r. i na dzień 12.10.2003r.. W kolejnym piśmie z dn.14.05.2004r. Z. M. wywodzi, że odpowiedź Starosty [...] na jej skargę zawiera wiele fragmentów odpowiedzi na skargę Wojewody [...] w innej sprawie, co wedle skarżącej świadczy o niewiarygodności organu.
W trakcie rozprawy w dn.7.09.2004r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w przedmiotowej sprawie, zobowiązano pełnomocnika organu do uzupełnienia akt sprawy o potwierdzone za zgodność wypisy z dziennika zgłoszeń zmian, odnośnie działek nr 1316/4, 2236 i 1319/1 położonych we wsi K. w aspekcie wprowadzania zmian na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...].
W trakcie kolejnego posiedzenia sądu dopuszczono do udziału w charakterze uczestnika J. S., wezwano skarżącą do sprecyzowania treści skargi, w szczególności odnośnie interesu prawnego w zaskarżeniu czynności opisanej w pkt 3 skargi, a dotyczącym prawidłowości wpisu w ewidencji geodezyjnej powierzchni działki nr 1319/1, zobowiązano także Starostę [...] do potwierdzenia za zgodność niektórych dokumentów oraz do uzupełnienia odpowiedzi na skargę. Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożyła A. K. (k.86 akt sądowych) wywodząc, że była także spadkobierczynią po zmarłej An. S.
Uzupełniając akta sprawy Starosta [...] ustosunkowując się do skargi wywodził, że zarzut braku doręczenia zawiadomień w ewidencji gruntów o dokonanych zmianach na podstawie orzeczenia sądu powszechnego jest nietrafny, albowiem była to zmiana wprowadzana z urzędu, a prawo przewiduje obowiązek zawiadamiania o zmianach tylko tych osób, na których wniosek te zmiany się wprowadza. Organ stwierdził ponadto, że działka Nr 1316/4 nie była ujawniona w ewidencji gruntów przed dniem 13.10.2004r., a zmianą nr 217 dopisano tę działkę do pozycji rejestrowej M. Z.
Precyzując skargę Z. M. wskazała, że zaskarża "ze sobą złączony, tworzący jedność i całość, zespół aktów i czynności administracyjnych Starosty [...]". Skarżąca kwestionuje dokonany w dn. [...].10.2003r. wpis do rejestru gruntów działki nr 1316/4 o pow. 0,0089ha i wpisanie jako jej współwłaścicieli szeregu osób, w tym m.in. skarżącej z udziałem w wysokości 1/7. Odnośnie interesu prawnego w zaskarżeniu wpisu dotyczącego działki nr 1319/1 skarżąca uważa, że ma interes prawny "w kontroli administracyjnych poczynań starosty, jako uczestniczka postępowania działowego", które obejmowało także działkę nr 1319, z której wydzielono działkę nr 1319/1. Skarżąca przywołuje także w tym zakresie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dn. [...].05.2003r., gdzie była stroną postępowania odnoszącego się przedmiotowo do działki nr 1319/1. Skarżąca ponowiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z innych zmian w ewidencji gruntów, aby wykazywać, że także w przypadkach, gdy zmiany wprowadzano z urzędu, otrzymywała zawiadomienia o dokonanych zmianach.
Sąd postanowił także dopuścić do udziału w postępowaniu inne osoby, uznając ich za uczestników (por. k. 120 akt sądowych) i zawiadomić o terminie rozprawy.
Pismem procesowym z dn.7.10.2005r. uczestniczka A. K. wyraziła pogląd, że Starosta [...] winien zawiadomić wszystkich uczestników postępowania działowego po An. S. o wprowadzonych zmianach w ewidencji gruntów, a uczestniczkę organ winien traktować jako wnioskodawczynię zmiany. A. K. uważa, że organ postępuje wybiórczo w różnych sytuacjach związanych z dokonywaniem zmian w ewidencji gruntów wprowadzanych z urzędu w aspekcie doręczania zawiadomień o takich zmianach. Popierając skargę Z. M. uczestniczka wskazuje ponadto, że postanowienie Sądu Rejonowego [...][...] nie dotyczyło M. Z., ujawnionego następnie jako właściciela działki nr 1316/4, a odnosiło się jedynie do synchronizacji katastralnej tej działki.
Pismo procesowe przed rozprawą wniósł uczestnik – M. Z. popierając skargę Z. M. Zdaniem uczestnika w dn. [...].10.2003r. istniała sprzeczność w danych ewidencyjnych Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] odnośnie działki nr 1316/4 ujętej w jednostce rejestrowej G.791, którą wykazywano wówczas na rzecz współwłaścicieli A. K., Z. M., M. R., St.1 S., Sy. S., J. S., St.2 S. i Ł. S. Uczestnik wywodzi, że jeden z urzędników Ośrodka miał twierdzić, że taki stan jest zgodny z prawem. Na jego interwencję odnośnie błędów w ewidencji w zakresie imion jego rodziców, wprowadzono w tym samym dniu poprawkę do ewidencji gruntów. M. Z. wyraził pogląd o dowolnym działaniu pracowników Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy zaznaczyć, że wyłącznym kryterium kontroli przedmiotu zaskarżenia sprawowanej przez sąd administracyjny jest jego legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
W pierwszej kolejności należy zdefiniować przedmiot skargi, albowiem jest to istotne z punktu widzenia jej dopuszczalności i samego kierunku orzekania. To skarżąca wskazuje przedmiot zaskarżenia, a sąd związany jest granicami sprawy sądowoadministracyjnej, wyznaczonej zakresem skargi.
Art. 184 Konstytucji RP stanowi m.in., że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art.3 § 2 pkt 4 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3, czyli inne niż decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dn.2.12.2003r. SA/Rz 718/03 (niepubl.) wypowiedziany został pogląd, iż zawiadomienie o dokonanych zmianach w danych z zakresu ewidencji gruntów i budynków, o jakim mowa w § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn.29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454, zwane dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków) jest czynnością materialno-techniczną w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Sąd wypowiedział się w konsekwencji za dopuszczalnością skargi sądowoadministracyjnej na zawiadomienie starosty w przedmiocie dokonania zmian w danych ewidencji gruntów i budynków. Wyrok powyższy wydano zresztą w sprawie, gdzie skarżącą była także Z. M.. Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie orzeczenie to pozostaje aktualne na tle stosowania obecnie art.3 § 2 pkt 4 Ppsa. Zawiadomienie o dokonanych zmianach w ewidencji gruntów i budynków jest czynnością z zakresu administracji publicznej i dotyczy uprawnienia podmiotu odnośnie występowania lub nie występowania w tej ewidencji. Zważyć ponadto należy, że stosując do przedmiotowej sprawy przepisy Ppsa sąd uznając skargę za uzasadnioną, której przedmiotem są akt lub czynność, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4 tej ustawy, może uchylić ten akt lub stwierdzić bezskuteczność czynności (art.146 § 1 Ppsa).
Skargę Z. M. wniosła po uprzednim wezwaniu starosty, działając w trybie art.34 ust.3 ustawy z dn.11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (do usunięcia naruszeń prawa). Wezwanie to doręczono organowi w dn.21.11.2003r., zaś Starosta [...] udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie w dn.22.12.2003r. (dowody w aktach administracyjnych), zatem wyczerpano przewidziany prawem tryb działania przedsądowego strony skarżącej.
Sąd wezwał Z. M. do sprecyzowania przedmiotu skargi opisanego w jej pkt 1. Pierwszym z przedmiotów zaskarżenia ma być, jak to określiła skarżąca w wykonaniu wezwania sądowego - "integralnie ze sobą złączony, tworzący jedność i całość, zespół aktów i czynności administracyjnych Starosty [...]" polegających na wpisaniu dnia [...] października 2003r. do ewidencji gruntów wsi K. działki nr 1316/4 o pow. 0,0089ha i wykazaniu jako jej współwłaścicieli szeregu osób, w tym i skarżącej. Art.3 § 2 pkt 4 Ppsa pozwala wnieść skargę na określonego rodzaju akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, ale muszą być one wskazane indywidualnie, bądź dające się ustalić przez sąd z udzielonych wyjaśnień skarżącej. Biorąc to pod uwagę sąd przyjmuje, że przedmiotem skargi Z. M. są czynności Starosty [...] z dn. [...].10.2003r. polegające na wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów - Nr zmian 215, 216 i 217 w zakresie wskazanym przez skarżącą.
Pierwszy z zakresów skargi odnosi się do czynności polegających na wykazaniu w ewidencji gruntów w zmianach Nr 215 i 217 jako współwłaścicieli działki nr 1316/4 A. K., Z. M., M. R., St.1 S., Sy. S., Ad. S., J. S., St.2 S. i Ł. S. (k.53, 63064 akt sądowych). Trafny jest zarzut skargi, że z zawiadomień tych wynikać ma, że skarżąca i inne w/w osoby miały być w tym dniu współwłaścicielami powyższej działki. Fakt ten nie znajduje jednakże żadnego uzasadnienia w treści postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...]. Obowiązkiem starosty, wynikającym z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skoro w dn. [...].10.2003r. Starosta [...] dysponował wiedzą o istniejącej w obrocie prawnym decyzji - akcie własności ziemi Nr [...] z dn. [...].08.1973r. mocą którego uwłaszczono M. Z. m.in. działką Nr 62, odpowiadającą działce 1316/4, zgodnie z opinią i projektem podziału sporządzonym przez biegłego sądowego L. S., to nie był uprawniony do wykazywania skarżącej i innych osób jako współwłaścicieli tej działki. Z tej przyczyny sąd orzekł o bezskuteczności tej czynności w oznaczonym zakresie, działając na zasadzie art.146 § 1 Ppsa.
Kolejnym przedmiotem skargi była czynność Starosty [...] polegająca na dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów w dn. [...].10.2003r. Nr zmiany 215, polegająca na wykazaniu w odniesieniu do działki nr 2236 jako współwłaścicieli Z. M. i J. S. po 6/120 części, zaś jako władającego w 108/120 części Urzędu Gminy [...]. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...] był udział w 12/120 części działki nr 2236. Nie jest także wątpliwym, że przed [...].10.2003r. w odniesieniu do powyższej działki nie wykazywano właściciela, a jedynie wskazano, że władającym tą działką jest Urząd Gminy [...]. Zważyć należy, że w myśl § 10 ust.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ewidencja ta obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Z kolei ust.2 cyt. przepisu stanowi, że w przypadku braku danych, o których mowa w ust.1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Wykazywanie zatem władającego jest możliwe tylko wówczas, gdy brak jest danych odnośnie właściciela. Współwłasność to odmiana własności, skoro zatem sąd powszechny przydzielił nawet udziały we współwłasności powyższej działki oznaczonym osobom, w tym i skarżącej, to nie można już twierdzić, że brak jest danych odnośnie właściciela, co pozwalałoby wykazywać w ewidencji podmiot władający jedynie tą działką. Z tej przyczyny sąd uznaje, że czynność powyższa starosty narusza § 10 ust.2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się, w myśl art.20 ust.2 pkt 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego m.in. właściciela, "a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty lub budynki lub ich części". Działka nr 2236 nie jest gruntem państwowym lub samorządowym, a Urząd Gminy [...] nie jest osobą prawną. Tak więc przepis powyższy eliminuje możliwość wykazywania Urzędu Gminy [...] jako władającego powyższą działką, w oznaczonej części. Należy także zwrócić uwagę, że w samej ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne w art.51 przewidziano możliwość wykazywania oprócz właściciela, także władającego, "do czasu uregulowania tytułu własności". Rzecz jednak w tym, że przepis powyższy, zamieszczony w rozdziale zatytułowanym "przepisy przejściowe i końcowe", dotyczył ewidencji gruntów założonej na podstawie przepisów dekretu z dn.2.02.1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz.32). Dodatkowo zdaniem sądu nie można wykazywać władania odnośnie udziału we współwłasności, władanie to stan faktyczny, a nie prawny. Z tej przyczyny sąd orzekł i w tym zakresie po myśli art.146 § 1 Ppsa.
Sąd uznał, że Z. M. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu czynności Starosty [...] z dn. [...].10.2003r. w zakresie wykazywania określonej powierzchni działki nr 1319/1 w operacie ewidencji gruntów. Z mocy cyt. wcześniej postanowienia Sądu Rejonowego [...][...] działka ta została przyznana J. S. Wywodzenia interesu prawnego przez skarżącą z faktu, że w przeszłości była adresatem decyzji administracyjnej, której zakres przedmiotowy obejmował powyższą działkę, albo że działka ta była objęta postanowieniem działowym sądu spadku, nie daje, zdaniem sądu w tym składzie, uprawnień do zaskarżenia czynności starosty z dn. [...].10.2003r. odnośnie zmian w odniesieniu do działki, której w tym dniu Z. M. nie była właścicielką. W myśl art.50 § 1 Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest "każdy, kto ma w tym interes prawny". Aby mieć interes prawny należy wskazać w prawie powszechnie obowiązującym normę, będącą źródłem owego interesu w zaskarżeniu czynności, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 Ppsa. Normy takiej skarżąca nie wskazała, a wywody skarżącej (k.100 akt sądowych), iż ów interes znajduje w kontynuowaniu dążeń zmarłej matki do uporządkowania i uregulowania własności oraz w "chęci kontroli administracyjnych poczynań starosty" nie stanowią o istnieniu uprawnienia do wniesienia skargi. Z tych względów skarga w tym zakresie podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 Ppsa.
Skargą objęto także bezczynność w niepodjęciu czynności z zakresu administracji publicznej polegające na braku doręczania zawiadomień o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, uczynionych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...]. Wnioski składane przez skarżącą o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a to z akt sądowych w sprawie SA/Rz 718/03 jak i z zawiadomień o dokonanych zmianach w operacie ewidencji gruntów (nr zmiany 41 z dn.21.02.2003r. oraz Nr 105 z dn.l6.06.2003r.) sąd oddalił jako nieuzasadnione w świetle obowiązującego prawa. W myśl art. 106 § 3 Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten dopuszcza więc wyjątkowo możliwość przeprowadzenia jednego środka dowodowego - dowodu z dokumentów. Niemniej jednak ocena zasadności przeprowadzenia takiego dowodu pozostawiona jest sądowi. Skarżąca domagając się przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów chciała niejako wykazywać, że praktyka Starosty [...] w doręczaniu zawiadomień w innych przypadkach bywa odmienna od bezczynności, jakiej miał się dopuścić w przedmiotowej sprawie. Zdaniem sądu praktyka działania organu nie ma związku z oceną legalności zjawiska uznanego za bezczynność w nie dokonaniu czynności, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 Ppsa. Oceny takiej należy dokonywać w oparciu o przepisy prawa nie zaś praktykę działania organu administracji publicznej.
Dla stron nie jest sporne, że czynności polegające na wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów dokonane przez Starostę [...] w dn. [...].10.2003r. za podstawę miały prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dn.24.06.2003r. [...], które sąd doręczył staroście. Stosownie do § 46 ust.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 1,0 i § 11. Przepis powyższy rozróżnia zatem dwa tryby wprowadzania zmian: "z urzędu" i "na wniosek". Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m.in. z "prawomocnych orzeczeń sądowych" (§ 46 ust.2 pkt 1 cyt. rozporządzenia). § 49 ust.1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje jakie podmioty starosta zawiadamia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych. Są nimi: 1) organy podatkowe - w wypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków; od nieruchomości, rolnego i leśnego, 2) wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego - w wypadku zmian danych objętych działem I ksiąg wieczystych, 3) właściwe miejscowo jednostki statystyki publicznej - w wypadku zmian w cechach adresowych nieruchomości oraz dopisywania i wykreślania budynków, 4) osoby i jednostki organizacyjne, na których wniosek lub zgłoszenie zmiana została wprowadzona. Nie ulega wątpliwości dla sądu, że zmiany dokonane w operacie ewidencji gruntów objęte skargą nastąpiły z urzędu, a nie na wniosek. Z tej przyczyny tramie Starosta [...] wywodzi, w piśmie uzupełniającym odpowiedź na skargę, że nie miał obowiązku o takiej zmianie zawiadomić skarżącą. Z tej przyczyny i w tym zakresie sąd postanowił skargę oddalić jako nieuzasadnioną, działając po myśli art.151 Ppsa.
O kosztach postępowania orzeczono, mając na względzie art.97 Pwsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło