SA/Rz 2107/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-04
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli wnioskowana inwestycja została już zrealizowana?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli wnioskowana inwestycja została już zrealizowana. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe z mocy prawa, co obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy stacji dystrybucji gazu. Inwestycja została już zrealizowana, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżąca kwestionowała umorzenie, podnosząc, że inwestor nie posiada prawomocnych decyzji, a inwestycja zagraża środowisku i jest uciążliwa.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Małgorzata Wolska /spr./ Sędzia WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant referent-stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu skargę oddala.
SA/Rz 2107/01
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. /[...]/ w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w R. przy ul. Z. we wnioskowanym konturze terenu, oznaczonym lit. KLMN na kopii mapy zasadniczej obejmującym część działek nr 789/1, 788/2, na zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z przyłączem energetycznym – jako bezprzedmiotowe, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej w szczególności wynika, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. /SA/Rz 1089/99/ została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 1999 r. /[...]/ i poprzedzająca je decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. /[...]/ ustalająca dla "A." Sp. z o. o. w R. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z przyłączem energetycznym na działkach nr 789/1 i 788/2, położonych w R.; przy wydawaniu tych decyzji, w ocenie Sądu, organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Pismem z dnia 3 marca 2001 r. "A." Sp. z o. o. w R. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, podając w nim, że na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę przystąpiono do budowy wnioskowanej inwestycji, którą zakończono w dniu 20 maja 2000 r. odbiorem i zdaniem dziennika budowy do Starostwa Powiatowego [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...] w dniu 8 maja 2001 r. zawiadomił pominięte w toku postępowania strony wskazane w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 17 stycznia 2001 r. i o wniosku zawartym w w/w piśmie z dnia 3 marca 2001 r. W dniu 22 maja 2001 r. "A." Sp. z o. o. w R. podtrzymała wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania w związku z zakończeniem wnioskowanej inwestycji. Podzielając zasadność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. organ orzekający w II instancji podkreślił, że przyczynę z jakiej przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe należy wywieść z wymogu prawnego wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wyczerpująco określa sytuacje, w których wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest niezbędne w celu zapewnienia prawidłowości procesu inwestycyjnego. Z akt sprawy wynika, że wnioskowana inwestycja została już w pełni zrealizowana, a zatem wydanie decyzji dla terenu, który został już w określony sposób zagospodarowany nie odpowiada żadnej z sytuacji określonej w art. 39 cyt. ustawy, a poprzez fakt realizacji pierwotnie wnioskowanej inwestycji odpadł sam przedmiot postępowania, co wypełnia dyspozycję art. 105 § 1 K.p.a. Inną przyczyną umorzenia postępowania jest sytuacja, gdy strona przestała być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy /art. 105 § 2 K.p.a./ i wskazano pismo wnioskodawcy z dnia 3 marca 2001 r. /wnioskujące o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie/.
Omawiając kwestię związania organów administracji publicznej wyrokiem zapadłym w niniejszej sprawie /art. 30 ustawy o NSA/ wskazano, że związanie to nie ma jednak charakteru bezwzględnego /vide wyrok NSA z dnia 27.06.1990 r., SA/Wr 137/90, ONSA 1990/2-3/51/. W przedmiotowej sprawie ocena Sądu dotyczyła stanu faktycznego w dniu "uostatecznienia się" decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast analiza akt sprawy daje podstawę do przyjęcia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego polegająca na tym, że wnioskowana inwestycja w sposób zgodny z prawem została zrealizowana, przez co prowadzenie postępowania mającego za przedmiot ustalenie warunków zabudowy dla terenu, który został w sposób określony w pierwotnym wniosku inwestora zagospodarowany stało się bezprzedmiotowe /art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/, co stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. obligowało organ I instancji do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Opisaną decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G., domagając się jej uchylenia. Skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 19 czerwca 2001 r. sprzeciwiła się umorzeniu postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla A. Sp. z o.o. i złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] wniosek o ponowne wszczęcie postępowania w tym przedmiocie. We wniosku powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyeliminował decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z powodu jej wad prawnych, tj. pominięcia stron postępowania administracyjnego, pomijając tym samym prawa obywatelskie i konstytucyjne. Zdaniem skarżącej jest oczywiste, że w chwili obecnej inwestor nie posiada podstawowych dokumentów istotnych dla procesu inwestycyjnego, a które zostały wyeliminowane z obiegu prawnego. Przedmiotowa inwestycja stwarza zagrożenie dla środowiska, a także jest inwestycją uciążliwą dla otoczenia. Zaskarżona decyzja sankcjonuje bezprawie /"zmusza inwestora do posługiwania się nieistniejącymi decyzjami"/.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym kontroli Sądu – zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 152, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem – jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2001 r. /[...]/ utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. /[...]/, którą to decyzją ostatnio wymieniony organ orzekł o umorzeniu postępowania – wszczętego na wniosek "A." Sp. z o.o. w R. – w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. Z. w R., we wnioskowanym konturze terenu oznaczonym lit. KLMN na kopii mapy zasadniczej obejmującym części działek nr 789/1, 788/2, na zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z przyłączem energoelektrycznym, z powodu jego bezprzedmiotowości /art. 105 § 1 k.p.a./.
Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy do orzekania o umorzeniu postępowania administracyjnego, lecz stosowany jest łącznie z innymi przepisami szczególnymi prawa materialnego, wskazującymi na niedopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego. Użycie w tym przepisie słowa "wydaje" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli organu orzekającego, lecz od spełnienia się obiektywnie istniejącej jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowości, której istnienie organ orzekający musi stwierdzić i wykazać w decyzji wydanej w myśl art. 105 § 1 k.p.a. Zatem umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości postępowania jest obligatoryjne, natomiast na wniosek strony /art. 105 § 2 k.p.a./ - fakultatywne.
Jak wyżej wskazano, przesłankę umorzenia postępowania z art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej /np. wyrok NSA z dnia 21.01.1999 r. SA/Sz 1029/97, nie publ./, przy czym przesłanka ta może także powstać w czasie prowadzenia postępowania.
Materiał aktowy niniejszej sprawy wykazuje jednoznacznie, że organ I instancji – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. akt SA/Rz 1089/99 – zawiadomił o toczącym się z wniosku "A." Sp. z o.o. w R. postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr 789/1, 788/2 na zamierzenie inwestycyjne p.n. stacja dystrybucji gazu propan-butan z przyłączem energoelektrycznym wszystkie strony /w tym też pominiętych dotychczas współwłaścicieli sąsiednich nieruchomości/. Jednocześnie ustalił /protokół z dnia 22.05.2001 r./, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne zostało w całości zrealizowane, a co też nie jest w skardze kwestionowane.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Niewątpliwe zatem jest, że wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu możliwe jest w odniesieniu do konkretnego terenu, który dopiero ma zostać zagospodarowany w określony sposób /wskazany w decyzji/.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że wydana w pierwszej instancji decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. została prawidłowo podjęta i nie narusza prawa. Skoro bowiem sporna stacja dystrybucji gazu propan-butan została zrealizowana, to w rezultacie postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wskazanego w pierwotnym wniosku inwestora /przeznaczonego dla jej realizacji/ ze względu na treść cyt. wyżej art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stało się bezprzedmiotowe. W zaistniałej więc sytuacji jedynym sposobem finalizacji postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów powyższej ustawy, było jego umorzenie w myśl art. 105 § 1 k.p.a.
Tym samym niezasadny jest wniosek skargi dotyczący uchylenia zaskarżonej decyzji, a utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji podjętą z powołaniem się na powyższy przepis.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło