SA/Rz 2153/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-29
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, która została już zrealizowana?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Kluczowym argumentem było to, że nie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, co stanowiło istotne naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie części mieszkalnej na budynku gospodarczym. Skarżący podnosił, że inwestycja została zrealizowana bez wymaganych pozwoleń i warunków zabudowy, co stanowi samowolę budowlaną i narusza jego prawa. Organy administracji uznały, że kwestia samowoli budowlanej dotyczy odrębnego postępowania i nie ma wpływu na wydanie decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego E. S. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 2153/02
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2002 r. /[...] /, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 1, art. 42 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139/ po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2002 r. /[...] / ustalającej na wniosek M. i W. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. nadbudowa części mieszkalnej na budynku gospodarczym z przyłączami zalicznikowymi wody i energii elektrycznej od budynku mieszkalnego, przyłącz kanalizacji sanitarnej do istniejącego szamba na działce nr 714, położonej w W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że przedmiotową inwestycję zlokalizowano na działce nr 714 objętej zgodnie z MPO Zagospodarowania Przestrzennego Gminy konturem:
- BM 1 – obszary terenów budowlanych obejmujące istniejącą i projektowaną zabudowę mieszkaniową zagrodową i jednorodzinną łącznie z podstawową infrastrukturą społeczną (...) oraz techniczną ... "i przy drodze gminnej DG - szerokość w liniach rozgraniczających w terenach zabudowanych 15 m szerokość jezdni 4 – 5 m. Odległość budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi zgodnie z istniejącą w terenach linią zabudowy jednak nie mniej niż 6 m od krawędzi jezdni...".
Projektowana inwestycja jest więc zgodna z MPO zagospodarowania Przestrzennego Gminy zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] maja 1994 r. Nr [...], zaś zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania – M. i W. B. prowadzą roboty remontowe chlewni bez wymaganego pozwolenia na budowę – stwierdził, że dotyczą one odrębnego postępowania /w/s samowoli budowlanej/ i nie mają żadnego wpływu na wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie uzasadniają więc zawieszenia postępowania w tej sprawie, o co wnosił odwołujący się.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję E. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz unieważnienie postępowania "od samego początku jako niezgodne ze stanem prawnym i art. 5 k.c.", względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący stwierdził, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nastąpiło wskutek "nieświadomości nieścisłości jego żądania", gdyż żądając zawieszenia postępowania miał na myśli uchylenie decyzji. Według skarżącego decyzja organu I instancji ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zawiera przekręty", gdyż nie uwzględnia zabudowy jego działki i niekorzystnego oddziaływania na nią rozbudowy, co jest sprzeczne z zasadami prawa budowlanego, art. 5 kodeksu cywilnego. Bezczynność organu nadzoru budowlanego powoduje, że obiekt jest "jako samowola budowlana w budowie", równocześnie umożliwia się podejmowanie kroków prawnych do zalegalizowania samowoli budowlanej, a są to czynności niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do rozpoznania skargi E. S. właściwy jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, bowiem jego skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tego dnia przez ten Sąd nie została rozpoznana.
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, a która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Oceniając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2002 r. w omówionym zakresie, tj. w aspekcie zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, które m.in. przewidują, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym /art. 7/, zaś ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy, a integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy, który obowiązuje w zakresie określonym uchwałę /art. 8 ust. 1/.
Rozdział 4 cyt. ustawy reguluje zagadnienia dotyczące ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z art. 40 ust. 1 wynika, że w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek zainteresowanego /art. 41 ust. 1/, zaś art. 46 ust. 1 tej ustawy stanowi, że dla tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy /.../ i decyzja ta nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich /ust. 2/. Z kolei z mocy art. 43 powyższej ustawy stanowi, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2 /przepis ten reguluje sytuację, gdy brak jest planu/.
W świetle powyższego przepisu w tym też wobec zawartego w nim określenia "zamierzenie" – oraz art. 39 ust. 1 cyt. ustawy, który brzmi: "Zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowaniu, rozbudowaniu i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu" niewątpliwe jest to, że nie można ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji zrealizowanej.
Z akt sprawy wynika, że skarżący zawiadomiony pismem z dnia 28 czerwca 2002 r. o wszczęciu na wniosek M. i W. B. postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p. n. "Nadbudowa części mieszkalnej na budynku gospodarczym z przyłączami: wody i gazu od budynku mieszkalnego i kanalizacji sanitarnej do istniejącego na działce osadnika ścieków" na działce nr 714 poł. w W. gm. [...] skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy [...] pismem z dnia 2 lipca 2002 r. poinformował, że na w/w działce nr 714 "kończona jest nadbudowa części mieszkalnej na budynku gospodarczym bez wydanych warunków budowlanych" i żądał wstrzymania postępowania do czasu rozpoznania "sprawy samowoli budowlanej" /którą zgłosił do PINB/. W odwołaniu zaś od decyzji wydanej w pierwszej instancji m. in. stwierdził: "/.../ oczekuję zawieszenia dalszego postępowania do czasu aż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dla której Urząd Miasta i Gminy wydał taką decyzję". Podał również, że "nadbudowa w tej formie w jakiej jest wzniesiona" zagraża jego prawom właścicielskim – zbyt blisko nadbudowy sąsiada znajdują się składniki jego gospodarstwa np. gnojownik, ustęp i "z czasem" może być ograniczany w ich wykorzystaniu. Kwestia "samowoli budowlanej", popełnionej przez wnioskodawców, została również wyakcentowana w skardze.
Zastrzeżenia i zarzuty zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, opisane wyżej, skwitowane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceną, iż nie dotyczą zaskarżonej decyzji oraz istoty prowadzonego postępowania, lecz "założenia", że wnioskodawca wykonuje roboty remontowe chlewni bez wymaganego prawem zezwolenia.
Z takim stanowiskiem organu II instancji nie można się zgodzić – nie pozwala na to aktualny stan dowodowy sprawy, zawierający luki i niejasności. Nie zawiera on bowiem w istocie wyjaśnienia /i oceny/, mającej dla rozstrzygnięcia sprawy pryncypialne znaczenie, kwestii realizacji zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem z dnia 12 czerwca 2002 r. Jak wyżej zaznaczono, nie można ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już zrealizowanej.
Należy też podnieść, że skarżący do projektu z rozprawy sądowej w dniu 29 października 2004 r. podał jednoznacznie, że na działce znajduje się tylko jeden budynek gospodarczy, na którym prowadzona była nadbudowa i jego wystąpienie do organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej dotyczy nadbudowy na budynku gospodarczym /chlewni/.
W aktach administracyjnych organu II instancji /k. 7/ znajduje się zawiadomienie o wszczęciu na wniosek M. i W. B. postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dot. "Nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego" na działce nr 714 w W., z dnia 6 sierpnia 2002 r. [...]/.
Złożenie dwóch wniosków przez tych samych wnioskodawców, które odnoszą się do tego samego terenu wymagało rozważenia przez organu II instancji – czego brak – czy w istocie żądania te nie dotyczą tej samej inwestycji. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoli na wyeliminowanie sytuacji, w której organ będzie prowadził dwa postępowania w tej samej sprawie /gdyby tak było, to jedna z wydanych decyzji byłaby dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a./.
Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i dlatego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 tej ustawy. Pozytywne dla wnioskodawców rozstrzygnięcie sprawy wymagać zatem będzie, w dalszym postępowaniu, wyjaśnień i poczynienia jednoznacznych ustaleń w omówionym wyżej zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło