SA/Rz 2169/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 2169/02 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr. [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego B. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej decyzji wskazał przepis 37 j. ust. l i l a, 37 l. ust. l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm./ w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154 poz. 1793) oraz art. 138 § l pkt l k. p. a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z dnia [...].07.2002 r. znak: [...] Starosta orzekł o odmowie przyznania J. S. prawa do zasiłku wobec stwierdzenia braku spełnienia przez w/w przesłanek wynikających z art. 37 j ust. 1 i 1 a i art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 czerwca 2001 roku o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej /Dz. U. z 2001 r Nr 89 poz. 973/. Zostało ustalone, że w dniu rejestracji J. S. wykazał okres uprawniający do zasiłku w wymiarze 30 lat 21 dni w tym 7 lat i 14 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych tj. w dniu 29.03.2002 r złożył wniosek w o przyznanie z dniem 5 maja 2001 prawa zasiłku przedemerytalnego. Jako dowód wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres od 13 sierpnia 1984 roku do 27 kwietnia 1993 roku domagał się przesłuchania świadków, którego to dowodu organ I instancji nie dopuścił wskazując na treść art. art. 37 j ust. 1 a ustawy. W odwołaniu do Wojewody pełnomocnik odwołującego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji , zarzucił naruszenie przepisów ; - art. 37 j. ust. l i l a, art. 37 l ust. l i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 365 k.p.c. oraz, art. 7 k.p.a. 8 k.p.a., 75 k.p.a., 77 k.p.a., 81 k.p.a. W argumentach odwołania podała, że swoje uprawnienie o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego odwołujący wywodzi z treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. nr 154 poz. 1793/. Datą spełnienia warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego w/g odwołującego to dzień 2.05.2001 r. - kiedy to został uznany za osobę bezrobotną. Rozpoznając odwołanie Wojewoda nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że stan faktyczny sprawy jest niekwestionowany, natomiast spór sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie ma zastosowanie art. 37 j ust. l a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jeśli tak, to czy wyłącza on możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków przez organ zatrudnienia. W ocenie organu odwoławczego za prawidłowe należy uznać stanowisko organu I instancji, że strona może dowodzić fakt wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach wyłącznie na podstawie świadectwa pracy lub orzeczenia sądu. Wyłączona jest natomiast możliwość przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków przez organ zatrudnienia /vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.07.2002 r. sygn. akt SA/Rz 648/02/. Jako wsparcie swojej argumentacji wskazano przepis art. art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r., zgodnie z którym osoby spełniające przed dniem wejścia w życie ustawy warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach oraz art. 37 l ust. 2 obowiązujący przed dniem 1.1.2002, który stanowił, że zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień i na wyrok z dnia 22.10.2001 r Sądu Rejonowego-Sąd Pracy w D. sygn.akt [...] oraz Sądu Okręgowego w R. sygn. akt [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisu art. 365 k.p.c., oraz przepisów postępowania administracyjnego; art.7, art. 8 , 10, 75, 77, 81 k.p.a., oraz art. 37 j ust. 1, ust. 1 a, 37 l ust. 1 i 2, ustawy o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu W argumentach skargi wyjaśnił, że organy błędnie przyjęły, iż wyłączona jest możliwość dowodzenia zeznaniami świadków faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W podpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W replice na zarzuty złożone w skardze organ wskazał na postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sadzie Najwyższym w sprawie III KK0 z dnia 6 lutego 2002, w którym stwierdziło, że w przypadku likwidacji przedsiębiorstwa państwowego właściwym do stwierdzenia wykonywania prac w szczególnych warunkach jest, o których mowa w art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jest sąd rejonowy – sąd pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271/. Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/ Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący swoje uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego wywodzi z treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. nr 154 poz. 1793/. Według skarżącego mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie rejestracji tj. w dniu 2.05.2001 r, które to stanowisko Sąd podziela. W/w przepis ustawy ustanawia zasadę, że osoby które przed jej wejściem w życie zarejestrowały się i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do niego prawo na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis ten pozwala mimo zniesienia w art. 3 ustawy instytucji zasiłku przedemerytalnego na dalsze wypłacanie osobom, którym taki zasiłek przyznano oraz na przyznanie go osobom, które zarejestrowały się przed dniem wejścia w życie ustawy i spełniały warunki do jego nabycia na dotychczasowych zasadach. Oznacza to, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 37 j 1 pkt 2 w brzmieniu do 31 grudnia 2001 r, które to przepisy nie ograniczały postępowania dowodowego w szczególności nie wykluczały możliwości prowadzenia dowodu z zeznań świadków przed organem zatrudnienia. Bezsporna pomiędzy stronami jest okoliczność, że skarżący zarejestrował się Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny w dniu 2 maja 2001 r oraz to, że spełnia wszelkie wymogi uprawniające go do zasiłku przedemerytalnego, poza wykazaniem okresu 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach . W ocenie Sądu organy obu instancji przedwcześnie uznały, że skarżący nie wykazał 15 lat prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z zasadą wyrażoną w z art. 75 k.p.a. organy winny dopuścić jako dowód wszystko to, co nie jest sprzeczne z prawem, między innymi dowód z zeznań świadków. Celem bowiem każdego postępowania dowodowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby jej załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Organ orzekający w sprawie ma prawo z mocy art. 80 k.p.a. do swobodnej oceny dowodów jednakże aby ocena ta nie została uznana za dowolną , materiał dowodowy winien być zebrany w sposób wyczerpujący, ocena musi opierać się na materiale dowodowym a poczynione ustalenia muszą znaleźć pokrycie w dowodach. Ocena dowodów winna przy tym odpowiadać wymogom wiedzy, logiki i doświadczeniu życiowemu, oraz winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Reguły tej nie może ograniczać § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r w sprawie szczególnych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. 1997 Nr 25, poz. 132 ze zm./ /vide; wyrok NSA z dnia 22.11.2000 r sygn.akt II SA 1510/00 publ. lex nr 53790/. Przesądzenie kwestii stosowania przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zwalnia Sąd od udzielenia odpowiedzi na pozostałe argumenty wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w oparciu o w/w zasady postępowania organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w/w zakresie i w zależności od jego wyników wyda stosowną decyzję. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa/, Sąd uchylił decyzje obu instancji. Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.