SA/Rz 220/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-10
Skład orzekający: Marian Ekiert, Stanisław Śliwa, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozostawił bez rozpoznania odwołanie wniesione po terminie, gdy strona nie wniosła o przywrócenie terminu i nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo pozostawił bez rozpoznania odwołanie wniesione po terminie, jeśli strona nie wniosła o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji, nawet jeśli organ wcześniej błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, a sąd uchylił tę decyzję, organ w ponownym postępowaniu musi rozpoznać kwestię zachowania terminu do wniesienia odwołania. Kwestia statusu strony w postępowaniu administracyjnym pozostaje bez znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania E. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15.09.1999 r. w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów. Odwołanie zostało wniesione w dniu 18.07.2000 r., po upływie ustawowego terminu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając E. K. za stronę nieuprawnioną do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zbadania kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania. W ponownym postępowaniu organ pozostawił odwołanie bez rozpoznania z powodu uchybienia terminu. E. K. zaskarżyła to postanowienie, kwestionując jego zasadność i terminowość.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala
Decyzją z dnia [...].09.1999 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w części opisowej i kartograficznej do operatu ewidencji gruntów obrębu Nr [...] w zakresie dotyczącym powierzchni i przebiegu granic działek nr 612 i 613 doręczając tę decyzję B. K. i S. Ś. w dniu 10.09.1999 r. , przy czym odbiór decyzji przeznaczonej dla S. Ś. potwierdziła E. K.
Decyzję tę zaskarżyła odwołaniem, opatrzonym datą 18.07.2000 r. , działając we własnym imieniu E. K. Z akt sprawy wynika, iż odwołanie to wpłynęło do organu I instancji w dniu 18.07.2000 r.
Po jego rozpatrzeniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, decyzją z dnia [...].08.2000 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, wychodząc z założenia, iż E. K. nie posiadała legitymacji uprawniającej ją do wystąpienia jako strona z tego typu środkiem odwoławczym.
Na skutek skargi E. K. na tę ostatnio wymienioną decyzję Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23.10.2002 r. sygn.akt SA/Rz 1720/00 uchylił zakwestionowaną decyzję.
W motywach swojego wyroku Sąd podniósł, iż istotną w sprawie kwestią, na którą nie zwrócił uwagi organ, było zachowanie przez odwołującą się terminu do wystąpienia z tego rodzaju środkiem zaskarżenia, który także w przypadku odwołującej się, nie biorącej udziału w postępowaniu administracyjnym rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronom. Z okoliczności sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji stałą się ostateczną w dniu 25.09.1999 r. , zaś odwołanie E. K. złożone zostało po upływie ustawowego terminu. Dalej wywodzi Sąd, że wniesienie odwołania przez osobę nie będącą stroną postępowania, daje podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego na zasadzie wyrażonej w art. 138 § 1 pkt 3 kpa tylko wówczas, gdy odwołanie wniesiono w ustawowym terminie i nie tyczy się decyzji ostatecznej. W innych przypadkach ma zastosowanie art. 134 kpa. Poza tym niejako ubocznie Sąd zauważa, iż stanowisko organu II instancji dotyczący kwestii statusu strony E. K. w tym postępowaniu jest co najmniej wątpliwe, skoro z akt sprawy wynika, iż w księdze wieczystej Nr [...], obejmującej działki nr nr 614 i 613 prawo własności tych nieruchomości uwidoczniono właśnie na rzecz E. K.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając w oparciu o art. 134 kpa postanowieniem z dnia [...].01.2003 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie E. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.1999 r. nr [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa do jego wniesienia i w związku z powyższym pozostawił je bez rozpoznania.
W motywach tegoż postanowienia organ podniósł, iż decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].09.1999 r. przeznaczoną dla S. Ś. odebrała w dniu 10.09.1999 r. E. K., przy czym decyzja ta zawierała pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia. Termin zatem do zaskarżenia jej odwołaniem upłynął z dniem 24.09.1999 r. Odwołanie od tej decyzji E. K. złożyła w osobiście w Urzędzie Miasta w dniu 18.07.2000 r., a więc po upływie 296 dni od jego upływu. Odwołująca się nie wystąpiła przy tym o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ani nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Niezależnie od tego organ poinformował odwołującą się, iż wobec tego że zaskarżona odwołaniem decyzja stała się ostateczna, to może być ona wzruszona jedynie w trybie ekstraordynaryjnym, wskazując przy tym stosowne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Postanowienie to zaskarżyła skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K., zarzucając naruszenie art. 7 i 9 kpa, w związku z nie wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności { wnosząc skargę nie znała chyba jeszcze treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.10.2002 r. }, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu w całości i obciążenie strony przegrywającej spór kosztami postępowania.
W motywach skargi skarżąca wywodzi, iż skoro jeszcze Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął jej poprzedniej skargi, przedmiotem której była odpowiedź na kluczowe dla wyniku sprawy zagadnienie dotyczące jej interesu prawnego, to zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne. Dziwi ją także okoliczność dlaczego w tej samej sprawie wydawane są tak różne decyzje, skoro w pierwszym przypadku umorzono postępowanie odwoławcze, a w drugim zarzuca się uchybienie terminu do wystąpienia z odwołaniem. Dalej twierdzi ona, iż występując z odwołaniem wyraźnie zaznaczyła, że o decyzji Prezydenta Miasta powzięła wiadomość w 2000 r. Intencją jej było wznowienie postępowania w sprawie. Niezależnie od tego skarżąca twierdzi, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].09.1999 r. jest decyzją nieważną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, co znalazło potwierdzenie w odpowiedzi na skargę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].12.2000 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w motywach zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do zapisu zamieszczonego w art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ], zwanej dalej w skrócie p.s.a. , który w sprawie znajduje zastosowanie w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie oznacza to jednak, iż Sąd nie jest związany granicami przedmiotowymi sprawy.
Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2003 r. nr [...], wydanego w trybie art. 134 kpa, stanowiącego o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania E. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].09.1999 r. nr [...] jako wniesionego po upływie ustawą przewidzianego terminu do jego wniesienia.
Dla doprecyzowania kwestii należy dodać, iż w tej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 23.10.2002 r. sygn.akt SA/Rz 1720/00 wyraził ocenę, zgodnie z którą w przedmiotowej sprawy organ błędnie uprzednio powołał się na art. 138 § 1 pkt 3 kpa, wskazując na ten przepis jako stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia, podczas gdy w tym przypadku winien znaleźć zastosowanie się art. 134 kpa. Dodać przy tym należy, że stosownie do art. 153 p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu w sprawie wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rzecz zatem w tym, iż w dalszym postępowaniu zarówno organ jak Sąd związany był tą oceną i sprawę należało rozpoznać pod kątem zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, czemu uczyniono zadość. To zaś, że wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło z uchybieniem przewidzianego w art. 129 § 2 terminu nie budzi żadnych wątpliwości i okoliczność tę w zasadzie przyznaje sama skarżąca.
Wbrew jednak twierdzeniom skarżącej w jej odwołaniu z dnia 18.07.2000 r. brak jest wzmianki o tym, że o podjęciu kwestionowanej przez nią decyzji organu I instancji powzięła ona wiadomość dopiero w r. 2000 i że zamiarem jej było w tej sytuacji wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej sprawie, skoro dosłownie w tym piśmie wywodzi ona, iż " wnoszę odwołanie za pośrednictwem Wydziału Geodezji, Kartografii i Skarbu Miasta... " , nie wspominając w ogóle o wznowieniu postępowaniu w tej sprawie i co więcej okoliczności tej nie podnosiła ona w skardze uprzednio skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a faktem jest, że zaskarżoną odwołaniem decyzję mającą być doręczoną S. Ś. odebrała ona osobiście w dniu 10.09.1999 r.
W świetle powyższego bez znaczenia dla wyniku sprawy, zgodnie zresztą ze wspomnianym wyżej stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje kwestia posiadania przez nią statusu strony w tej sprawie w toku postępowania administracyjnego.
Nie można też skutecznie twierdzić, iż decyzja organu I instancji jest nieważna z tego tytułu, że została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, skoro z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że akt własności ziemi z dnia 17.10.1973 r. wydany na rzecz skarżącej został uchylony ostateczną decyzją Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczeń przy Wojewodzie [...] z dnia [...].03.1979 r. Nr [...], w związku z czym tytuł własności objętych nim nieruchomości pozostał przy nieformalnym zbywcy tj. S. Ś. i ona też w chwili rozpoznania sprawy figurowała w rejestrze ewidencji gruntów obrębu Nr [...], co tym samym zapewnia jej pozycję strony w tym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy działając na na podstawie art. 151 p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło