SA/Rz 2268/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-04

Skład orzekający: Marian Ekiert, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym prawidłowości decyzji administracyjnej, z której wynika ten obowiązek, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ani prawidłowości decyzji administracyjnej, z której wynika egzekwowany obowiązek. Postępowanie egzekucyjne nie służy merytorycznej weryfikacji decyzji administracyjnych. W przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego. Obowiązek ten polegał na przywróceniu do stanu pierwotnego rowu przydrożnego. Skarżący kwestionował zasadność decyzji egzekwującej obowiązek, powoływał się na inne przypadki sąsiadów oraz trudną sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L. N.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary grzywny wymierzonej w toku postępowania administracyjnego skargę oddala SA/Rz 2268/02 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. /.../ wydanym na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ w zw. z art. 144 i 138 §1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia L. N. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. /.../ w sprawie nałożenia grzywny w wysokości 1.000 zł na L. N. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zawartego w decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], a dotyczącego przywrócenia do stanu pierwotnego rowu przydrożnego przy drodze Nr 1942 – przy wjeździe do własnych zabudowań, poprzez usunięcie umieszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ ten w szczególności podkreślił, że podstawą do nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest ostateczna decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. Wójta Gminy zobowiązujące L. N. do przywrócenia do stanu pierwotnego pasa drogowego przy wjeździe do własnych zabudowań poprzez usunięcie umieszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody. Mimo upływu terminu wykonania obowiązku oraz upomnienia zobowiązany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W związku z powyższym doręczono mu tytuł wykonawczy, jednocześnie nakładając grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera dyspozycje art. 122 § 2 powołanej na wstępie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, górna granica grzywny nie przekracza kwoty określonej w art. 121 tej ustawy i wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uznać za zgodne z prawem. Zarzuty zażalenia, tj. powoływanie się na podeszły wiek i choroby jako przesłanki poza ustawowe nie mają wpływu na ostateczny wynik sprawy. Nadto wskazano, powołując się na treść art. 125 § 1 cyt. ustawy, że żalący się winien jak najszybciej wykonać obowiązek nałożony decyzją organu I instancji, a następnie wystąpić do niego z wnioskiem o umorzenie grzywny w celu przymuszenia. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. N. kwestionuje zasadność decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek niepieniężny. Ponowił za zażaleniem, że inni sąsiedzi mają również założone "dryny", a tylko jego ukarano grzywną /"dryn" ma na swojej własności/. Podniósł również, że ma złą sytuację majątkową i wniósł o zbadanie sprawy na miejscu zamieszkania i umorzenie nałożonej grzywny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i dlatego z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny – jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Oceniając zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził, aby zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia unormowane jest przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1999 r. Nr 36, poz. 161 ze zm./ i jest to postępowanie odrębne od postępowania administracyjnego rozpoznawczego, co jednak nie oznacza całkowitego wyłączenia stosowania w nim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 18 powyższej ustawy/. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązków o charakterze pieniężnym, bądź obowiązków o charakterze niepieniężnym – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – przy zastosowaniu środków przewidzianych w ustawie powołanej wyżej. Zgodnie z art. 26 § 1 tej ustawy podstawą wszczęcia egzekucji jest tytuł wykonawczy, wystawiony przez wierzyciela – gdy egzekucję wszczyna się na wniosek – lub organ egzekucyjny – gdy egzekucję wszczyna się z urzędu. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym wówczas postępowanie wszczyna się z urzędu /§ 2/. Z kolei art. 29 § 1 cyt. ustawy obliguje organ egzekucyjny do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji, natomiast organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może więc organ egzekucyjny w żadnym przypadku oceniać prawidłowości decyzji administracyjnej, z której wynika egzekwowany obowiązek. Postępowanie egzekucyjne nie służy bowiem merytorycznej weryfikacji decyzji administracyjnych, których niewykonanie było podstawą jego wszczęcia /vide wyrok NSA z dnia 26.04.1995r. sygn. akt III SA 108/94, nie publ./. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że obowiązek określony decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] Wójta Gminy, tj. przywrócenie do stanu prawidłowego rowu przydrożnego przy drodze Nr 1942 – przy wjeździe do własnych zabudowań – poprzez usunięcie uiszczonych przepustów i kamieni z rowu przydrożnego w celu swobodnego przepływu wody nie został przez skarżącego L. N. wykonany – mimo upływu terminu wyznaczonego w w/w decyzji – i z tej przyczyny organ ten wszczął postępowanie egzekucyjne /na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego/, poz. uprzednim skierowaniu do zobowiązanego pisemnego upomnienia /doręczonego mu w dniu 15 maja 2002 r./, a więc z zachowaniem warunków określonych w art. 15 cyt. ustawy. Organ egzekucyjny, nakładając grzywnę w celu przymuszenia, doręczył skarżącemu /zobowiązanemu/ odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które zawiera w swej treści – jak tego wymaga art. 122 § 2 cyt. ustawy – wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie /14 dni od jego doręczenia/ z pouczeniem, że w przypadku jej nieuiszczenia w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, bądź zastosowany zostanie inny środek egzekucyjny. Nadto w tym postanowieniu zawarte zostało pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art. 33 i 34 ustawy/ oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny /§ 3 art. 122 cyt. ustawy/. Wysokość nałożonej grzywny również zachowuje wymagania art. 121 § 2 cyt. ustawy /każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5000 zł/. W świetle powyższego nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że organ egzekucyjny w prawidłowy sposób zastosował grzywnę w celu przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym /określonego decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...]/. Wydane zatem przez niego w dniu [...] czerwca 2002 r. postanowienie zasadnie uznane zostało przez organ II instancji za zgodne z prawem, co skutkować musiało jego utrzymaniem w mocy. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych postanowień z obrotu prawnego. Żądanie przez skarżącego umorzenia nałożonej grzywny nie mogło zostać uwzględnione, gdyż rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach tego Sądu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny – w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym – wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego /art. 125 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło