SA/Rz 2285/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Józefczyk (spr.), Sędzia WSA Joanna Zdrzałka, Protokolant Anna Mazurek-Ferenc, po rozpoznaniu w Wydziale II Rz na rozprawie w dniu 18 marca 2004 sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala SA/Rz 2285/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].08.2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].07.2001 r. nie stwierdzającej choroby zawodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 4 pkt 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej z dnia 14.03.1985 r. /Dz. U. Nr 90 poz. 575 tj. z 1998 r./ § 8 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. z 1983 r. Nr 65 poz. 294/. Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął dochodzenie epidemiologiczne w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej. W latach 1966-1968 J. K. jako uczeń tokarz i tokarz na wydziale [...] i [...] Huty [...] początkowo zajmował się czynnościami przygotowawczymi, później obróbką metali na tokarkach. Zakład pracy nie posiada wyników pomiarów wibracji w tym czasie. Dalej w latach 1969-1979 z dwuletnią przerwą na służbę wojskową, pracował w charakterze kierowcy w Przedsiębiorstwie [...]. Pomiarów natężenia wibracji z tych lat brak lecz wg pomiarów wykonanych w latach 1997-2000 na innych typach samochodów marki Star ustalono, że okresowo dochodziło do przekroczenia normatywów wibracji ogólnej. Skarżący od sierpnia 1997 r. przebywa na rencie. Zgromadzoną dokumentację przesłano do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. – placówki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych na terenie województwa [...] z prośbą o przeprowadzenie badań specjalistycznych i wydanie orzeczenia. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w R. w swoim orzeczeniu nr [...] z [...].01.2001 r. na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych stwierdziła brak podstaw do rozpoznawania zespołu wibracyjnego jako choroby zawodowej z poz. 16 wykazu chorób zawodowych. Uzasadniono to wynikami przeprowadzonych badań specjalistycznych, które nie potwierdziły patologii typowych dla tego schorzenia. Badania potwierdziły istnienie u pacjenta chorób nie związanych z narażeniem zawodowym na drgania mechaniczne tj. choroby Rajnauda i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego. J. K. nie zgodził się z tą opinią, wobec czego został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. gdzie po przeprowadzeniu badań specjalistycznych, wydał w dniu [...].06.2001 r. orzeczenie nr [...], w którym również nie rozpoznano zespołu wibracyjnego jako choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że nie stwierdzono występowania typowych objawów dla narażenia na drgania miejscowe. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego i orzeczeń lekarskich wydał w dniu [...].07.2001 r. decyzję nie stwierdzająca u J. K. choroby zawodowej z poz. 16 wykazu chorób zawodowych. W odwołaniu od tej decyzji J. K. podniósł swój 19-letni kontakt z drganiami mechanicznymi podczas wykonywania pracy zawodowej, nawiązał również do opinii Poradni Chirurgii Naczyniowej Państwowego Szpitala Klinicznego w L., wg której rozpoznano u niego chorobę wibracyjną. Nie zgodził się również z nieprawdziwymi danymi zawartymi w opinii Instytutu z S.– jak stwierdził. Po jego rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej motywach wskazał, iż zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych inspektor sanitarny wydaje decyzję stwierdzającą istnienie choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia w oparciu o orzeczenie lekarskie z właściwej placówki służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. J. K. dochodzi uznania choroby zawodowej z poz. 16 wykazu chorób zawodowych tj. zespołu wibracyjnego. W trakcie swej pracy miał kontakt z drganiami o oddziaływaniu miejscowym przez 11 lat. Brak pomiarów z większości stanowisk pracy uniemożliwia jednoznaczną ocenę narażenia skarżącego. Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie wieloletnich obserwacji dotyczących warunków pracy nad pracownikami narażonymi na drgania mechaniczne podtrzymuje opinię, iż na jego stanowiskach pracy tylko sporadycznie mogły przekraczać normatywy higieniczne. Orzeczenia lekarskie dwóch zespołów są jednomyślne i nie rozpoznają zespołu wibracyjnego, a placówki je wydające nie rozpoznają chorób zawodowej z poz. 16 wykazu. Inspektor Sanitarny podejmujący decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia związany jest orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie. Sąd nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej – (patrz: wyrok NSA 9.07.1998 r. II SA 634/98). Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. K. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W motywach skargi podkreślił, iż brak pomiarów natężenia wibracji na większości stanowisk nie powinno być interpretowane na jego niekorzyść. Obecny stan jego zdrowia pozostaje w związku z wykonywaną przez wiele lat pracą w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna (§ 1). Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Poddawszy zaskarżoną decyzje takiej właśnie kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie z uwagi na datę jego wszczęcia podlegało regulacjom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Podług § 1 ust. 1 rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się; choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się na tle tego przepisu pogląd, że dla uznania schorzenia za chorobę zawodową niezbędne jest, by rozpoznane u pracownika schorzenie figurowało we wspomnianym wykazie, oraz by istniał lub był wysoce prawdopodobny związek przyczynowy między chorobą a warunkami pracy. Postępowanie w sprawie chorób zawodowych oparte na rozporządzeniu charakteryzowało się tym, że jako dowód obligatoryjny przewidziano w nim badanie przez uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkę medyczną, wymienioną w § 7 ust. 1-3 rozporządzenia, zakończone wydaniem orzeczenia mającego walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. Orzeczenie rozpoznające chorobę zawodową lub wykluczające schorzenie, ewentualnie jego zawodową etiologię, jednostki te wydawały na podstawie dokumentacji dotyczącej zagrożeń zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej leczenia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej (§ 7 ust. 4 rozporządzenia). Jeżeli orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zostało zakwestionowane przez pracownika, przysługiwało mu uprawnienie do domagania się jego weryfikacji poprzez ponowne badanie, dokonywane na jego wniosek przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia, a w określonych przypadkach także przez akademię medyczną (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej lub o odmowie jej stwierdzenia wydawał, zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, właściwy inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8 rozporządzenia (orzeczenie lekarskie w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej) i wyników dochodzenia epidemiologicznego. Inspektor sanitarny podejmujący decyzję na podstawie § 10 ust.1 rozporządzenia był przy tym związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie miał prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (patrz: wyroki NSA z dnia 9.07.1998 r., II SA 634/98 publ. Pr. Pracy z roku 1998 Nr 12 poz. 38 i z dnia 24.02.1998 r. I SA 1520/97 publ. ONSA z 1998 r. Nr poz.150). Mógł natomiast orzeczenie to zakwestionować, jeżeli nie odpowiadało wymogom kodeksu postępowania administracyjnego (art. 84 kpa) , bądź przepisom rozporządzenia (§ 7). Z brzmienia cytowanego wcześniej przepisu § 1 ust 1 w zw. z § 10 ust.1 rozporządzenia wynika, że rozpoznanie choroby, jako zawodowej przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia jest jedną z przesłanek warunkujących wydanie decyzji o stwierdzeniu takiej choroby przez właściwego inspektora sanitarnego. A contrario, wykluczenie w prawidłowo wydanym orzeczeniu lekarskim zawodowego charakteru schorzenia, na które cierpi pracownik wyłączało możliwość stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W sprawie zostało wykazane, że skarżący w okresie zatrudnienia był okresowo narażony na działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia, wibracje miejscowe. Jest też niesporne, że badające go jednostki medyczne, uprawnione do rozpoznawania spraw zawodowych nie rozpoznały u niego choroby wibracyjnej. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w swym uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż w trakcie obserwacji klinicznej przeprowadzono szeroką diagnostykę ukierunkowana na wykrycie u niego ewentualnych następstw narażenia zawodowego na drgania mechaniczne. Wywiad chorobowy, a mianowicie badany nie podaje objawów wskazujących na stopniowo narastające dolegliwości typu spoczynkowych akroparestazji, a także bladnięcia najpierw 1-2 paliczków, a później wszystkich paliczków rąk, zasinienie dolnej części podudzia nie występuje w zespole wibracyjnym. Ponadto ujemne wyniki prób oziębieniowych i termometrii skórnej, obecność olbrzymich pętli typu Raynaud w badaniu kapilaroskopowym nie dają podstawy do rozpoznania u badanego zespołu wibracyjnego. Również analiza zdjęć radiologicznych układu konstno-stawowego kończyn górnych nie wykazuje zmian typowych dla działania wibracji. Opinie obu uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek medycznych są po uzupełnieniu prawidłowo uzasadnione. Sąd podziela pogląd organu, iż brak jest podstaw do ich podważenia zarówno z punktu widzenia wymogów rozporządzenia, jak i k.p.a. Zauważyć przy tym wypadnie, że skarżący nie podnosi przeciwko nim żadnych dających się zweryfikować zarzutów, ograniczając się do stwierdzenia, iż wydana na ich podstawie decyzja jest dlań krzywdząca, z uwagi na wieloletnie narażenie oraz obecny stan jego zdrowia. Orzeczenia te w świetle brzmienia przytoczonych na wstępie przepisów § 1 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia - wykluczyły możliwość stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej u skarżącego choroby zawodowej z poz. 16 wykazu – zespołu wibracyjnego. Sąd nie mógł wziąć pod uwagę zarzutów dotyczących pokrzywdzenia skarżącego kwestionowaną przezeń decyzją, bowiem, na co wskazał na wstępie, jego kognicja ograniczona jest do badania legalności zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd oddalił skargę - w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.