SA/Rz 2324/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-24

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej (MO) w ramach walki z UPA może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na gruncie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że służba w Milicji Obywatelskiej, nawet w ramach walki z UPA, nie spełnia warunków określonych w ustawie o kombatantach, które wymagają uczestnictwa w walkach w jednostkach Wojska Polskiego lub zmilitaryzowanych służbach państwowych. Ustawa nie przewiduje przyznawania uprawnień kombatanckich za faktyczne współdziałanie oddziałów MO z wojskiem w prowadzeniu walk.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Organ uznał, że służba skarżącego w MO w ramach walki z UPA nie daje podstaw do przyznania uprawnień, ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną jednostką w rozumieniu ustawy. Skarżący zarzucił organowi nierozpatrzenie stanu faktycznego i nieustalenie, że pracownicy MO walczyli z UPA w ramach jednostki wojskowej pod bezpośrednim dowództwem wojskowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala SA/Rz 2324/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z [...] września 2001 r., [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2001 r., [...] pozbawiającą J. S., zam. [...], uprawnień przyznanych przez ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. S. otrzymał uprawnienia z tytułu służby w ramach MO, a ta organizacja nie była zmilitaryzowaną jednostką, w ramach której walka z UPA lub Wehrwolfem dawałaby tytuł do przyznania uprawnień kombatanckich. Z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie zgodził się J. S., który w skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzja Kierownika wydana została bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim organ nie ustalił, że pracownicy MO walczyli z UPA w ramach jednostki wojskowej pod bezpośrednim dowództwem wojskowym, natomiast zajął się wyjaśnianiem, że MO nie była formacją, w ramach której walka z UPA nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi J. S., bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga jest niezasadna i dlatego Sąd ją oddalił. Kontrola decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych sprowadza się do weryfikacji zaskarżanej decyzji z punktu widzenia poprawności zastosowania przepisów prawa materialnego i postępowania. W tym znaczeniu decyzja będąca przedmiotem skargi prawa nie narusza. Art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. Nr 142, z 1999 r., poz. 950 ze zm./ stanowi, że kombatantami są osoby, które uczestniczyły w walkach z UPA lub Wehrwolfem w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych. Równocześnie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcje w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej. Taki stan prawa nie pozwala uznać argumentacji skargi wskazującej na walkę z UPA w ramach MO, jako na walkę prowadzoną w ramach organizacji wojskowej, a tylko wówczas można by przyjąć, że skarżącemu przysługują uprawnienia kombatanckie. Sąd wskazuje, że przyznanie takich uprawnień jest możliwe tylko wówczas, gdy walka z UPA odbywała się w ramach struktury wojskowej w formalnym znaczeniu tzn. ubiegający się o przyznanie uprawnień jest w stanie wykazać /udowodnić/, że należał do struktury wojskowej /jednostki/, bo był wcielony z poboru. Faktyczne współdziałanie oddziałów MO z wojskiem w prowadzeniu walk nie spełnia warunków przewidzianych ustawą i w tym znaczeniu Sąd stwierdza, że organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły prawa. Sąd zauważa również, że organy stosują prawo i nie mogą dokonywać jego twórczego przekształcania. Tworzenie prawa należy do parlamentu i on jest uprawniony do przyjmowania kryteriów uznania osoby za kombatanta. Ustawa z 1991 r. nie daje podstaw do przyznania takich uprawnień skarżącemu, a nawet na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy nakazuje organowi pozbawiać tych uprawnień osoby, które nabyły je w okresie sprzed wejścia w życie ustawy z 1991 r., o ile w świetle jej regulacji takie uprawnienia nie przysługiwałyby. Sąd dokonując kontroli decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych będącej przedmiotem skargi nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które dawałyby podstawę do uchylenia decyzji. Z tego więc powodu musiał skargę oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy prawo o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło