SA/Rz 2332/02

WyrokWSA w Rzeszowie2005-01-25

Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Maria Piórkowska, Bożena Wieczorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować wartość transakcyjną towaru, jeśli jest ona znacząco niższa od jego rzeczywistej wartości rynkowej, a następnie ustalić wartość celną na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym?
Ratio decidendi
Organ celny jest uprawniony do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, jeśli z uzasadnionych przyczyn uzna informacje lub dokumenty służące do jej określenia za niewiarygodne, zwłaszcza gdy cena jest znacząco niższa od rzeczywistej wartości rynkowej. W takiej sytuacji, po wyczerpaniu innych metod, organ może ustalić wartość celną na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, korzystając z katalogów rynkowych.
Stan faktyczny
Z.M. zgłosił do obrotu samochód osobowy, podając jako wartość celną cenę z faktury. Organ celny zakwestionował tę wartość, uznając ją za znacząco niższą od rynkowej, i ustalił ją na podstawie katalogu Eurotax. Po utrzymaniu decyzji przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Bożena Wieczorska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia[...] października 2002r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania Z.M. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...] maja 2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne JDA SAD poz. ew. [...] z dnia 14 maja 2002 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że Z.M. w dniu 14 maja 2002 r., zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie JDA SAD Nr [...] sprowadzony z Belgii samochód osobowy marki VOLKSWAGEN Polo 1,4 KAT, rok produkcji 2001, o pojemności silnika 1390 cm3 . Do zgłoszenia celnego dołączył fakturę Nr [...] z dnia 2 maja 2002 r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...], dokumenty identyfikacyjne pojazdu oraz Deklarację Wartości Celnej. Za podstawę wartości celnej zgłaszający przyjął wartość transakcyjną pojazdu określoną w fakturze na kwotę 5 145 EUR, powiększoną o koszty transportu wynoszące 80 EUR. W wyniku przeprowadzonej w trybie art. 70 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r.- Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ) weryfikacji zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość importowanego towaru określona w zgłoszeniu celnym, jest znacznie niższa od faktycznej wartości towaru. Dlatego wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe i określił wartość celną importowanego samochodu na podstawie art. 29 § 1 z związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego na kwotę 24010 zł. Organ odwoławczy naprowadził na treść art. 23 § 1 Kodeksu celnego zawierającego definicję wartości transakcyjnej, która jednak zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego, nie może być przyjęta za wartość celną, w przypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Wiarygodność rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej ceny transakcyjnej. Wartości transakcyjna, bowiem, powinna odzwierciedlać jego rzeczywistą cenę, gdyż tylko taka wartość jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § 1 i 85 § 1 Kodeksu celnego, niezależnie od tego, czy importer otrzymał za "darmo" wprowadzony na Polski obszar celny towar, czy też kupił go po "okazyjnej cenie". Znacząco niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości, potwierdzona została w wyniku analizy cen tego typu pojazdów na Europejskim Obszarze Gospodarczym w oparciu o katalog Eurotax Schwackeliste. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 1 Kodeksu celnego, organ celny zgodnie z art. 24 Kodeksu celnego ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-29 Kodeksu celnego. W przypadku zakwestionowania wiarygodności rachunku odnośnie rzeczywistej ceny importowanego towaru art. 25 i 26 Kodeksu celnego, dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych, sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Jednak zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych samochodów techniczny komitet ustalania wartości celnej, uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych określona w art. 27 Kodeksu celnego może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych, gdyż dotyczy sprzedaży towarów masowych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie. Podobnie metoda wartości kalkulowanej określona w art. 28 Kodeksu celnego, jako oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę. Dlatego wartość celna importowanego samochodu ustalona została metodą "ostatnie szansy" przewidzianą w art. 29 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, 25-28 Kodeksu celnego, ustalana jest na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnie z zasadami i ogólnymi przepisami : 1)art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r, 2)Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. 3)przepisów działu III, tytułu II Kodeksu celnego – "Wartość celna towarów". Przy stosowaniu tej ostatniej metody można się oprzeć na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych samochodów. Biorąc za punkt wyjścia cenę podaną w katalogu dla samochodu tej samej marki i tego samego rocznika, posiadającego te same parametry techniczne, co pojazd importowany, należy odliczyć podatek VAT i akcyzę. W oparciu o taką metodę z art. 29 § 1 Kodeksu celnego, organ celny do ustalenia wartości celnej przyjął kwotę 30200zł w oparciu o katalog Eurotax 4/2002 , od której odliczył podatek VAT w wysokości 22% oraz podatek akcyzowy w wysokości 3,1 % i ustalił ostatecznie wartość celną na kwotę 24009,80 zł. Natomiast oświadczenie sprzedawcy samochodu o otrzymaniu zapłaty w kwocie 5145 EUR, nie mogło być potraktowane jako dowód w sprawie, ponieważ kwotę w nim określoną można potraktować jako przedpłatę. Na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Celnej, Z.M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego postaci art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) – zwanej dalej Ord. pod. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, przyczyn dla których odmówiono wiarygodności dowodu w postaci oświadczenia sprzedawcy z dnia 3 maja 2002r., a także art. 180 § 1 i 187 § 1 tejże ustawy poprzez nie dopuszczenie jako dowodu w/w oświadczenia i wybiórcze rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego- co doprowadziło w efekcie do naruszenia art. 233 § 1 pkt. 1 Ord. pod. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 23 § 1 Kodeksu celnego – poprzez błędna jego wykładnię prowadzącą do nie uznania faktycznie zapłaconej ceny za importowany samochód jako wartość celną, art. 23 § 7 Kodeksu celnego- poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ celny bez zakwestionowania wiarygodności i dokładności całego dokumentu w postaci faktury, mógł zakwestionować tylko pewne elementy jak cenę, naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego- poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że należności celne przywozowe SA wymagalne według abstrakcyjnego stanu towaru i takiej ceny z wydawnictwa Eurotax, bez uwzględnienia rzeczywistego stanu i wartości sprowadzonego samochodu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- zwanej dalej p. s. a. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Faktura przedstawiona ze zgłoszeniem celnym nie została uznana za fałszywą. Organ celny zakwestionował tylko wartość transakcyjną w niej wyrażoną odnośnie importowanego samochodu, w wyniku analizy cen tego typu pojazdu na Europejskim Obszarze Gospodarczym, według katalogu Eurotax Schwackeliste, który posiada ugruntowaną pozycję na rynku Unii Europejskiej, zajmując się zestawianiem średnich cen rynkowych pojazdów, dla ustalenia których przyjmuje się zarówno ceny aut zniszczonych, średnio zamortyzowanych i w bardzo dobrym stanie. Organ celny uprawniony był do weryfikacji zgłoszenia celnego w oparciu o art. 70 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Według treści art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany. Jednakże zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna towaru, nie może być przyjęta za wartość celną, gdy organ z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Wartość transakcyjna powinna odzwierciedlać rzeczywistą cenę towaru i to niezależnie od tego czy importer otrzymał go za darmo wprowadzając na polski obszar celny, czy też kupił go o po "atrakcyjnej cenie". Ponieważ cena określona w fakturze okazała się znacząco niska w stosunku do rzeczywistej wartości sprowadzonego pojazdu wynikającej z katalogu Eurotax Schwackeliste, organ celny uprawniony był do jej zakwestionowania. Słuszne było stanowisko organów celnych o braku możliwości ustalenia wartości celnej importowanego samochodu w oparciu o metody określone w art. 25 i 26 Kodeksu celnego, tj. w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny, w tym samym lub zbliżonym czasie, z powodu trudności w znalezieniu samochodów identycznym lub o podobnym stopniu zużycia. Również metoda ceny jednostkowej określona w art. 27 Kodeksu celnego ma zastosowanie, wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych, dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych. Nie mogła być zastosowana również metoda wartości kalkulowanej z art. 28 Kodeksu celnego, gdyż oparta jest na koszcie produkcji importowanych samochodów. Prawidłowo więc organ celny dla ustalenia wartości celnej zastosował metodę z art. 29 § 1 Kodeksu celnego, przyjmując kwotę bazową z katalogu Eurotax. Informacje z powyższego katalogu stanowią wypadkową z porównania tysięcy notowań danego typu pojazdu. Wydawnictwo to prowadzi ciągłe badania rynku i podaje wartości uśrednione i jednoznacznie zbliżone do cen transakcyjnych. W tych okolicznościach oświadczenie sprzedawcy z dnia 3 maja 2002r. o wysokości otrzymanej zapłaty – w dodatku sporządzone w języku angielskim nie miało w sprawie znaczenia. Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała przy zastosowania art. 151 p.s.a. oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło