SA/Rz 2335/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant referent-stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. i J. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych, 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. K. i J. Ł. po 10 zł /słownie: dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uzyskania prawomocności wyroku. SA/Rz 2335/01 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2001 r. /[...]/, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania S. K. i J. Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 r. /[...]/ nakazującej D. i S. K. oraz H. i J. Ł. dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku o konstrukcji metalowej na fundamentach betonowych o powierzchni zabudowy 28,30 m2 /5,85 x 4,85 m/ oraz budynku o konstrukcji drewnianej na fundamentach betonowych o powierzchni zabudowy 34,20 m2 /7,05 x 4,85 m/ zlokalizowanych na działkach nr 345/2, 346/2 i 352/11 w H. gm. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że Zarząd Zespołu Parków Krajobrazowych w P. pismem z dnia 14 maja 2001 r. zawiadomił organ I instancji o nielegalnej budowie domków letniskowych na prawym brzegu rzeki W. w H. Organ ten podczas oględzin w dniu 21 maja 2001 r. stwierdził, że przedmiotowe budynki zostały wybudowane w 2001 r. na działkach stanowiących współwłasność D. i S. K. /2/3 części/ oraz H. i J. Ł. /1/3 części/, w odległości ok. 54 m od brzegu rzeki W. W myśl art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm./ każdy obiekt, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega przymusowej rozbiórce. Przepisy tej ustawy nie dopuszczają możliwości zalegalizowania samowoli. Dla sprawy nie ma więc znaczenia fakt płacenia podatków, podnoszony w odwołaniu jak i to, że wybudowane obiekty pełnią funkcję obiektów gospodarczych i z tego względu są odwołującym się niezbędne. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. i J. Ł. domagali się uchylenia powyższej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa. Decyzji tej skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: - poprzez niewydanie decyzji w związku ze złożonym wnioskiem o wydanie opinii w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego, czyli nie nadanie biegu wnioskowi /art. 61 w zw. z art. 35 K.p.a./, - poprzez niewydanie decyzji w związku ze złożonym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego /pomieszczenia gospodarczego z metalowych kontenerów usadzonych na ramie betonowej nie związanej trwale z gruntem/, czyli nie nadanie biegu wnioskowi /art. 61 w zw. z art. 35 K.p.a./. Nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 9 i 79 K.p.a. Skarżący wyjaśnili, że w dniu 4 września 2000 r. nabyli nieruchomość rolną w miejscowości H. gm. [...] i w tym samym dniu został złożony przez nich w Urzędzie Gminy [...] wniosek o przekształcenie działek rolnych nr 364/2, 345/2 i 352/1 na cele rekreacyjne. Wniosek powyższy został przez nich ponowiony w dniu 12 maja 2001 r. z jednoczesnym wydaniem zgody na postawienie na w/w nieruchomościach dwóch obiektów gospodarczych. Mimo upływu kolejnych miesięcy Urząd nie wydał żadnej decyzji, informacji, ani pouczenia co do dalszego postępowania w przedmiocie wniosku. Pismem z dnia 23 maja 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił ich o wszczęciu – na wniosek Zarządu Zespołu Parków Krajobrazowych w P. – postępowania w sprawie budowy przedmiotowych obiektów i z zachowaniem terminu określonego w tym piśmie złożyli stosowne wyjaśnienia. Przypadkowo, podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, dowiedzieli się, że w dniu 21 maja 2001 r. w ramach postępowania wyjaśniającego na ich nieruchomości prowadzone były przez komisję złożoną z przedstawicieli Zarządu Zespołu Parków Krajobrazowych, organu I instancji i Urzędu Gminy czynności wyjaśniające. W terminie przeprowadzenia tych czynności nie zostali poinformowani, co stanowi pogwałcenie praw właścicieli gruntów oraz naruszenie art. 79 K.p.a. Zdaniem skarżących uzasadnienie decyzji z dnia [...] września 2001 r. w żadnej mierze nie odnosi się do podnoszonych w odwołaniu kwestii. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi S. K. i J. Ł., gdyż została ona wniesiona do NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie i do dnia 1 stycznia 2004 r. przez ten Sąd nie została rozpoznana. Skarga S. K. i J. Ł. nie jest pozbawiona podstaw prawnych do jej uwzględnienia i dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2001 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1226/ o nakazie rozbiórki budynku o konstrukcji metalowej na fundamentach betonowych o powierzchni zabudowy 5,85 m x 4,85 m = 28,30 m2 oraz budynku o konstrukcji drewnianej na fundamentach betonowych o powierzchni zabudowy 7,05 m x 4,85 m = 34,20 m2 zlokalizowanych na działkach nr 345/2, 346/2 i 352/11 położonych w H. gm. [...], własności D. i S. K. oraz H. i J. Ł. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 77 § 1 i art. 79 § 1 K.p.a. – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. Z treści art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 Nr 106, poz. 1226/ wynika, że wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ stanowi samowolę budowlaną i w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Trafnie w związku z tym podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy powyższej ustawy nie przewidują możliwości zalegalizowania takiej samowoli. Nie przewidują też jakichkolwiek okoliczności mogących złagodzić skutki prawne związane z taką samowolą, wykluczając w szczególności możliwość uwzględnienia słusznego interesu strony /art. 7 K.p.a./ lub podobnych klauzul generalnych. Wydając decyzję z dnia [...] września 2001 r. organ odwoławczy powołał się na materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, w tym na dokonane przez ostatnio wymieniony organ ustalenia podczas oględzin w terenie w dniu 21 maja 2001 r. Zgodnie z nim przedmiotowe obiekty – o konstrukcji metalowej i o konstrukcji drewnianej – posadowione są na fundamentach betonowych. Według ustaleń dokonanych zaskarżoną decyzją obiekty te są budynkami i dlatego ich budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego brak po stronie skarżących nie jest kwestionowany. W ocenie Sądu, w aktualnym stanie dowodowym niniejszej sprawy nie zostało wykazane jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotowe obiekty są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Otóż skarżący kwestionują ustalenia, iż powyższe obiekty posadowione są na fundamentach betonowych – fundamenty są elementem definicji budynku zawartej w powołanym wyżej art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego – zarzucając dodatkowo w skardze, że oględziny w dniu 21 maja 2001 r. podczas których stwierdzony został fakt posadowienia przedmiotowych obiektów na fundamentach betonowych przeprowadzone zostały bez ich udziału, a przede wszystkim bez powiadomienia ich – jak tego wymaga art. 79 § 1 K.p.a. – o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu. Treść protokołu z oględzin w dniu 21 maja 2001 r. czyni trafnym zarzut naruszenia art. 79 § 1 K.p.a.; naruszenie obowiązku określonego tym przepisem stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy /vide wyrok NSA z dnia 13.02.1986 r., II SA 2015/85, ONSA 1986/1/13/. Podsumowując, należy stwierdzić, że konieczne jest dokonanie w dalszym postępowaniu precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń w kwestii wyżej wskazanej, z zachowaniem reguł określonych przepisami o postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł zgodnie z art. 200 powyższej ustawy, zaś co do wykonania zaskarżonej decyzji – po myśli art. 152 tej ustawy.