SA/Rz 2360/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-16

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uwzględnienia dodatkowych dowodów dotyczących innych tytułów do uprawnień kombatanckich, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, podczas gdy weryfikowany kombatant zgłasza te tytuły w postępowaniu weryfikacyjnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej błędnie zinterpretował art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który dotyczy terminu składania wniosków o przyznanie uprawnień, a nie możliwości powoływania się na inne tytuły do uprawnień w postępowaniu weryfikacyjnym. Niewyjaśnienie przez organ zgłaszanego przez skarżącego dodatkowego tytułu do uprawnień kombatanckich (przynależność do NSZ) stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 k.p.a.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych mu w 1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" na podstawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że służba w Milicji Obywatelskiej nie jest działalnością kombatancką. Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł dodatkowy tytuł do uprawnień kombatanckich – przynależność do NSZ w latach 1945-1946, popierając to zeznaniami świadków. Organ nie zbadał tych dowodów, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...]. II Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. III Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. K. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu [...] stycznia 2001 r Nr [...] pozbawiająca K. K. ur. [...].1926 r. s. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez były Zarząd ZBOWiD w R. decyzją dnia [...].03.1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej-- w okresie od 27.07.1945 r do 31.10.1946 r. Wskazana decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U.Nr 142,poz.950 z 1997 r ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że K. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy za działalność prowadzoną podczas odbywania służby w organach Milicji Obywatelskiej. Materiał dowodowy w sprawie w szczególności zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Rzeszowie z dnia 10 marca 1976 r Nr. [...] wykazał, że wyżej wymienionym okresie wnioskodawca pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w ramach tej służby brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem działalność w ramach tej służby nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu tej ustawy. W tym stanie rzeczy organ orzekający w sprawie uznał, iż stan faktyczny będący podstawą przyznania uprawnień kombatanckich tj. udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej - przy zmienionym stanie prawnym przepisami ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji i okresu powojennego /Dz.U.Nr 68 poz. 436/ art. 25 ust. 2 w zw. art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego/Dz.U.Nr 142, poz. 950 ze zm./ daje podstawę do pozbawienia skarżącego nabytych uprawnień kombatanckich. Art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 Okoliczności podnoszone przez w/w we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczące udziału w walkach z UPA podczas służby w Milicji Obywatelskiej oraz działalność w NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r, z uwagi na treść art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego są bezskuteczne. We wniosku o ponowne rozpoznanie K. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnił, że posiada dodatkowy tytuł tj. przynależność do organizacji niepodległościowej NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r, uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich . W/w okresie był żołnierzem Narodowych Sił Zbrojnych zgrupowania F. P. ps. "ojciec Jan" Oddziału Leśnego "Weuwarta u" S. W. Na dowód swoich twierdzeń przedłożył pisemne oświadczenia trzech świadków, którzy razem z nim walczyli w wymienionym okresie. Natomiast w okresie służby w Milicji Obywatelskiej odwołujący wyjaśnił, że w ramach pogotowia akcji specjalnej zorganizowano posterunek w L. w którym on stacjonował i walczył z bandami UPA w obronie ludności cywilnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucił jej nielegalność. W argumentach skargi skarżący powtórzył argumentację jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga skarżącego jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/. Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2000 r. pozbawiająca K. K. ur. [...].1926 r. s. S. uprawnień kombatanckich. Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, o których mowa w art. 25 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego następuje w ramach postępowania administracyjnego, toczy się zasadniczo według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł , że posiada dodatkowy tytuł uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich i wskazał na przynależność do organizacji niepodległościowej NSZ w okresie od 26 lipca 1945 r do 31 października 1946 r. Na dowód tego faktu przedłożył pisemne oświadczenia trzech świadków, którzy razem z nim walczyli w wymienionym okresie. Natomiast co do okresu służby w Milicji Obywatelskiej skarżący wyjaśnił, że w tym okresie walczył z bandami UPA w obronie ludności cywilnej. Do w/w dowodów organ nie ustosunkował się powołując się na treść art. 22 ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu jest to błędna interpretacja przepisu art. 22 ust.3 ustawy o kombatantach. Termin zastrzeżony w tym przepisie do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym także po dniu 31 grudnia 1998 r., iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w tej ustawie /vide; Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2001 r sygn. akt OPS 11/01/ Nie przesadzając wiarygodności i wskazanych faktów i ich prawnego znaczenia dla kwestii ewentualnych uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie o kombatantach, w wypadku zbadania i potwierdzenia tych faktów nie można wykluczyć, że okoliczności te mogłyby wskazywać na dodatkowy tytuł uprawniający skarżącego do zachowania uprawnień kombatanckich. Ustawa o kombatantach nie zakreśla żadnego terminu, w którym może być wszczęta i przeprowadzona weryfikacja. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez osobę weryfikowaną na inny tytuł do uprawnień kombatanckich określony w ustawie o kombatantach nie jest ograniczony terminem. Nie wyjaśnienie przez organ zgłaszanego zarzutu co do innego tytułu stanowi nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Skoro organ nie przeprowadził postępowania objętego wnioskiem skarżącego w przedmiocie zbadania uprawnień z tytułu przynależności do NSZ tym samym naruszył przepisy postępowania; art. 7, art. 77 art. 80 k.p.a. których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie uprawnień kombatanckich z tytułu wskazanej przynależności mając na względzie normy prawne wyrażone w art. 64 § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. i dopiero wyjaśnienie tej kwestii istotnej dla sprawy tj. uprawnienia lub braku uprawnienia wynikającego z innego tytułu przez skarżącego pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło