SA/Rz 2362/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-23
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy społecznej w formie pokrycia kosztów gorących posiłków, pomimo spełnienia kryterium dochodowego i przesłanek z art. 3 ustawy o pomocy społecznej, jest uzasadniona ograniczeniami finansowymi ośrodka pomocy społecznej i propozycją alternatywnej formy pomocy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Pomimo spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego i przesłanek z art. 3 ustawy, odmowa przyznania pomocy w postaci gorących posiłków była uzasadniona ograniczonymi środkami finansowymi ośrodka oraz zaproponowaniem skarżącemu innej formy pomocy, która odpowiadała celom i możliwościom ośrodka.Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania pomocy w formie pokrycia kosztów gorących posiłków. Skarżący spełniał kryterium dochodowe i przesłanki z art. 3 ustawy o pomocy społecznej (długotrwała choroba, bezrobocie), jednak ośrodek odmówił przyznania pomocy ze względu na ograniczone środki finansowe i zaproponował posiłki w innej placówce, z których skarżący nie mógł skorzystać ze względów zdrowotnych (dieta).Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /del/ Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr/ Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2001 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej skargę oddala
SA/Rz 2362/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania R. D. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie pokrycia kosztów gorących posiłków utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 10, art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm./.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 cyt. ustawy określającym zakres podmiotowy ustawy, bezzwrotne świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przewidziane ustawowo może otrzymać osoba lub rodzina, których dochód na osobę nie przekracza tzw. kryterium dochodowego tutaj określonego, przy jednoczesnym spełnieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 a to: sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
R. D. jest osobą samotną, zamieszkuje w jednopokojowym mieszkaniu kwaterunkowym, otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 234,38 zł co stanowi jedyny jego dochód.
Ustalone dla niego kryterium dochodowe wynosi 447 zł, jest on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a od 9 lipca 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym. Bezsporną jest zatem kwestia spełnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 tzw. kryterium dochodowego jak również okoliczności z art. 3 pkt 2-11, a mianowicie długotrwała choroba i brak możliwości zatrudnienia – co kwalifikuje go do otrzymania bezzwrotnej pomocy.
Zaś zgodnie z art. 16 ustawy o pomocy społecznej pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.
Ze względu na ograniczone środki finansowe ośrodek pomocy społecznej w dacie wydawania decyzji odstąpił od dalszego przyznawania pomocy społecznej w postaci pokrywania kosztów posiłków w barze "S.". Aktualnie z tych posiłków korzystają jedynie osoby posiadające prawomocne decyzji przyznające tą formę pomocy, będą nią objęci jedynie do końca roku kalendarzowego.
Pracownik socjalny proponował skarżącemu możliwość korzystania z posiłków w Towarzystwie Pomocy im. św. Brata Alberta.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podkreślił, że ta forma pomocy nie odpowiada mu ze względu na konieczność długiej modlitwy poprzedzającej posiłek oraz długiego oczekiwania w kolejce.
Po rozpoznaniu odwołania organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dodatkowo wskazał, iż stosownie do art. 2 ust. 1 i ust. 4 cyt. ustawy celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Potrzeby osób i rodzin powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i możliwościom ośrodka pomocy społecznej. Ze względu na ograniczone możliwości finansowe ośrodka i ciągle rosnącą ilość potrzebujących decyzja ośrodka nie jest oparta o swobodną ocenę.
Decyzję tą zaskarżył R. D. do NSA wnosząc o jej uchylenie.
Podkreślił jej krzywdzący charakter oraz swoją bardzo trudną sytuację życiową.
Przebywa na diecie i z tego względu nie może korzystać z posiłków u Brata Alberta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/.
Zaś uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 K.p.a.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej określającym zakres podmiotowy ustawy, bezzwrotne świadczenie pieniężne pomocy społecznej przewidziane ustawą może otrzymać osoba lub rodzina, których dochód na osobę nie przekracza tzw. kryterium dochodowego przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 tj.: sieroctwo, bezdomność, potrzeba ochrony macierzyństwa, bezrobocie, (...), długotrwała choroba.
Zaś pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić, a pomoc ta może być świadczeniem doraźnym lub okresowym – przepis art. 16 ust. 1 cyt. ustawy.
Z akt sprawy wynika, że R. D. jest osobą samotną, zamieszkuje w jednopokojowym mieszkaniu kwaterunkowym, pobiera dodatek mieszkaniowy w kwocie 234,38 zł, co stanowi jego jedyny dochód.
Wynikające z ustawy tzw. kryterium dochodowe dla osoby samotnej w tym okresie wynosiło 447,00 zł.
R. D. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a w okresie od 9 lipca 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym.
Zatem kwestią bezsporną jest, iż R. D. spełnia tzw. kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, jak również okoliczności wynikające z art. 3 pkt 2-11 a to: długotrwała choroba i brak możliwości zatrudnienia go, co kwalifikuje go do otrzymania pomocy bezzwrotnej.
Poza tym przyznanie pomocy społecznej warunkują również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.
Z akt administracyjnych wynika, że ośrodek pomocy społecznej w dacie wydawania decyzji z uwagi na ograniczone środki finansowe odstępował od dalszego przyznawania pomocy w postaci pokrywania kosztów posiłków w barze "S.". Równocześnie zaproponowano skarżącemu korzystanie z posiłków w Towarzystwie Pomocy im. św. Brata Alberta.
Tak więc pracownik socjalny proponując mu skorzystanie z gorącego posiłku u św. Brata Alberta umożliwił mu skorzystanie z tej formy pomocy.
Organ uzasadnił, iż przyczyną są ograniczone możliwości finansowe i ciągle rosnąca grupa potrzebujących.
Dokonując kontroli uznania administracyjnego organu trudno dopatrzyć się przekroczenia jego granic.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło