SA/Rz 2367/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie samowoli budowlanej skargę oddala do wyroku z dnia 9 listopada 2004 r. Decyzją z dnia z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2002 r., Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w trybie nadzoru budowlanego w celu przywrócenia do stanu zgodnego z prawem budowlanym szopogarażu usytuowanego na działce nr 1165 w G., stanowiącego własność J. P. i wybudowanego niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu podano, że T. M. domagał się przeprowadzenia postępowania w celu przywrócenia do stanu zgodnego z prawem budowlanym szopogarażu wybudowanego przez J. P. W uchylonych przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25.04.2002 r., sygn. akt SA/Rz 1410/00 decyzjach organy nadzoru budowlanego stały na stanowisku, że budowa szopogarażu zrealizowana została zgodnie z procedurą budowlaną. Inwestor zawiadomił organ o zamiarze rozpoczęcia budowy, przedkładając oświadczenie kierownika budowy. Szopogaraż został geodezyjnie wytyczony w terenie i zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Ponadto inwestor zawiadomił Starostę Powiatowego o zakończeniu budowy szopogarażu i organ ten nie wniósł w ustawowym terminie sprzeciwu. Zatem obiekt jest "prawnie użytkowany" i w tej sytuacji brak podstaw do podejmowania czynności przez organ nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu wyroku NSA zarzucił, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w celu sprawdzenia, czy istotnie J. P. dokonał Staroście skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy i czy uzupełnił dokumenty żądane postanowieniem z dnia [...].03.2000 r., Nr [...]. Prowadząc ponownie sprawę organ I instancji pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego z zapytaniem, czy J. P. dokonał zgodnie z prawem zawiadomienia o zakończeniu budowy i czy zostało przyjęte bez sprzeciwu. W szczególności, czy inwestor z uwagi na postanowienie z dnia [...].03.2000 r., Nr [...] wzywające do uzupełnienia w określonym terminie braków, dokonał uzupełnienia dokumentów w wyznaczonym terminie. Odpowiadając na ww. pismo Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa pismem z dnia 5 czerwca 2002 r. poinformowała, że w dniu 17.03.2000 r. J. P. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy szopogarażu wybudowanego na działce nr 1165/1 w G. Następnie postanowieniem z dnia [...].03. 2000 r. wezwano go do uzupełnienia w terminie do dnia 29.03.2000 r. przedłożonych dokumentów o brakujące kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami oraz oświadczenie kierownika budowy potwierdzone przez projektanta. Inwestor dokonał uzupełnienia braków w określonym postanowieniem terminie i zawiadomienie o zakończeniu budowy szopogarażu zostało przyjęte przez organ bez sprzeciwu. W takiej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie szopogarażu usytuowanego na działce J. P. Od decyzji organu I instancji wniósł odwołanie T. M. Zarzucił, że organ I instancji nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a ponadto swoje stanowisko oparł wyłącznie na piśmie Starostwa Powiatowego z dnia 5.06.2002 r. Ponadto domagał się przesłuchania osób, które miały uzupełnić dokumenty po 23 marca 2000 r. oraz T. M. na okoliczność treści dokumentacji dostarczonej mu przez Starostwo Powiatowe. W trybie odwoławczym organ uzupełnił postępowanie administracyjne o akta Starostwa Powiatowego dotyczące zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku szopogarażu przez J. P. Nie stwierdzono żadnych rozbieżności pomiędzy dokumentami i treścią pisma Starostwa z dnia 5.06.2002 r. Strony miały możliwość zapoznania się z tymi dokumentami w organie, jednakże nie skorzystały z niej. W wyniku rozpatrzenia zarzutów odwołania stwierdzono, że J. P. dokonał skutecznego zawiadomienia w trybie art. 54 Prawa budowlanego o zakończeniu budowy szopogarażu. Dokumenty wymagane postanowieniem Starosty Leżajskiego z dnia 23.03.2000r. zostały przez inwestora uzupełnione. Budynek jest "prawnie użytkowany" w związku z czym brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zawarty w odwołaniu wniosek o przesłuchanie osób, które miały uzupełnić dokumenty po 23 marca 2000 r. i T. M. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na brak podstaw prawnych prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył T. M. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarzucił im rażące naruszenie art. 75 § 1 i 77 § ł kpa wobec nieprzeprowadzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący postępowania dowodowego i oparcia swoich ustaleń wyłącznie na piśmie Starostwa Powiatowego z dnia 5.06.2002 r. bez przedstawienia dokumentów w oparciu o które dokonano legalizacji samowoli budowlanej w szczególności dokumentów które miały być uzupełnione na mocy postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].03.2000 r., nie przesłuchano też wskazanych w piśmie z 25.06.2002 r. osób na okoliczność ewentualnej treści ich oświadczeń. Dodatkowo skarżący podniósł, że po wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r., SA/Rz 1410/00 udał się do Starostwa Powiatowego prosząc o wydanie kserokopii wszystkich dokumentów nie będących w aktach sądowych i stwierdził, że nie ma takich o których pisze Starostwo Powiatowe w swoim piśmie z dnia 5 czerwca 2002 r. Organy I i II instancji nie ustosunkowały się w swoich uzasadnieniach dlaczego po minęły i nie przeprowadziły dowodów wskazywanych przez pełnomocnika T. M. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że skarga na uwzględnienie nie zasługuje. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że sprawa dotycząca przedmiotowej samowoli budowlanej była już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie SA/Rz 1410/00. W sprawie tej wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2002 r. Sąd skasował wydane przez organy decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego. Zajął stanowisko, że w przypadku, kiedy J. P. dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy szopogarażu i właściwy organ nie wniósł w przewidzianym w ustawie terminie sprzeciwu, to późniejsze zgłoszenie sprzeciwu pozbawione jest znaczenia prawnego, a ewentualne twierdzenie na późniejszym etapie postępowania, że obiekt nie został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę jest bez znaczenia. Twierdzenie to w przyjętym trybie zakończenia procesu inwestycyjnego nie ma znaczenia dla oceny skuteczności zawiadomienia o zakończeniu budowy. Możliwość ingerencji organu administracji architektoniczno-budowlanej po zawiadomieniu o zakończeniu budowy jest ograniczona terminem 14 dni od doręczenia organowi tego zawiadomienia. Prawnie skuteczne może być tylko stwierdzenie przez organ we wskazanym terminie ewentualnej fałszywości oświadczenia kierownika budowy. Po upływie tego terminu skutki fałszywego oświadczenia ograniczają się jedynie do odpowiedzialności kierownika budowy w trybie art. 95 ustawy Prawo budowlane. O ile organ, któremu doręczono zawiadomienie o zakończeniu budowy przez 14 dni od tego doręczenia nie podjął żadnych czynności, to prowadzenie później postępowania, w związku ze stwierdzeniem, że inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę jest niedopuszczalne. Sąd nakazał, by po uchyleniu decyzji prowadząc ponownie postępowanie w pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w przepisie art. 54 ustawy, w dalszej kolejności, czy uzupełnił jego braki w zakreślonym terminie, a następnie czy od ich uzupełnienia upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. O ile okoliczności te potwierdzą się to organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają możliwości ingerencji oczekiwanej przez skarżącego. O ile zgłoszenie nie zostało dokonane, lub inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego postanowieniem Starosty z dnia [...] marca 2000 r., Nr [...] wzywającym do uzupełnienia zgłoszenia, przyjąć należy, że z uwagi na brzmienie przepisu art. 64 § 2 kpa, zawiadomienie pozostało bez rozpoznania, co umożliwia działanie organom w trybie art. 36 a lub 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tak więc ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 2002 r., SA/Rz 1410/00 wiążą zarówno Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak i wcześniej organy orzekające w sprawie. Stwierdzić należy, że organy zrealizowały wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku. W oparciu o pismo Starosty z dnia 5 czerwca 2002 r., Nr [...], a następnie w oparciu o przesłane przez Starostę Powiatowego akta sprawy dotyczącej zawiadomienia o zakończeniu budowy ustaliły, że w dniu 17.03. 2000 r. J. P. złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy szopogarażu na działce nr 1165/1 w G. Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2000 r. wezwano J. P. do uzupełnienia w terminie do dnia 29.03.2000 r. przedłożonych dokumentów o brakujące kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi zmianami oraz oświadczenie kierownika budowy potwierdzone przez projektanta. Inwestor dokonał uzupełnienia braków w określonym terminie i zawiadomienie o zakończeniu budowy szopogarażu zostało przyjęte przez organ bez sprzeciwu. W takiej sytuacji trafnym jest zajęcie przez organy obu instancji stanowiska, że wobec zakończenia przez inwestora procesu inwestycyjnego, dokonania przez niego skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy szopogarażu przy braku sprzeciwu ze strony właściwego organu i rozpoczęciu w sposób zgodny z prawem użytkowania budynku brak jest podstaw prawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli budowlanej. Należy w tym miejscu powtórzyć ponownie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 2002 r., SA/Rz 1410/00 wiążą zarówno Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak i wcześniej organy orzekające w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organy zebrały i rozpatrzyły w sprawie pełny materiał dowodowy, pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Podstawę ustaleń organów stanowiły materiały źródłowe znajdujące się w aktach sprawy wszczętej zawiadomieniem o zakończeniu budowy prowadzonej przez Starostę. Nie było potrzeby ponownego przesłuchiwania osób, których oświadczenia w tych aktach się znajdowały wobec jednoznacznej treści tych oświadczeń. Poza tym rolą organów było tutaj sprawdzenie czy zakończyło się przed Starostą postępowanie w przedmiocie zgłoszenia zakończenia budowy, a organ nadzoru budowlanego nie miał potrzeby przesłuchiwania jako świadków osób, które składały w tamtej sprawie oświadczenia, bo przecież ta sprawa nie pozostawała w jego właściwości. Trudno jest stwierdzić, czy skarżący domagał się od Starosty wydania kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wszczętej zawiadomieniem o zakończeniu budowy, czy wydania tych dokumentów mu odmówiono i ewentualnie dlaczego. Stwierdzić należy, że dokumenty niezbędne do dokonania oceny zasadności skargi T. M. w aktach Starosty znajdują się. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.