SA/Rz 239/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędzia NSA Marian Ekiert /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref.staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2002 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. Ż. tytułem kosztów postępowania sądowego kwotę 10 zł /słownie: dziesięć/. Działając na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane [ t.jedn. z 2000 r. Dz.Ust. Nr 106 poz. 1126 z późn.zm. ] oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. S. właścicielowi budynku mieszkalnego i przyległych do niego obiektów drewnianych usytuowanych na dz.nr 609 w P. rozbiórkę czterech obiektów drewnianych oznaczonych na szkicu sytuacyjnym numerami 2, 3, 4 i 5 w terminie do dnia 30.12.2001 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 24.04.2001 r. i 17.08.2001 r. ustalił, że wymienione wyżej obiekty znajdują się w stanie kompletnego zniszczenia technicznego i dalsze ich ewentualne użytkowanie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Nakaz obejmuje odpowiednio obiekt nr 2 o wymiarach 3,90 m. x 2,00 m. stanowiący łącznik z obiektem nr 3 o wymiarach 1,90 m. x 2,00 m. użytkowanym jako WC. Obydwa te obiekty nie nadają się do remontu. Obiekt nr 4 o wymiarach 4,10 m. x 2,80 m. nie jest użytkowany i połączony jest z obiektem nr 5 o wymiarach 4,20 m. x 3,00 m. posiadającym częściowo załamany dach i ściany i też nie użytkowanym. Wszystkie te obiekty nie nadają się do dalszej eksploatacji jak również do remontu, a to uzasadnia wydanie nakazu. Decyzję tę zaskarżyła odwołaniem skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. Ż. podnosząc, iż w obiektach objętych nakazem rozbiórki znajdują się jej rzeczy, w związku z czym nakaz ten dotyka jej interesów i jest dla niej wielce krzywdzący, albowiem w istocie prowadzi do naruszenia jej własności, a to nie jest zgodne z prawem. Nie opiera się przy tym, ale uważa iż nic nie stoi na przeszkodzie aby w zastępstwie wybudować wieszak przeznaczony na suszenie bielizny. Niezrozumiała i wielce krzywdzącą ją jest decyzja dotycząca rozbiórki WC, albowiem w takiej sytuacji pozbawia się ją ubikacji, a to jest nie do przyjęcia i stanowi o lekceważeniu podstawowych potrzeb człowieka. Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją z dnia [...].01.2001 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania przez S. S. rozbiórki obiektów gospodarczych i jednocześnie ustalił nowy termin wykonania tej rozbiórki do dnia 30.03.2002 r. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na ustalenia dokonane w postępowaniu przed organem I instancji stwierdza, że przedmiotowe obiekty są w złym stanie technicznym. Ich dotychczasowa konstrukcja i poszczególne dobudowane elementy wykazują duże zniszczenie techniczne i porażenie biologiczne. Te zniszczenia i długotrwała ich eksploatacja spowodowała konstrukcyjne wyboczenie ścian i załamanie konstrukcji dachów. Właściciel tych obiektów w piśmie z dnia 16.08.2001 r. oświadczył, iż mając na uwadze względy ekonomiczne nie opłaca mu się przeprowadzenie remontu tych obiektów czy też ich odbudowa. Ocena techniczna dokonana przez służbę nadzoru budowlanego dowodzi, że obiekty objęte nakazem rozbiórki nie kwalifikują do remontu względnie odbudowy. Jedynym zaś i wyłącznym sposobem usunięcia występującego zagrożenia dla życia ludzi raz mienia jest dokonanie ich rozbiórki. Stąd też uprawniony jest wniosek, że organ I instancji prawidłowo ocenił istniejący stan rzeczy i dopełnił wszelkich formalności w sprawie. Co się zaś tyczy zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do określenia terminu dokonania nakazanej rozbiórki, to wynika to z zaszłości obiektywnych jako, że określony przez organ I instancji termin już upłynął. Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących braku zabezpieczenia lokali zastępczych, to problematyka ta leży poza granicami przedmiotowymi rozstrzyganej sprawy. Tę ostatnią decyzję zaskarżyła skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. Ż. nie wskazując precyzyjnie kierunku jej weryfikacji. Nie mniej jednak w motywach skargi skarżąca twierdzi, iż rozstrzygnięcie to jest trudne dla niej do zrozumienia i wielce ją krzywdzące. Nie dysponuje ona żadnymi zastępczymi pomieszczeniami i w związku z tym nie ma ona gdzie umieścić swoich rzeczy, a dodać należy że uprzednio już zabiegała o zapewnienie jej takich pomieszczeń zwracając się do właściciela budynku i prosiła o pomoc Urząd Gminy. Próby tej jednak nie przyniosły pożądanego rezultatu. W takiej sytuacji grozi jej wyrzucenie i zniszczenie należących do niej rzeczy, a zagrożenie to jest tym bardziej realne, że właściciel odgrażał się, że wyrzuci jej rzeczy do stawu. Generalnie rzecz biorąc nie sprzeciwia się ona rozbiórce tych obiektów, ale nie może przystać na takie rozwiązanie. W tej sytuacji narasta w niej przekonanie, iż żadne prawa jej nie przysługują i co więcej bezprawnie niszczy się jej rzeczy i pozbawia ubikacji, a jest to tym bardziej przykre, iż liczy sobie 81 lat. Tego rodzaju działania ze strony organów administracji publicznej stanowią o tym, że utraciła do nich wszelkie zaufanie. Nie mniej jednak wierzy w to, iż sprawa jej zostanie rozstrzygnięta zgodnie z prawem, tym bardziej że jej oczekiwania są moralnie uzasadnione i zgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w motywach zaskarżonej decyzji dodając, że brak zabezpieczenia lokalu zastępczego w związku z nakazaną rozbiórką przedmiotowych obiektów nie stanowi problemu o którym rozstrzygać mają organy nadzoru budowlanego, a co najwyżej problematyka może być przedmiotem oceny sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Dokonując w ramach postępowania sądowo administracyjnego kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1269 ] ocenia ją z punktu widzenia zgodności z prawem, nie będąc przy tym zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ], zwanej dalej w skrócie p.s.a. , który w sprawie znajduje zastosowanie w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn.zm. ] związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają względy wynikające z klauzul generalnych takich jak zasady współżycia społecznego, zasady słuszności czy zasady celowości, do których w uzasadnieniu skargi skarżąca głównie się odwołuje jak również, że istnieje możliwość oceny zaskarżonego aktu pod wskazanym wyżej kątem także w aspekcie problemów nie podnoszonych w skardze. Jeżeli zaś tak, to podkreślić w pierwszej kolejności wypadnie, iż organy obydwu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę oparły wydane w tym przedmiocie decyzje na art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane, który w momencie wydania przez organ II instancji zakwestionowanego rozstrzygnięcia posiadał następujące brzmienie "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 17.08.2001 r. , wbrew ustaleniom dokonanym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ustaleń wynika, iż wszystkie objęte rozstrzygnięciem obiekty pozostawały w użytkowaniu skarżącej. Wszystkie one znajdują się w fatalnym stanie technicznym i nie nadają się do remontu. Skoro tak, to w tym przypadku nie są one objęte hipotezą art. 67 Prawa budowlanego, a zatem powołany przepis prawa nie znajduje w sprawie zastosowania. Na tę okoliczność zwrócił już uprzednio uwagę organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...].08.2001 r. i nawet w kontekście dalszych ustaleń nic nie uprawniało go do zmiany swojego stanowiska, a w każdym bądź razie o możliwości zastosowania do tych obiektów nie może stanowić okoliczność, że nie nadają się one do remontu i że w ocenie organu jedynym i wyłącznym sposobem usunięcia występującego zagrożenia dla życia ludzi i mienia jest dokonanie ich rozbiórki. Z całą stanowczością bowiem podkreślić należy, iż, w wersji obowiązującej od dnia 24.12.1997 r. art. 67 ust. 1 stwarza możliwość nakazania rozbiórki tylko w odniesieniu do obiektów nie użytkowanych lub nie wykończonych, nie nadających się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Nie oznacza to, że organy nadzoru budowlanego w takim przypadku pozostają bezsilne. Wszak ustawodawca w rozdziale 6 Prawa budowlanego zamieścił szeroką regulację dotyczącą utrzymywania obiektów w odpowiednim stanie technicznym, przewidującą możliwość wydania nakazów idących w kierunku usunięcia zaistniałych nieprawidłowości i grożących bezpieczeństwu ludzi i mienia. Wobec powyższego, w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając jednocześnie, iż z mocy zapisu zawartego w art. 152 p.s.a. nie podlega ona wykonaniu do czasu prawomocności niniejszego wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparto o art. 200 p.s.a.