SA/Rz 2427/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Zbigniew Czarnik Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie dodatków do uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2002 r.; II. stwierdza, że decyzje objęte punktem pierwszym wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. SA/Rz 2427/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 11a ust. 2 pakt 1 i art. 32 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r. /Dz.U. Nr 147 z 2002 r. poz. 1230/ oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymana została w mocy decyzja Komendanta Powiatowego PSP z dnia [...] września 2002 r. w sprawie mianowania na stanowisko służbowe T.K. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że kierując się zadaniami służbowymi w nowo powstałej Komendzie Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia [...] maja 2002 r. przeniósł starszego aspiranta T. K. z dniem 1 lipca 2002 r. do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP. Przeniesienie nastąpiło z urzędu w związku z posiadaniem przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego w miejscowości będącej siedzibą jednostki organizacyjnej, w której ma pełnić służbę albo w miejscowości pobliskiej /art. 37c ust. 3 pakt 1 oraz art. 37d ust.1 pkt 2 ustawy o PSP/. Decyzją z dnia [...] lipca organ 1 instancji mianował T. K. na stanowisko dyżurny operacyjny. Od decyzji tej odwołanie wniósł zainteresowany i organ II instancji decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym Komendant Powiatowy PSP decyzją z dnia [...] września 2002r. mianował T. K. z dniem 1 lipca 2002 r. na stanowisko dyżurny operacyjny przyznając uposażenie w wysokości 1.962,50 zł. Od decyzji tej odwołanie wniósł T. K. zarzucając jej naruszenie prawa. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że przeniesienie służbowe T. K. do Komendy Powiatowej PSP zobowiązywało Komendanta do mianowania wymienionego na stanowisko służbowe w tej Komendzie. Kierując się zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o PSP racjonalnymi przesłankami w tym zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy oraz zgodnie z Tymczasowym Regulaminem Organizacyjnym Komendant Powiatowy mianował T. K. na stanowisko dyżurny operacyjny zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami ogólnymi i zawodowymi. Kwestie kwalifikacji określone zostały w rozporządzeniu MSWiA z dnia 16 czerwca 1997r. w sprawie kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać strażacy PSP na określonych stanowiskach służbowych oraz etatów, stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk /Dz.U. Nr 70, poz. 446 ze zm./. Za mianowanie T. K. jest więc zgodne z obowiązującymi przepisami. Integralną częścią decyzją o mianowaniu jest angaż określający uposażenie. Zgodnie z art. 86 ustawy o PSP uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, które z kolei określa art. 87 ustawy. W myśl art. 89 ust. 1 ustawy o PSP strażak przeniesiony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego zachowuje prawo do stawki uposażenia na poprzednim zajmowanym stanowisku. W myśl art. 80 ust. 2 tylko Komendant Główny PSP w przypadkach szczególnie uzasadnionych może zezwolić na zachowanie przez strażaka przeniesionego na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego prawa do zaszeregowania na poprzednio zajmowanym stanowisku. W konkretnym przypadku takiej zgody nie było. Wskazując na przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków PSP /Dz.U. Nr 94, poz. 575 ze zm./ organ wyjaśnił kwestie związane z wypłatą dodatku służbowego. Reasumując Komendant Wojewódzki PSP stwierdził, że przyznane T. K. uposażenie spełnia wymogi określone przepisami prawa, a to dla uposażenia zasadniczego wynikające z art. 89 ust. 1 ustawy o PSP, dla dodatku za posiadany stopień służbowy - rozporządzenia MSWiA z 21 lipca 1997 r. oraz dodatku służbowego zgodnie z tym samym aktem prawnym. Co się tyczy zaś wypłaty uposażenia to organ I instancji nie naruszył art. 90 ust. 1 ustawy o PSP. W myśl art. 91 ustawy zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę - w tym przypadku z dniem mianowania na stanowisko służbowe tj. od dnia 1 lipca 2002 r. Końcowo organ nadmienił, że niezasadny jest zarzut odwołania dotyczący art. 107 k.p.a. bowiem organ zawarł wszystkie elementy wymagane dla decyzji. Na decyzję tą skargę wniósł T. K. i zarzucając naruszenie przepisów prawnych w zakresie nabytego prawa do uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku wniósł o jej uchylenie w całości i jednocześnie domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia. Jako sporną kwestię wskazał obniżenie dodatku służbowego z kwoty 580 zł na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym do kwoty 5 zł na aktualnym stanowisku bez podstawy prawnej uzasadniającej takie rozstrzygnięcie. Zakwestionował przy tym interpretację art. 89 ust. 2 ustawy o PSP dokonaną przez organ. Wskazując na art. 89 ust. 1 ustawy naprowadził, że przepis ten gwarantuje zachowanie prawa do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia wg stawki uposażenia służbowego. Na uposażenie strażaka w myśl art. 86 ustawy składa się uposażenie zasadnicze i dodatki, a dodatek służbowy jest dodatkiem stałym zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 ustawy. Wobec tego nie można zgodzić się z obniżeniem uposażenia i do tego aby zachować jego dotychczasową wysokość nie była konieczna zgoda Komendanta Głównego PSP. Dopuszczając nawet drastyczne obniżenie dodatku służbowego to brak jest okoliczności i przepisów prawa uzasadniających takie rozstrzygnięcie. Jedynie § 5 rozporządzenia MSWiA z 21 lipca 1997 r. określa szczegółowe warunki przyznawania i obniżania dodatku służbowego, przy czym żadna z sytuacji objęta tym przepisem nie wystąpiła. Wskazując na § 10 rozporządzenia twierdzi, że przez okres 12 miesięcy miał prawo do pobierania dotychczasowego dodatku. Likwidacja z dniem 1 stycznia 2002 r. Ośrodku Szkolenia PSP, w którym skarżący był zatrudniony i przeniesienie go z tym dniem na równorzędne stanowisko do Komendy Wojewódzkiej PSP miało ten skutek, że obniżenie stawki dodatku służbowego w okresie 12 miesięcy stanowi naruszenie § 10 pkt 3. Końcowo skarżący zakwestionował mianowanie z datą wsteczną. Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki PSP wniósł o jej oddalenie i szczegółowo przedstawił stan faktyczny występujący w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wyjaśnił, że przeniesienie T. K. nastąpiło z urzędu, przy czym decyzja z dnia [...] maja 2002 r. dotycząca przeniesienia jest prawomocna. Konsekwencją tego była konieczność mianowania skarżącego na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 i art. 33 ustawy. Następnie ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącą okoliczności faktycznych i przepisów prawa regulujących uposażenie strażaka. Co się tyczy zaś zarzutu naruszenia § 10 ust. 3 rozporządzenia MSWiA z 21 lipca 1997 r. stwierdził, że przepis ten w przypadku T. K. nie może być rozważany i nie ma zastosowania gdyż zainteresowany w związku z likwidacją Ośrodka Szkolenia PSP został przeniesiony i mianowany na stanowisko równorzędne w Komendzie Wojewódzkiej PSP. Reasumując Komendant Wojewódzki stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie obowiązujących przepisów i prawa nie narusza. Wojewódzkim Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r., - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 30.08.2002r., Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej - P.p.s.a). W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 01.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Stan faktyczny jest następujący: w związku z decyzją nr [...] Komendanta Głównego PSP o uchyleniu decyzji własnej w sprawie utworzenia Ośrodka Szkolenia Państwowej Straży Pożarnej w N., Komendant Wojewódzki PSP decyzją nr [...] z dnia [...].12.2001r. mianował z dniem 1.01.2002r. T. K. na stanowisko Starszego instruktora w Wydziale Operacyjnym KW PSP. Jednocześnie przyznał skarżącemu uposażenie zasadnicze wg grupy 08, dodatek z tytułu wysługi lat, dodatek za posiadany stopień oraz dodatek służbowy w wysokości 580zł. Następnie decyzją z tej samej daty delegował strażaka do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP. Kolejną decyzją z dnia [...].05.2002r. organ ten przeniósł T. K. do ostatnio wskazanej jednostki PSP; z akt wynika, że od decyzji tej odwołanie złożył skarżący i rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy przez Komendanta Głównego PSP w dniu [...].08.2002r. (decyzja nr [...]). W konsekwencji przeniesienia T. K., Komendant Powiatowy PSP decyzją z dnia [...].07.2002r. nr [...] mianował skarżącego na stanowisko Dyżurny operacyjny podając w uzasadnieniu, że integralną częścią decyzji jest uposażenie ustalone odrębnym pismem. W piśmie tym (z daty 1.07.2002r.) organ I instancji przyznał uposażenie zasadnicze wg grupy 08, dodatek za stopień, z tytułu wysługi lat oraz dodatek służbowy w kwocie 5zł. Z decyzją tą w części dotyczącej uposażenie i daty jego przyznania nie zgodził się T. K. i wyniku wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki PSP uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał Komendantowi Powiatowemu PSP do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na naruszenie art.107 § 3 Kpa w szczególności, jeśli chodzi o materialnoprawną podstawę dodatku służbowego, którego wysokość ma charakter uznaniowy, co nie oznacza że dowolny; przy ustalaniu wysokości tego dodatku organ winien kierować się w szczególności elementami wymienionymi w § 5 ust.2 rozporządzenia MSWiA w sprawie uposażenia strażaków PSP. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...].09.2002r. mianował na stałe T. K. z dniem [...].07.2002r. na stanowisko Dyżurny operacyjny i w uzasadnieniu podał, że uposażenie ustalone zostanie oddzielnym pismem, które stanowi integralną część decyzji. W piśmie z daty [...], 12.09.2002r. organ ten wskazując na rozporządzenie MSWiA z dnia 21.07.1997r. w sprawie uposażenie strażaków PSP oraz jego zmianę z dnia 27.03.2001r., a także art.89 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przyznał T. K. z dniem 1.07.2002r. uposażenie zasadnicze wg grupy 7 (w takiej samej kwocie, co poprzednio), dodatek za stopień i za wysługę lat (również w kwocie dotychczasowej) oraz dodatek służbowy w kwocie 5zł. Decyzję tą - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy organ II instancji i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. Dodatek służbowy jako element uposażenia strażaka ustanawia art. 86 i art.87 ust l pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230, zwaną dalej ustawą). Pierwszy z tych przepisów przewiduje, że uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Art. 87 ust l pkt 2 wymienia wśród dodatków dodatek służbowy. Wysokość i szczegółowe zasady przyznawania tego dodatku określa wydane w ramach upoważnienia zawartego w art. 88 ustawy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. Nr 94, póz.575 ze zm. - zwane dalej rozporządzeniem). Zgodnie z § 5 ust l rozporządzenia strażakowi przyznaje się, ustalony kwotowo, dodatek służbowy w wysokości do 50 % otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Ust. 2 tego przepisu przewiduje, że wysokość dodatku służbowego jest uzależniona w szczególności od: 1. dyspozycyjności związanej z zajmowanym stanowiskiem i stopnia odpowiedzialności za podejmowane decyzje służbowe, 2. stopnia zdyscyplinowania przy realizacji zadań służbowych, gospodarności oraz dbałości o powierzony sprzęt i urządzenia, 3. posiadanego wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji specjalistycznych ( uprawnień, znajomości języków obcych ) przydatnych na zajmowanym stanowisku, 4. stopnia sprawności fizycznej, potwierdzonej wynikami sprawdzianów. O wysokości dodatku służbowego przyznawanego strażakowi decyduje przełożony służbowy uprawniony do mianowania lub powołania (ust.4). Konstrukcja przytoczonej regulacji prawnej a w szczególności użycie § 5 ust. l rozporządzenia słowa "przyznaje się" oznacza, że przyznanie tego dodatku jest obligatoryjne; jedynie w przypadku niespełnienia przez strażaka wymogów, o których mowa w ust.2, prawo do dodatku wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające jego przyznanie (§ 5 ust.3 rozporządzenia). Dodatek służbowy przyznaje się do wysokości 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, przy czym sformułowanie ustępu 4 czynią uprawnionym stwierdzenie, że w ramach zakreślonych ustępem l przełożony działa w ramach uznania. Uznanie to nie jest jednak nieograniczone, bowiem § 5 ust 2 rozporządzenia wymienia, jakie przesłanki przełożony winien brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w tej kwestii. Podkreślić przy tym należy, że wyliczenie przesłanek nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie w ust. 2 słowa "w szczególności". Zatem przyznając dodatek służbowy przełożony musi brać pod uwagę okoliczności przykładowo wymienione w § 5 ust.2 rozporządzenia, a także inne, które uzna za mające wpływ na wysokość tego dodatku. Poza sporem pozostaje, że ustalenie uposażenia, w tym wysokości dodatku służbowego, jest integralną częścią decyzji o mianowaniu strażaka (przeniesieniu); wynika ta z art.32 i art.33 ustawy. Administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego strażaka i decyzyjny charakter załatwienia sprawy przesądzają z kolei o zastosowaniu w tych sprawach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, której część stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie uposażenia, w tym także dodatku służbowego, ma zastosowanie art. 7 i art. 77 §1 kpa; w konsekwencji tego organ rozstrzygający winien także stosować art. 107 § l i 3 kpa, z którego wynika obowiązek uzasadnienia decyzji, o ile nie uwzględnia ona żądań strony w całości, przy czym uzasadnienie nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy organ podejmuje decyzję o charakterze uznaniowym, jak ma to miejsce w przypadku wysokości dodatku służbowego. Bark natomiast uzasadnienia - a tak jest w konkretnym przypadku - zasadnym czyni zarzut skargi, iż decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo należy zauważyć, że kwota przyznanego dodatku służbowego - 5 zł - w przeliczeniu na procentowy wskaźnik, którego maksymalna wysokość określona została na 50 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, jest wręcz symboliczna, co dodatkowo świadczy o naruszeniu § 5 rozporządzenia. Zaskarżona decyzja jest konsekwencją ostatecznej (i prawomocnej) decyzji dotyczącej przeniesienia T. K. z dniem 1 lipca 2002r. do Komendy Powiatowej PSP. Stosownie do przepisu art. 91 ust.l ustawy, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Zatem mianowanie skarżącego na nowe stanowisko służbowe uzasadniało nowe ustalenie dodatku od daty mianowania. Ponieważ zaskarżona decyzja w istocie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i nie wskazuje, jakie z przesłanek wymienionych w § 5 ust 2 rozporządzenia przesądziły o symbolicznej wysokości dodatku służbowego, dlatego podlega uchyleniu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit.c P.p.s.a. Orzeczenie zamieszczone w punkcie II wyroku uzasadnia art.152 P.p.s.a.