SA/Rz 2445/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędzia NSA Małgorzata Wolska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...].09.2001 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zajętą nieruchomość pod drogę publiczną 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego – J. M. kwotę 30 zł /trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. SA/Rz 2445/01 Uzasadnienie Pismem z dn. 16.01.2001r. J. M. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o załatwienie sprawy, o którą występował jeszcze w roku 1999, odwołując się do treści ówczesnego podania (z dn.4.05.1999r.) oraz zajętego wówczas stanowiska przez Urząd Wojewódzki. Wezwany o sprecyzowanie swego podania, wnioskodawca podczas przesłuchania w dn.4.07.2001r. (w protokole błędnie podano nazwisko strony -"M.") wyjaśnił, że jest właścicielem działki o nr ewid. 2818 o pow. 28 arów położonej w W., a domaga się wypłaty odszkodowania za zajęcie jej wschodniej części na poszerzenie drogi publicznej. Wskazał, że w chwili zajęcia był także właścicielem parceli 785/12, która obecnie stanowi działki o nr 2817/2, 2817/3 i 2817/4. Część parceli 785/12 została także zajęta pod drogę. Działki, które powstały obecnie należą do jego córek, a w ich skład nie wszedł zajęty pod drogę pas gruntu. Wnioskodawca domaga się odszkodowania za część zajętą pod drogę. Obszar zajęty pod drogę J. M. oszacował na powierzchnię 6 arów. Starosta Powiatu wystąpił do B. W. (właścicielki działek 2817/2 i 2817/4) oraz D. N. (właścicielki działki 2817/3) o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonego wniosku o odszkodowanie w terminie 14 dni. W tym terminie osoby te nie złożyły żadnego oświadczenia. Decyzją z dn.[...].08.2001r. [...] Starosta Powiatu powołując się na art.105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.73 ust.4 ustawy z dn.l3.10.1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie wniosku J. M. o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości zajętą pod drogę publiczną w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. o nr 2817/3 i 2817/2, położoną w W. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że J. M. był właścicielem parceli 785/12, która zmieniła oznaczenie ewidencyjne na działki 2817/2 i 2817/3, które nie stanowią obecnie jego własności, gdyż należą odpowiednio do B. W. i D. N., te zaś osoby nie złożyły wniosku o odszkodowanie. Brak przymiotu właściciela u wnioskodawcy w odniesieniu do w/w działek, zdaniem organu 1 instancji uzasadniał umorzenie postępowania. Decyzję doręczono J. M., B. W., D. N. oraz Zarządowi Dróg Powiatowych. Odwołanie od tej decyzji złożył J. M., zarzucając błędne rozumowanie organowi 1 instancji. Odwołujący opisał historię związaną z poszerzaniem drogi i wskazał, że przekazując córkom grunt oddał im nieruchomości znajdujące się już poza pasem drogowym, bo miało to miejsce już po poszerzeniu drogi, co nie uprawnia jego córek do domagania się obecnie odszkodowania. Wojewoda decyzją z dn. [...].09.2001r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołania i wskazał, że wnioskodawca był właścicielem parceli 785/12, która zmieniła oznaczenie na działkę 2817, a następnie uległa podziałowi m.in. na działki 2817/2 i 2817/3. Powołując się na ustalenia z ksiąg wieczystych o nr [...] oraz nr [...] (w aktach brak jest tych wypisów) organ II instancji ustalił, że właścicielką działki 2817/2 jest B. W., zaś działki 2817/3 D. N. Wojewoda uznał, że J. M. na dzień wejścia w życie ustawy z dn.13.10.1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, która normuje kwestie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne, nie był właścicielem przedmiotowych działek, co uprawniało starostę do umorzenia postępowania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na powyższą decyzję wniósł J. M. Skarżący wskazał, że był wyłącznym właścicielem działki 2817, z której dokonano wyłączenia części gruntu na poszerzenie drogi publicznej. Prace te zakończyły się w 1989r. Skarżący następnie działkę te podzielił i darował w różnych latach swoim córkom po połowie. Córki nie występowały o odszkodowanie, bo ich grunt leży już poza pasem drogowym, a poszerzenie odbyło się w czasie, gdy to skarżący był właścicielem działki 2817. Skarga zawiera także opis dotychczasowych działań podejmowanych na przestrzeni kilku lat, zmierzających do uzyskania odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji, w szczególności powołując się na brak materialno-prawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o ustalenie i wypłacenie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja organu II instancji zapadła z naruszeniem prawa, które sąd uwzględnił z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi. W myśl art.145 § 1 pkt 1 lit. b. Ppsa sąd uwzględnia skargę na decyzję, uchylając ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Jedną z podstaw do wznowienia postępowania uregulowanego w art.145 i nast. ustawy z dn.l4.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) jest fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jest bezspornym, że organ I instancji zawiadomił o toczącym się postępowaniu B. W. i D. N. wzywając je do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącego (k.48 i 51 akt I instancji), a następnie doręczając im wydaną przez siebie decyzję. Starosta powiadomił także B. W. i D. N., działając zgodnie z art. 131 k.p.a. o wniesionym odwołaniu przez J. M. Niewątpliwie B. W. i D. N. były stronami postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy wydając swą decyzję nie doręczył jej tym stronom, a przez to naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a) oraz będącą tego konsekwencją regułę doręczania stronom pism procesowych (art.39 k.p.a.). Z tych przyczyn decyzja II instancji musi zostać uchylona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prowadząc ponownie postępowanie organ II instancji zapewni stronom prawo do czynnego udziału w postępowaniu, nadto winien rozważyć czy organ I instancji prawidłowo ustalił przedmiot postępowania. Zarówno bowiem z treści odwołania, jak i z samej skargi wynika, że J. M. domaga się odszkodowania nie z tytułu zajęcia pod drogę działek o nr 2817/2 i 2817/3 (skarżący sam przyznaje, iż nie są one zajęte pod drogę oznaczoną nr ewid. 1417) ale pasa gruntu, należącego niegdyś do parceli 785/12, a zajętego na poszerzenie drogi publicznej. Powyższe przyczyny legły u podstaw do uchylenia decyzji Wojewody, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. Zwrot kosztów postępowania orzeczono na podstawie art.97 § 2 Pwsa.