SA/Rz 2448/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-25

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie badając wszystkich zgłoszonych przez niego dodatkowych tytułów uprawniających do ich zachowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a., nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania. W szczególności organ nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego dotyczących dodatkowego tytułu do uprawnień kombatanckich (przynależność do Batalionów Chłopskich) oraz kwestii walki z bandami UPA w grupie operacyjnej pod dowództwem wojskowym. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. R. uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". Organ uznał, że służba w Milicji Obywatelskiej w tym okresie nie jest działalnością kombatancką. Skarżący podniósł, że posiada dodatkowy tytuł uprawniający do zachowania uprawnień (przynależność do Batalionów Chłopskich) oraz że w ramach służby w MO walczył z bandami UPA pod dowództwem wojskowym. Organ nie zbadał tych okoliczności w sposób należyty.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie; NSA Maria Zarębska-Kobak /spraw/ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [..] lutego 2001 r. Nr [...] oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. R. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].09.2001 r Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2001r.Nr. [...] o pozbawieniu J. R. ur. [...].1926 r. syna S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez były Zarząd ZBOWiD w R. decyzją dnia [...].03.1980 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej-- w okresie od 23. 01.1945 r do 19.12.1945 r. Wskazana decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1,art.127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U.Nr 142,poz.950 z 1997 r ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że J. R. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy za działalność prowadzoną podczas pełnienia służby w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od 23. 01.1945 r do 19.12.1945 r. Materiał dowodowy w sprawie w szczególności zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w R. z dnia 9.01.1978 rt Nr. [...] wykazał, że wyżej wymienionym okresie wnioskodawca pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w ramach tej służby brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem działalność w ramach tej służby nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu tej ustawy. . W tym stanie rzeczy organ orzekający w sprawie uznał, iż stan faktyczny będący podstawą przyznania uprawnień kombatanckich tj. udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej - przy zmienionym stanie prawnym przepisami ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji i okresu powojennego /Dz.U.Nr 68 poz.436/ tj. art.25 ust.2 w zw. art.1 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego/Dz.U.Nr 142,poz.950 ze zm./ daje podstawę do pozbawienia skarżącego nabytych uprawnień kombatanckich. Art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze " uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 We wniosku o ponowne rozpoznanie J. R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnił, że posiada dodatkowy tytuł tj. przynależność do organizacji niepodległościowej Bataliony Chłopskie w okresie od 1943 do 1944 uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich . Dodatkowo wyjaśnił, że jako funkcjonariusz MO został wcielony do grupy operacyjnej pod dowództwem wojskowym i skierowany do walki w obronie ludności cywilnej z bandami UPA na terenach południowo-wschodniej Polski . . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zakwestionował jej legalność. W argumentach skargi skarżący powtórzył argumentację jak w odwołaniu . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga skarżącego jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].09.2001 r. pozbawiająca J. R. uprawnień kombatanckich. Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób , o których mowa w art. 25 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego następuje w ramach postępowania administracyjnego, toczy się zasadniczo według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł , że posiada dodatkowy tytuł uprawniający go do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich i wskazał na przynależność do Batalionów Chłopskich w okresie od maja 1943 do lipca 1944 roku. Na dowód tego faktu przedłożył pisemne oświadczenia świadków , którzy razem z nim walczyli w wymienionym okresie. Natomiast co do okresu służby w Milicji Obywatelskiej skarżący wyjaśnił, że w tym okresie walczył z bandami UPA w obronie ludności cywilnej pod dowództwem wojskowym . Do w/w dowodu organ nie ustosunkował się lecz na podstawie tych dowodów wydał odrębną decyzję w dniu [...] kwietnia 2001 r Nr.[...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, że przedłożone dowody nie wykazały w sposób dostatecznej wskazanej działalności w tej organizacji. Natomiast co do zarzutu , iż w okresie służby w MO walczył z bandami UPA pod dowództwem wojskowym organ nie ustosunkował się. W ocenie Sądu organ błędnie zastosował zasady wyrażone w art. § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień/ Dz.U z 1997 r Nr 116 poz. 745/. Z w/w przepisu wynika, że osoba, która na mocy dotychczasowych przepisów uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może w tym postępowaniu weryfikacyjnym zgłosić zarzut, iż zachowuje te uprawnienia , ponieważ spełnia także warunki do nabycia uprawnień kombatanckich na innej podstawie prawnej wymienionej w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach / vide Uchwała Składu 7 Sędziów naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r sygn. OPS 13/01 publ. ONSA 2002/4/132/ W tym stanie faktycznym sprawy nie przesadzając wiarygodności i wskazanych faktów i ich prawnego znaczenia dla kwestii ewentualnych uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie o kombatantach, w wypadku zbadania i potwierdzenia w/w faktu nie można wykluczyć, że okoliczności te mogłyby wskazywać na dodatkowy tytuł uprawniający do zachowanie uprawnień kombatanckich przez skarżącego . Nie wyjaśnienie przez organ zgłaszanych zarzutów co do innego tytułu oraz nie wyjaśnienie kwestii walki z bandami UPA w grupie operacyjnej pod dowództwem wojskowym stanowi nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art.7, art.77 i art.80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozpoznać zarzuty skarżącego w przedmiocie uprawnień kombatanckich z tytułu wskazanej przynależności mając na względzie normy prawne wyrażone w art.64 § 2 k.p.a., art.7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. i dopiero wyjaśnienie tej kwestii istotnej dla sprawy tj. uprawnienia lub braku uprawnienia wynikającego z innego tytułu pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Wydanie natomiast odrębnej decyzji w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich wobec wskazania przez w/w tytułu uprawniającego do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich stanowi naruszenie przepisów w/w ustawy i rozporządzenia i dlatego też Sąd stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił powyższą decyzję Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1270/ . Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sadzie Administracyjnym / Dz.U Nr 74 poz.368 ze zm/ w zw. z art. 97 § 2 Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, znajduje wsparcie w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło