SA/Rz 251/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-16
Skład orzekający: Robert Sawuła, Marian Ekiert, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia, oparta na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli plan ten nie został prawidłowo ogłoszony, a postępowanie nie zapewniło czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie administracyjne naruszało przepisy o udziale strony w postępowaniu, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału drugiemu współwłaścicielowi nieruchomości. Ponadto, organy administracji powołały się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie został prawidłowo ogłoszony, co uniemożliwiało jego stosowanie jako podstawy nakładania obowiązków publicznoprawnych.Stan faktyczny
W. D. zgłosił zamiar budowy ogrodzenia swojej działki. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powołując się na naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące nieważności decyzji, wadliwości planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku jego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędzia NSA Marian Ekiert AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref.staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dn. [...].11.2001 r. [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. D. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
SA/Rz 251/02
Uzasadnienie
Pismem z dn. 1.10.2001r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w D. (wpływ do organu w dn.10.10.2001r.) W. D. zawiadomił o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych przy budowie ogrodzenia działki o nr ewid. 2111 położonej w D. przy ul. G. na odcinku zaznaczonym na mapie dołączonej do w/w pisma. Termin rozpoczęcia robót wskazano na dzień 1.11.2001r. Decyzją z dn.[...].11.2001r. działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta Zastępca Naczelnika Wydziału Mienia Komunalnego i Architektury Urzędu Miejskiego wniosła sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych przez W. D., polegających na budowie ogrodzenia działki nr 2111 oraz nałożyła obowiązek na W. D. uzyskania pozwolenia na budowę w/w ogrodzenia. W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. art.30 ust.2 i 3 prawa budowlanego (ustawa z dn.7.07.1994r., Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.) wywodząc, że zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Miasta zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w D. z dn.22.12.1986r. (Dz.Urz. Woj . [...] Nr 1/87, poz.7) oraz Miejscowym Planem Szczegółowym "K." zatwierdzonym zarządzeniem [...] Naczelnika Miasta z dn.31.12.1974r. część działki o nr 2111 przeznaczona jest pod drogę. Wydział Inwestycji Urzędu Miasta prowadzić ma negocjacje z wnioskodawcą w sprawie wykupu części działki 2111 pod planowaną drogę, zaś stosownie do art.30 ust.3 prawa budowlanego "właściwy organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od decyzji odwołał się W. D. wywodząc, że posiada zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania działki nr 2111 oraz pozwolenie na budowę, natomiast co do sprzedaży ze swojego gruntu ok. 15m2 ziemi to uważa, że jest to dużo, nadto droga ta nie wydaje się konieczną do budowy. Odwołującemu się nie został ponadto przedłożony wypis z mapy zasadniczej z naniesionym "miejscem-punktem zastrzeżenia".
Decyzją z dn. [...].01.2002r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ulica G. i ul .K. w D. zostały zaliczone do dróg publicznych, zaś w myśl art.30 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego budowa ogrodzeń od strony dróg publicznych wymaga zgłoszenia takiego zamiaru przez inwestora. Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę obiektu lub wykonanie robót budowlanych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeśli ich realizacja może naruszać m.in. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem II instancji teren przewidywanych robót budowlanych położony jest w konturze M35 MNn, dla którego MPS "K." zakłada budowę ulicy dojazdowej jednokierunkowej, zakończonej placem manewrowym o określonych w planie parametrach. Zamiar inwestora oceniono jako naruszający ustalenia planu (naruszający linie rozgraniczające planu). Rozstrzygnięcie I instancji uznano za prawidłowe i nie wykluczające możliwości uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia, co się zaś tyczy wydanego w dn.19.07.1990r. pozwolenia na budowę to stwierdzono, że nie obejmowało ono budowy ogrodzenia, a jedynie odnosiło się do budowy domu na dz. 2111.
Skargę na powyższą decyzję wniósł W. D. domagając się stwierdzenia nieważności decyzji oraz obciążenie kosztami postępowania organ administracji publicznej. Skarżący wskazał, że decyzję oparto na "dokumencie makulaturowym", a za takowy uznał mapę nie opatrzoną jego zdaniem stosownymi pieczęciami i podpisami. Zdaniem W. D. powołane w decyzji plany zagospodarowania przestrzennego nigdy nie weszły w życie, skoro wydano mu później plan zagospodarowania przestrzennego działki. Na planie tym nie ma żadnych uwag dotyczących drogi publicznej, są natomiast takie urządzenia jak brama wjazdowa, trzepak, szambo, ogródek warzywny.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację, dodatkowo wskazano, że na przebudowę ul. K. wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dn.[...].01.2002r. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z powodów, które sąd uwzględnił z urzędu. Jedną z przesłanek uwzględnienia skargi sądowadministracyjnej jest naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dającym podstawę do wznowienia postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa). Do przesłanek wznowienia postępowania zaliczyć należy brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art.10 § 1 w zw.z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że działka o nr 2111, wpisana w księdze wieczystej Nr [...] objęta decyzjami administracyjnymi stanowi współwłasność W. D. i K. D. na zasadzie wspólności ustawowej. Decyzję zarówno I, jak i II instancji kierowano jedynie do W. D., pomijając udział w postępowaniu K. D. Z tych przyczyn, uznać należy, że zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, skoro obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę nałożono jedynie na jednego współwłaściciela działki, pomijając drugiego ze współwłaścicieli.
Podstawą prawną wyrażenia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę stanowił art.30 ust.3 prawa budowlanego, dający taką możliwość organowi architektoniczno-budowlanemu, Jeśli ich realizacja (tj. obiektu lub robót budowlanych) może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego...". Organy odwołały się do ustaleń miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego "K." zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika M. Nr 90/74 z dn.31.12.1974r. Odwołanie się do ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dn.22.12.1986r. Nr [...] (ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. [...] Nr 1/87, poz.7) o tyle jest nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, że plan ogólny odnośnie konturu D4 2MNj odsyła do ustaleń MPS "K.", wskazując jednocześnie że plan ten zatwierdził zarządzeniem nie jak podano w decyzji "Naczelnik M.D.", a "Naczelnik Powiatu D.". Abstrahując od tej wątpliwości, co do nazwy organu zatwierdzającego plan, to organy nie wskazały, czy źródłowy plan podlegał ogłoszeniu. W aktach zalegają jedynie wzmianki o dokonywanych zmianach planu, które podlegały ogłaszaniu w wojewódzkich dziennikach urzędowych, ale nie sposób wywieźć z tych dokumentów, że ustalenia dla konturu M 134 KWS pochodzą z owych zmian, czy też tekstu pierwotnego. Wskazać tu należy, że podstawą nałożenia na obywatela obowiązku może być wyłącznie przepis prawa powszechnie obowiązującego. Konstytucja RP z dn.2.07.1997r. w art.88 ust.1 jako warunek wejścia w życie przepisów prawa miejscowego, a taki ma charakter plan zagospodarowania przestrzennego, podaje ich ogłoszenie. Plan zagospodarowania przestrzennego nie ogłoszony prawidłowo, nie może stanowić podstawy nakładania obowiązków publicznoprawnych.
Organy nie wskazały w swych decyzjach, by MPS "K.", którego ustalenia mają istotny wpływ na wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia, był prawidłowo ogłoszony. Dodać tu należy, że obowiązująca w dacie zatwierdzania w/w planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego ustawa z dn.31.01.1961r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 7, poz.47) stanowiła w art.23 ust.2, że plany szczegółowe zatwierdzają prezydia powiatowych rad narodowych, oraz że uchwały prezydium rady narodowej o zatwierdzeniu planów miejscowych ogłaszane są w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej oraz na tablicy ogłoszeń (art.24 ust.1 cyt. ustawy), a ponadto iż plany miejscowe uzyskują moc powszechnie obowiązującą z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej uchwały o zatwierdzeniu danego planu (art.25 ust.1 cyt. ustawy). Brak wykazania prawidłowego ogłoszenia planu zagospodarowania przestrzennego, na ustalenia którego organy powołały się wydając zaskarżone decyzje stanowi tego rodzaju naruszenie prawa, które sąd uznał za mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppśa).
Zarzuty skarżącego odnośnie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego w 1990r. nie są trafne, skoro pozwolenie to nie obejmowało wówczas budowy ogrodzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b i c Ppsa orzec należało jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono, biorąc pod uwagę art.97 § 2 Pwsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło