SA/Rz 2514/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do sporządzenia ekspertyzy i projektu robót 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 2514/01 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. /[...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ po rozpatrzeniu zażalenia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. /[...] zobowiązujące Okręgową Dyrekcję Gospodarki Wodnej do opracowania ekspertyzy i projektu robót niezbędnych do wykonania w celu zabezpieczenia filara i przyczółków kładki pieszo-jezdnej na rzece J. w km 45 + 240 /miejscowość N./ w terminie do 30 sierpnia 2001 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i zobowiązał Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego kładki pieszo-jezdnej na rzece J. w kw 45 + 240 /dz. nr 341/ łączącej N. z drogą krajową Nr 9 /odcinek D. – B./, a która winna zawierać określenie robót niezbędnych do wykonania w celu zabezpieczenia filara i przyczółków kładki, w terminie do 30 listopada 2001 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ I instancji stwierdzając samowolne wykonanie obudowy filara kładki pieszo-jezdnej na rzece J. w miejscowości N. /poprzez zabetonowanie u jego podstawy narzutu kamiennego/ decyzją z dnia [...] października 2000 r. zobowiązał Gminę [...] do opracowania ekspertyzy i projektu robót niezbędnych do wykonania, a która zakwestionowana odwołaniem Burmistrza Miasta i Gminy /Gmina nie jest właścicielem przedmiotowej kładki, jest ona usytuowana na działce nr 341 pozostającej w użytkowaniu RZGW/ została ona uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydane następnie przez ten organ w dniu [...] lutego 2001 r. postanowienie zobowiązujące Zarząd Gminy do opracowania ekspertyzy i projektu robót niezbędnych do zabezpieczenia filara i przyczółków przedmiotowej kładki, w wyniku zażalenia Zarządu Gminy, zostało uchylone i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego i ustalenia właściciela bądź zarządcy obiektu, którego stan techniczny budzi uzasadnione wątpliwości. Rozpoznając zażalenie od wydanego w dniu [...] czerwca 2001 r. postanowienia organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa kładka wybudowana została w latach 60-tych ubiegłego stulecia w czynie społecznym, jako odtworzenie starej kładki. Kładka jest usytuowana na działce nr 341 we wsi T., nie jest natomiast usytuowana w ciągu drogi gminnej "N. przez wieś". Działka nr 341 stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Zabezpieczenia kładki w sposób wyżej opisany dokonali mieszkańcy miejscowości N. z pomocą Gminy [...], co ustalono podczas rozprawy administracyjnej w dniu 24 sierpnia 2000 r. Gminy nie można uznać za inwestora w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Dostarczenie ekspertyzy i projektu robót niezbędnych do wykonania ma na celu ustalenie stanu technicznego kładki oraz pozwoli ustalić, jakie roboty budowlane konieczne są do wykonania. Na niebezpieczeństwo zniszczenia przyczółków wskazuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Inspektorat [...] w piśmie z dnia 5 lipca 2000 r. /.../. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia. Ze względu na fakt, że zarządcą działki nr 341 jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej /powstały w miejsce Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej/ a termin wskazany w postanowieniu organu I instancji już upłynął, podjęto postanowienie reformacyjne. Zgodnie z art. 81c Prawa budowlanego skorzystano w niniejszej sprawie z możliwości nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy kładki wraz z określeniem robót niezbędnych do wykonania, w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wnosił o uchylenie pkt 2 opisanego postanowienia z dnia [...] września 2001 r. Według skargi zaskarżone postanowienie narusza art. 61 i 81 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Skarżący nie był i nie jest inwestorem spornej kładki, ani jej właścicielem ani zarządcą. Działka nr 341 jest własnością Skarbu Państwa na podstawie art. 4 Prawa wodnego, lecz do obowiązków skarżącego należy administrowanie na tym odcinku samym ciekiem wodnym, tj. rzeką J. w zakresie określonym przez § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 1999 r. /Dz.U. Nr 101, poz. 1180/. Do obowiązków skarżącego nie należy natomiast wykonywanie trwałego zarządu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto w ewidencji powierzonego mienia Skarbu Państwa skarżący nie ma żadnego mostu ani kładki. Paradoksem jest fakt, że skarżący wskazując uprzednio na niebezpieczeństwo zniszczenia nie swojej kładki miałby być zobowiązanym do ponoszenia wydatków związanych z jej utrzymaniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpatrzenia skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, gdyż została ona wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Skarga nie jest pozbawiona podstaw prawnych do jej uwzględnienia i dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie – a także postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001 r. /./ - wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./. Na podstawie analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie należy bowiem stwierdzić, że organy administracji obu instancji nie wywiązały się należycie z obowiązków określonych przepisami art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Z treści przepisu art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ powołanego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 – a więc uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców – obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, przy czym koszt tych ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Rozstrzygając zatem niniejszą sprawę, organ powinien przede wszystkim ustalić jednoznacznie osobę będącą adresatem obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowej kładki pieszo-jezdnej. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby można było skutecznie podważyć twierdzenia skarżącego, iż w szczególności nie jest on – jak to przyjął organ odwoławczy – zarządcą spornej kładki. Nie pozwala na podzielenie stanowiska tego organu, odwołanie się przez niego w odpowiedzi na skargę do § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie organizacji i zakresu działania regionalnych zarządów gospodarki wodnej /Dz.U. Nr 101, poz. 1180/, według którego administrowanie gruntami i nieruchomościami pozostającymi w zarządzie regionalnego zarządu należy do jego zadań z zakresu gospodarki wodnej, gdy jednocześnie przedłożony przez skarżącego wypis z rejestru gruntów wykazuje, że działka nr 341 /będąca w jego zarządzie/ pod względem rodzaju użytków to "wody płynące" i zarazem twierdzi on, że pełni rolę administratora "tego cieku wodnego". Przed podjęciem zaskarżonego postanowienia nie zostało wyjaśnione, jak trafnie zarzucono w skardze, czy przedmiotowa kładka znajduje się w ewidencji mienia Skarbu Państwa powierzonego skarżącemu. Jedynie bowiem pozytywne ustalenia w tym względzie mogłyby uzasadniać powołanie się na wskazany wyżej § 2 ust. 2 pkt 20 cyt. rozporządzenia. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 2 ust. 2 powyższego rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 19 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm./ regionalne zarządy są jednostkami utworzonymi dla realizacji zadań z zakresu gospodarki wodnej /określonych w punktach od 1 do 28/, zaś w zał. nr 1 do tego rozporządzenia zawarty został wykaz wód powierzchniowych administrowanych przez te zarządy, a obszary ich działania określa zał. nr 2. W świetle definicji zawartej w art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./ przedmiotowa kładka pieszo-jezdna należy do obiektów mostowych. Z ustaleń dokonanych zaskarżonym postanowieniem wynika, że powyższa kładka wybudowana została w czynie społecznym, usytuowana jest na terenie działki nr 341 we wsi T. gm. [...], a podstawę tych ustaleń stanowiły w istocie dowody zebrane przez organ I instancji. W aktach administracyjnych organ I instancji brak jest jednakże wyrysu z mapy zasadniczej, wyrysu z ewidencji gruntów i wypisu z rejestru gruntów, o czym wspomina organ I instancji. Natomiast znajdująca się w aktach organu I i II instancji /k. 2/ kserokopia mapy z zaznaczeniem m.in. części drogi przebiegającej w m. T. przez grunt Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej i zdaje się kładki na rzecze J. /brak opisu/ nie posiada autoryzacji /podpisu osoby sporządzającej, bądź potwierdzającej zgodność kserokopii z oryginałem, skali mapy itp. charakterystyk mapy/. W związku z tym, w ocenie Sądu, powyższa mapa nie może stanowić podstawy do czynienia jakichkolwiek ustaleń, a więc i nie można na jej podstawie jednoznacznie wnioskować, że przedmiotowa kładka nie pozostaje co najmniej w zarządzie Gminy [...] /z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o zarządzie gminnym sprawy gminnych dróg, ulic i mostów należą do zadań własnych gminy/. Zauważyć też należy, że z załącznika do protokołu z rozprawy administracyjnej w dniu 24 sierpnia 2000 r. wynika, iż przedmiotowa kładka została przyjęta na stan Gminy /wg oświadczenia reprezentantów Gminy/, zaś następnie odmienne w treści ich twierdzenia – w zażaleniu kwestionującym nałożony na Gminę obowiązek przedłożenia ekspertyzy przewidzianej w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego – nie znajduje bez wątpienia wsparcia w aktualnym stanie dowodowym sprawy. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001 r. podlegały uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Co do wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł po myśli art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego – zgodnie z art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.