SA/Rz 2520/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę szopy, która została wybudowana legalnie jako obiekt tymczasowy na potrzeby budowy budynku mieszkalnego, ale nie została rozebrana po zakończeniu budowy i jest nadal użytkowana, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę szopy jest zgodna z prawem, nawet jeśli została ona wybudowana legalnie jako obiekt tymczasowy. Pozostawienie obiektu po zakończeniu procesu inwestycyjnego, jego usytuowanie niezgodne z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz jego dalsze użytkowanie (np. do przechowywania drewna na opał) uzasadniają nakaz rozbiórki. Wadliwe wskazanie podstawy prawnej przez organy niższych instancji (ustawa Prawo budowlane z 1974 r. zamiast ustawy z 1994 r.) nie miało wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę szopy o konstrukcji drewnianej, wybudowanej w 1987 r. na działce nr 4388/2. Szopa była obiektem tymczasowym służącym budowie budynku mieszkalnego, która zakończyła się w 1991 r. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie prawa przez organy, błędne ustalenie przebiegu granicy działki oraz możliwość zabezpieczenia szopy pod względem przeciwpożarowym. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala do wyroku z dnia 19 listopada 2004 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania E. i J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].08.2002 r., Nr [...] nakazującej odwołującym się rozbiórkę istniejącej na działce nr 4388/2 w miejscowości J. szopy konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 2,88 x 5,74 m utrzymał w mocy zaskarżony akt. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji stwierdził, że na działce nr 4388/2 w m. J. posadowiona jest szopa o konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 2,88 x 5,74 m, z dachem jednospadowym w kierunku działki sąsiada pokrytym eternitem. Została ona wybudowana w 1987 r. Ściany szopy są wykonane z desek drewnianych. Szopa usytuowana jest przy ogrodzeniu z działką sąsiednią, własności K. G. i w odległości 0,90 m od stalowego słupka ogrodzeniowego zlokalizowanego w narożniku działki, w sąsiedztwie działek K. G. i K. R. Szopa służyła dla potrzeb realizowanej na działce nr 4388/2 budowy budynku mieszkalnego. Budowa budynku mieszkalnego została zakończona w roku 1991 i od tego okresu budynek jest użytkowany. Decyzją z dnia [...].08.2002 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i J. S. rozbiórkę przedmiotowej szopy. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. i J. S. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygając sprawę organ I-ej instancji powołał się na przepisy § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980 r Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Przepis ten dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie potwierdza, że doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem wymaga przebudowy ścian drewnianych osłonowych, usytuowanych przy granicy i w odległości około 90 cm od granicy na mur ogniowy. Wprawdzie nakaz rozbiórki przewidziany art. 37 ust. 1 Prawo budowlane z 1974 r. powinien być traktowany jako "instrument ostateczny" ale zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że usytuowanie tego obiektu jest sprzeczne z § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto nie jest zachowana minimalna odległość przedmiotowego obiektu od budynku mieszkalnego, usytuowanego na tej samej działce określona w tabeli § 14 rozporządzenia, która powinna wynosić 10 m. Odległość ta wynosi około 6.00 m. Traktując przedmiotową szopę jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych należało ją rozebrać przed złożeniem oświadczenia kierownika budowy o zakończeniu budowy, w części dotyczącej o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy. Zgodnie z oświadczeniem J. S. budynek mieszkalny jest użytkowany od 1991 r. Dalsze użytkowanie szopy, jako obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, nie znajduje uzasadnienia. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli E. i J. S. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu zarzucili, że w 1987 r., kiedy budowano szopę właścicielem działki nr 4390 był S. K., który wyraził zgodę na takiej jej usytuowanie. Sprzeczne z prawem jest ustalenie przez organ I instancji, że granica pomiędzy działkami przebiega po istniejących słupkach ogrodzeniowych. Działkę nr 4390 K. R. nabyła w 1990 r. i ona powinna ustalić jej granice. Skarżący proponował pokrycie połowy kosztów takiego ustalenia. Nieprawdą jest również, że nie ma możliwości zabezpieczenia szopy pod względem przeciwpożarowym. Istnieją środki chemiczne zabezpieczające drewno przed łatwopalnością. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dż.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego przeprowadzona przez Sąd we wskazanych wyżej granicach pozwala na stwierdzenie, że nie narusza on prawa. Poza sporem pozostaje, że objęty postępowaniem obiekt został wykonany w 1987 r., jako obiekt tymczasowy związany z prowadzeniem przez skarżących budowy budynku mieszkalnego. Budowa tego budynku została zakończona i skarżący zamieszkali w nim w 1991 r. Mimo zakończenia procesu inwestycyjnego szopa nie została rozebrana. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez J. S. podczas rozprawy sądowej w dniu 19 listopada 2004 r. obecnie szopa służy do przechowywania drewna na opał. Powyższe ustalenia wskazują, że szopa najprawdopodobniej zbudowana została legalnie, nie została jednak rozebrana po zakończeniu cyklu inwestycyjnego z tym, że stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych brak jest w tej materii jednoznacznych dokumentów a stwierdzenia takie można oprzeć jedynie na oświadczeniach skarżących. Ponieważ postępowanie w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego zostało wszczęte w miesiącu sierpniu 2002 r., a nie można stwierdzić, by przedmiotowy obiekt wykonany został samowolnie, przy rozpoznaniu sprawy z mocy przepisu art. 108 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) stosować należy właśnie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zwanej dalej ustawą, a przedmiotowy obiekt należy traktować jako samowolnie pozostawiony obiekt tymczasowy po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Fakt, że obiekt został wykonany najprawdopodobniej w sposób legalny, przynajmniej tak przyjmują organy obu instancji, wyklucza możliwość zastosowania wobec niego przepisu art. 48 ustawy. Należało więc rozważyć w pierwszej kolejności, czy istnieje możliwość "zalegalizowania" istnienia szopy. Postępowanie w tym zakresie należało poprowadzić w trybie przepisu art. 51 ustawy z uwagi na brzmienie jej art. 51 ust. 5 przewidującego możliwość stosowania ust. 1-3 tego przepisu do robót budowlanych już wykonanych, jednak z naruszeniem art. 50 ust. 1 ustawy. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Aczkolwiek obiekt mógł być wykonany legalnie, jednak pozostawienie go po zakończeniu procesu inwestycyjnego skutkuje wyczerpaniem przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy Prawo budowlane. W świetle ustaleń organów i oświadczenia skarżącego podczas rozprawy sądowej obiekt powoduje zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz usytuowany jest na działce w sposób niezgodny z przepisami. Stosując wskazane wyżej przepisy stwierdzić należy, że decyzje wydane przez organy obu instancji co do zasady odpowiadają prawu, wadliwie wskazują jednak, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 r. Wskazać w tym miejscu należy, że szopa jest posadowiona w granicy z działką stanowiącą własność K. G. i w odległości 0,9 m od stalowego słupka ogrodzeniowego w narożniku w sąsiedztwie działek K. G. i K. R. Z uwagi na wykonanie szopy w 1987 r. pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oceny obiektu pod kątem zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz usytuowania jest na działce należy dokonać w oparciu o obowiązujące w okresie wykonania budynku przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Nie budzi żadnych wątpliwości, że posadowienie obiektu w stosunku do granic działek sąsiednich oraz materiały z których został on wykonany naruszają przepisy powołanego rozporządzenia. Przepis § 14 powołanego aktu prawnego przewiduje, że budynek gospodarczy o charakterze takim, jak objęty niniejszym postępowaniem w przypadku wykonania jego ścian z materiałów palnych i pokrycia z materiałów niepalnych (przedmiotowy obiekt wykonany jest z desek i pokryty eternitem) powinien znajdować się w odległości co najmniej 10 m od innego budynku o ścianach wykonanych z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych. Poza sporem pozostaje, że szopa znajduje się w odległości 6 m od znajdującego się na tej samej działce budynku mieszkalnego. Taka sytuacja naruszająca elementarne normy bezpieczeństwa przeciwpożarowego wyklucza możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego i czyni decyzje organów obu instancji trafnymi. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze dotyczącego możliwości zastosowania środków chemicznych zabezpieczających drewno przed łatwopalnością stwierdzić należy, że skarżący w postępowaniu administracyjnym w żaden sposób nie wykazał, by dysponował środkami chemicznymi, które drewno będące materiałem palnym uczyniłyby materiałem niepalnym. Powołany wyżej przepis nie operuje pojęciem "łatwopalności" ale pojęciem "palności". Dodać na marginesie wypada, że powołany wyżej przepis § 14 rozporządzenia przewiduje minimalną odległość 8 m między budynkiem gospodarczym o charakterze takim, jak objęty niniejszym postępowaniem w przypadku wykonania jego ścian z materiałów niepalnych i pokrycia z materiałów niepalnych, a budynkiem o ścianach wykonanych z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych, a przecież odległość między oboma obiektami wynosi zaledwie 6 m. W analizowanym przypadku niebezpieczeństwo pożarowe jest szczególnie wysokie, bo przecież sam skarżący przyznał, że szopa służy mu do przechowywania drewna na opał. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - uznając, że wskazanie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zamiast ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie ma wpływu na wynik sprawy - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło