SA/Rz 2531/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-04-20

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, którego pozwolenie na budowę zostało uchylone po zakończeniu budowy, a decyzja o warunkach zabudowy również została uchylona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, nie zapewniając stronom czynnego udziału w oględzinach oraz nieustalając wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości. Pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu inwestycji, organ mógł rozpatrzyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie, jeśli obiekt został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na użytkowanie stacji dystrybucji gazu propan-butan. Skarżąca zarzuciła, że decyzja sankcjonuje bezprawie, ponieważ pozwolenie na budowę i decyzja o warunkach zabudowy zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organ odwoławczy uznał, że mimo uchylenia pozwoleń, obiekt mógł być użytkowany, jeśli spełniał wymogi techniczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędzia WSA Robert Sawuła asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].08.2001 r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej W. G. koszty postępowania sądowego w kwocie 10 złotych /dziesięć/. SA/Rz 2531/01 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2001 r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].08.2001 r., Nr [...] w sprawie udzielenia firmie "A." Spółce z o. o. w R. pozwolenia na użytkowanie stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działkach tej firmy oznaczonych numerami 789/1 i 788/2 położonych przy ulicy Z. w R. Wskazaną decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji przytoczył, iż decyzja organu I instancji została wydana na wniosek P. L. prezesa Zarządu firmy "A." z dnia 22.05.2000 r., uzupełniony ostatecznie w dniu 12.07.2001 r. W odwołaniu W. G. właścicielka działki nr 789/2, sąsiadującej z działką inwestora nr 789/1 zarzuciła, iż decyzja Starosty sankcjonuje bezprawie i jest niezgodna z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Konkretyzując ten zarzut wyjaśniła, że organ nie mógł wydać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stacji dystrybucji gazu, ponieważ została wyłączona z obrotu prawnego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji. Nawiązując do tych zarzutów organ odwoławczy objaśnił, że zgodnie z art. 5 prawa budowlanego obiekty budowlane należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający m. innymi: - spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, ochrony przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacji cieplnej przegród, - warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, a w szczególności w zakresie oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków i odpadów, ogrzewania, wentylacji oraz łączności, - ochronę interesów osób trzecich. Gwarancją, iż zaprojektowany obiekt spełnia powyższe wymogi jest wydanie przez właściwy organ decyzji o pozwoleniu na budowę, po dokonaniu stosownych sprawdzeń projektu budowlanego, w myśl art. 35 prawa budowlanego. Z kolei przystąpienie do użytkowania obiektu jest możliwe o ile obiekt zostanie wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę oraz z zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej, co potwierdzają dokumenty wymienione w art. 57 tego prawa tj. oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanymi warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi normami, a także protokoły badań i sprawdzeń. W omawianej sprawie, po zrealizowaniu obiektu została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Starosty z dnia [...].11.1999 r., udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, co jednak nie oznacza, iż wybudowany na jej podstawie obiekt nie spełnia wymagań zawartych w art. 5 prawa budowlanego. Stacja dystrybucji gazu propan-butan została wykonana zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać stacje paliw płynnych, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30.08.1996 r. /Dz. U. Nr 122, poz. 576/, nie narusza ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta R., a także interesów osób trzecich w zakresie chronionym prawem budowlanym, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.2001 r. W podanym wyroku Sąd stwierdził, iż zarzuty W. G. dotyczące braku oceny oddziaływania na środowisko oraz nierespektowania warunków technicznych obowiązujących dla stacji paliw płynnych nie są uzasadnione. Fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także decyzji o pozwoleniu na budowę nie dyskwalifikuje tego obiektu jako zdatnego do użytku, skoro spełnione są wszystkie wymogi zawarte w art. 5 prawa budowlanego, a obiekt wykonano w okresie ważności w/w pozwolenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego /wpłynęła do Sądu w dniu 30.10.2001 r./, skarżąca W. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i na wstępie skargi podała, że Firma A. Spółka z o. o. w R. wybudowała stację paliw płynnych gazowych na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] i decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną przez Starostę Powiatu [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie SA/Rz 1089/99 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].05.1999 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast wyrokiem z dnia 19.01.2001 r. sygn. akt SA/Rz 45/00 uchylił decyzję Wojewody [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę stacji. W takiej sytuacji inwestor wystąpił do Starosty z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie stacji. Pomimo braku stosownych dokumentów oraz ich wyeliminowania z obiegu prawnego, Starosta Powiatowy wydał decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego, którą utrzymał w mocy Wojewoda. Po tym wprowadzeniu skarżąca zarzuciła, że Starosta Powiatowy powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji. Obecnie Starosta tłumaczy się, że w okresie budowy obiektu inwestor posiadał stosowne decyzje na realizację tejże inwestycji. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny po wpłynięciu na ostateczną decyzję w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stosownym postanowieniem wstrzymał wykonanie tej decyzji, mimo tego inwestor kontynuował budowę. Dziennik budowy jest zdaniem skarżącej dokumentem, w którym w trakcie trwania inwestycji można wpisywać praktycznie bez ograniczeń czasowych, co się chce, zgodnie z życzeniem inwestora. Stacja paliw płynnych-gazowych jest inwestycją uciążliwą. Uciążliwość powoduje hałas związany z tankowanymi samochodami tankującymi cysternami, wydzielają się również opary cuchnącej substancji, które wywołują u skarżącej ciągłe bóle głowy i stres. W trakcie budowy stacji paliw, skarżąca otrzymała decyzję w sprawie pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działce sąsiedniej. Takie umiejscowienie budynku mieszkalnego uniemożliwi skarżącej "jakiekolwiek życie i ograniczy prywatność" na jej posesji. Wybudowanie stacji paliw spowodowało też utratę wartości pozostałych działek budowlanych usytuowanych nieopodal tej stacji. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stacji paliw sankcjonuje bezprawie, gdyż inwestor nie posiada żadnych dokumentów, na podstawie których wybudował stację, a w szczególności nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji zaskarżona decyzja narusza art. 57 i 59 prawa budowlanego. Skarżąca dodała też, iż nie wyrażała zgody na wybudowanie w tym miejscu stacji paliw, ale na to organy nie zwracały uwagi. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, nazwanej dalej skrótem p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani też powołaną podstawą prawną /granice skargi/, zatem przy rozstrzyganiu sprawy bierze także pod uwagę naruszenia prawa procesowego i materialnego, o których nie wspomniano w skardze. Przed omówieniem uchybień prawnych, które Sąd uwzględnił z urzędu, należy na wstępie przedstawić okoliczności, które spowodowały wszczęcie sprawy o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z urządzeniami towarzyszącymi. Budowę tej stacji inwestor rozpoczął na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...].11.1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce z o. o "A." w R. pozwolenia na budowę. Powołaną decyzję utrzymał w mocy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].01.2000 r., Nr [...]. Wynika to z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.2001 r., sygn. akt SA/Rz 245/00 /K. 7 akt administracyjnych/. W aktach administracyjnych nie ma wymienionych decyzji, jak również projektu budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę było poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17.01.2001 r., sygn. akt SA/Rz 1089/99 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.1999 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].05.1999 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – działek nr 789/1 i 788/2 położonych w R. dla Spółki z o. o. "A." pod budowę stacji dystrybucji gazu propan-butan oraz wykonania przyłącza energetycznego n/n doziemnego. Powodem kasacji, jak to podał Sąd w uzasadnieniu wyroku było naruszenie prawa materialnego, bowiem organ ustaleniami warunków zabudowy objął działkę nr 788/2 chociaż wniosek o wydanie decyzji tej działki nie wymieniał. Drugą przyczyną o charakterze procesowym była okoliczność pominięcia w postępowaniu administracyjnym współwłaścicieli działki nr 790/14 /B. K., W. K. i W. K./, a także nie ustalono stanu własnościowego działek nr 789/5, 788/3 i 788/1, które graniczą z terenem inwestycji. Wyrokiem z dnia 19.01.2001 r. /sygn. akt SA/Rz 245/00/ Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody z dnia [...].01.2000 r., Nr [...] mocą której utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...].11.1999 r. udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji. Przyczyną kasacji decyzji organu II instancji było uprzednie uchylenie decyzji I i II instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a./. W tej ostatniej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów skarżącej W. G. dotyczących: - usytuowania obiektu w terenie "otoczonym budynkami i w niecce", bowiem zarzut ten nie znalazł potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, - zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącej i bliskich jej osób, gdyż projekt budowlany przewiduje od strony działki skarżącej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o właściwej odporności ogniowej, co odpowiada wymaganiom o jakich mowa w § 133 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30.08.1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów budynku naftowych i ich usytuowania /Dz. U. Nr 122, poz. 576/, - ograniczenia prawa do zabudowy działek skarżących, co nie da się pogodzić z faktem, iż skarżącej wydano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej oznaczonej numerem 790/3, - braku oceny oddziaływania na środowisko, albowiem w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. Nr 93, poz. 589/, przedmiotowa inwestycja nie została zaliczona do inwestycji szczególnie szkodliwych lub mogących pogorszyć stan środowiska. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda decyzją z dnia [...].06.2001 r. Nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...].11.1999 r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej Stacji. Powodem takiego rozstrzygnięcia, jak to napisał Wojewoda była okoliczność zrealizowania przedmiotowej inwestycji. W dalszej części uzasadnienia decyzji przytoczył, że inwestycja była realizowana w okresie 27.01. – 20.05.2006 r. czyli w okresie obowiązywania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Datę zakończenia budowy ustalił na podstawie wpisu w dzienniku budowy, którego notabene nie ma w aktach administracyjnych. Równocześnie dodał, iż inwestor postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.05.2000 r. /SA/Rz 245/00/ w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji otrzymał w dniu 5.06.2000 r., czyli już po zakończeniu budowy. W takiej sytuacji Spółka z o.o. "A." w podaniu z dnia 22.05.2000 r. wniosła o wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie Stacji dystrybucji gazu propan-butan wraz z przyłączami. Należy w tym miejscu podzielić pogląd organów, że zrealizowanie inwestycji przed uchyleniem przez Sąd ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza stosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm./ i w takim przypadku inwestor stosownie do art. 57 i 59 tego prawa mógł ubiegać się o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W związku z powyższym chybiony jest zarzut skarżącej, iż inwestycja byłą realizowana bez wymaganych pozwoleń. Stosownie do art. 57 ust. 1 i 3 prawa budowlanego do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego inwestor powinien m.innymi dołączyć: 1/ oryginał dziennika budowy 2/ oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz oświadczenie o doprowadzeniu do należytego stanu terenu budowy, 3/ protokoły badań i sprawdzeń, 4/ inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, 5/ oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwagi ze strony Inspekcji Ochrony Środowiska Inspekcji Sanitarnej Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej. W aktach sprawy administracyjnej przekazanych Sądowi znajdują się n/w dokumenty: - oświadczenie kierownika budowy A. C. z dnia 20.05.2000 r. i oświadczenie inspektora nadzoru B. P. stwierdzające, że obiekt został zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i projektem budowlanym, obowiązującymi Polskimi Normami, a teren budowy i przyległy doprowadzono do należytego stanu i porządku /K. 1a i 1b akt administracyjnych/, - pozytywne protokoły badań i sprawdzeń dotyczące pomiaru skuteczności ochrony od porażeń prądem elektrycznym przez samoczynne wyłączenie zasilania i rezystencji izolacji elektrycznej przewodów /K. 11a/, protokół z czynności dozoru technicznego sporządzony przez Inspektorat Dozoru Technicznego dotyczący urządzeń ciśnieniowych /K. 11e i f/ pismo Inspektora Pracy z dnia 10.07.2001 r. /K. 11d/, Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 11.07.2001 r. /K. 11a/, - Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej zawiadomienia inwestora w sprawie dokonania odbioru powykonawczego przedmiotowej inwestycji, nie zajęła stanowiska, zatem wedle art. 56 ust. 2 prawa budowlanego przyjmuje się w takiej sytuacji, iż nie zgłosiła sprzeciwu lub uwag w zakresie ochrony przeciwpożarowej /K. 11c i 11b/, - inwentaryzacja powykonawcza stacji dystrybucji gazu w R. /K. 1c/, na której nie wskazano odległości zbiornika gazowego i stanowisk tankowania pojazdów samochodowych w stosunku do budynku stacji paliw, granic działki, budynków mieszkalnych oraz od innych budynków /§ 133 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30.08.1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie Dz.U. Nr 122 poz. 576 – obowiązywało do dnia 18.02.2001 r., czyli o okresie realizacji inwestycji/. Obecnie obowiązuje rozporządzenie o tym samym tytule z dnia 20.08.2000r. /Dz.U. Nr 98, poz. 1067 z późn.zm./ i § 133 tego rozporządzenia ma zbliżoną treść do poprzedniego aktu prawnego z 1996 r. Zdaniem Sądu taki wymóg przewidują przepisy Rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21.02.1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie /Dz.U. Nr 25, poz. 133/. We wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego z dnia 22.05.2000 r. /K. 1/ podano, iż do wniosku dołącza się oryginał dziennika budowy i projekt budowlany do wglądu. Tych dokumentów Sądowi nie przedstawiono. Art. 59 ust. 1 prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1/ zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2/ uporządkowania terenu budowy. W literaturze na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że strony postępowania powinny być zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzania oględzin na 7 dni przed wyznaczonym terminem, mają prawo brać udział w przeprowadzaniu tego dowodu, zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia – zgodnie z art. 79 k.p.a. /por. Jerzy Siegień – Prawo budowlane – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2000 r., str. 274 in principio/. W aktach administracyjnych /K. 21/ znajduje się protokół z oględzin z dnia 1.08.2001 r., w którym napisano, że roboty budowlane zostały zakończone, teren został uporządkowany, obiekt został wykonany zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. W przeprowadzaniu dowodu z oględzin uczestniczył P. L. – Prezes Firmy "A." Spółki z o.o. Inne strony nie brały udziału w tej czynności. W aktach sprawy administracyjnej nie ma zarządzenia organu o wyznaczeniu tej czynności, ani dowodów doręczenia stronom /skarżącej i innym/ zawiadomień o miejscu i terminie czynności. W sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, dowód o jakim mowa w art. 59 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 79 k.p.a., ma istotne znaczenie w tego rodzaju sprawie, bowiem umożliwia sprawdzenie czy faktycznie obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym oraz czy zarzuty właścicieli nieruchomości sąsiednich są adekwatne do stanu rzeczywistego. Niezawiadomienie stron o tego rodzaju czynności, stanowi naruszenie prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.02.1986 r. II SA 2015/85 ONSA Nr 1/1986, poz. 13/. Dowód ten /z oględzin/ pozwala na wykrycie ewentualnych odstępstw od projektu budowlanego i ustalenia rodzaju tych odstępstw /istotne, nieistotne/. Z kopii mapy ewidencyjnej w skali 1 : 1000 /K. 12 akt administracyjnych/ wynika, że z terenem inwestycji graniczą m. innymi działki o nr 785/3 i 785/4. Organy nie ustaliły kto jest właścicielem tych działek. W znajdujących się w aktach sprawy wypisach z rejestru gruntów /K. 13 – 17/ te działki nie są uwidocznione, przeto nie wiadomo czy ich właściciele stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. zostali zawiadomieni o toczącej się sprawie. W sprawach dotyczących realizacji inwestycji stronami postępowania są: inwestor, właściciel nieruchomości na której realizowana jest inwestycja, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy sąsiednich nieruchomości. Nieustalenie kto jest właścicielem w/w działek stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogą dawać podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe naruszenia prawa Sąd uwzględnił z urzędu. Natomiast zarzuty podniesione w skardze nie mają uzasadnionych podstaw prawnych. Uchylenie przez Sąd ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielania inwestorowi pozwolenia na budowę po wykonaniu już inwestycji, nie ma cech samowoli budowlanej i nie wyłącza możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jeżeli został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Istota sprawy o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego polega na sprawdzeniu czy zrealizowana inwestycja została wykonana zgodnie z projektem budowlanym. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nie miał zastrzeżeń co do zgodności warunków pozwolenia na budowę z przepisami prawa budowlanego. Powodem uchylenia było uprzednie uchylenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która notabene została uchylona tylko z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Stacja paliw płynnych-gazowych nie jest inwestycją szczególnie szkodliwą dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogącą pogorszyć stan środowiska, bo nie jest wymieniona w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. Nr 93, poz. 589/, co już wcześniej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny przy kontroli ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Wyrazem tego jest m. innymi okoliczność udzielania skarżącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce sąsiedniej. Uciążliwości /ponadnormatywny hałas/ nie dopatrzył się Powiatowy Inspektor Sanitarny, który stwierdził, iż nie zgłasza sprzeciwu, ani uwag co do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego /k. 11a akt administracyjnych/. Skoro przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mających wpływ na stan środowiska, zatem inwestor nie miał obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy organu inspekcji Ochrony Środowiska /por. op. cit. Jerzy Siegień – Prawo budowlane, str. 265/. Zgoda skarżącej na wybudowanie stacji paliw nie była wymagana, gdyż o tym decydują tylko przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i prawa budowlanego. Ze względu na uchybienia organów, które Sąd uwzględnił z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b i c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm./ orzekł jak w punkcie I i II wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających /zwrot wpisu od skargi/. Koszty zastępstwa procesowego nie zostały zgłoszone, zatem wygasły. Przed wskazaniem wskazówek dotyczących ponownego rozpatrzenia sprawy należy nawiązać do treści art. 7 ust. 1 – 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/, która weszła w życie z dniem 11.07.2003 r. Wymienione przepisy brzmią następująco: Ust. 1. "Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2". Zastrzeżenia zawarte w ust. 2 dotyczą obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia bądź też pomimo sprzeciwu przez właściwy organ wszczętych przed dniem wejścia w życie omawianej noweli i niezakończonych decyzją ostateczną. Przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej wyeliminowanie z obrotu prawnego nastąpiło po zakończeniu budowy, zatem w takiej sytuacji, co już objaśniono art. 48 prawa budowlanego nie mógł być stosowany. Ust. 4 – "Właściwość organów w zakresie dotyczącym załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1 i 2, określa się na podstawie przepisów ustawy" co przemawia za właściwością określoną w noweli z dnia 27.03.2003 r. Natomiast ust. 3 stanowi, że do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Po tym wprowadzeniu, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki: - organ architektoniczno-budowlany – stosownie do art. 83 ust. 1 w brzmieniu nadanym przez nowelę z dnia 27.03.2003 r. w zw. z art. 7 ust. 4 tejże noweli /przepis przejściowy/, przekaże sprawę do właściwości właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, - organ właściwy w sprawie będzie stosował przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.07.2003 r. /art. 55 – 59/, - ustali, kto jest właścicielem działek nr 785/3 i 785/4, które graniczą z terenem inwestycji i zapewni tym osobom udział w sprawie w granicach określonych przez art. 10 § 1 k.p.a., - przeprowadzi oględziny, po uprzednim zawiadomieniu stron o tej czynności z zachowaniem warunków określonych w art. 79 k.p.a., - z czynności oględzin sporządzi protokół z zachowaniem warunków określonych w art. 67 i n. k.p.a. i 59 prawa budowlanego, porówna warunki pozwolenia na budowę ze stanem rzeczywistym i na tej podstawie ustali czy obiekt został wybudowany zgodnie z tymi warunkami i odległościami przewidzianymi w stosownym rozporządzeniu. Uwidoczni zastrzeżenia i uwagi stron tego postępowania. Wyeksponuje te rozbieżności - po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego wyda stosowną decyzję i sporządzi uzasadnienie odpowiadające wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło