SA/Rz 2541/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-02
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja o umorzeniu postępowania, powinny zostać uchylone, ponieważ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę tych decyzji (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji do uchylenia decyzji na podstawie art. 145a K.p.a. i art. 190 ust. 4 Konstytucji.Stan faktyczny
Skarżący W. F. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując formalne rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. F. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego W. F. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 2541/02
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania W. F. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony przez W. F. po terminie określonym przepisem art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371/, tj. po dniu 31 grudnia 1998 r. Dlatego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Termin do złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. F. kwestionuje zasadność odmowy przyznania mu uprawnień kombatanckich z przyczyn formalnych, bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącego organ orzekający nie wyjaśnił stanu faktycznego, pominął istotne dla sprawy fakty z naruszeniem art. 7 - 9 i 77 - 81 k.p.a. Podał również, że dokumenty dotyczące przyznania uprawnień kombatanckich w "listopadzie 1947 r." wręczył prezesowi Koła w P. J.W., który miał je przesłać do Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. Od szeregu lat Prezes W. nie żyje, a co się stało z dokumentami nie jest mu wiadomo. Również w Zarządzie Wojewódzkim ZWRiBwP w K. nic nie wiedzą, co się stało z tymi dokumentami. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i dlatego z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny - jest nim WSA w Rzeszowie - na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej P.p.s.a./, zaś podstawowym kryterium sprawowanej przez ten Sąd kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153,, poz. 1269/. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a./. Sąd ponadto stwierdza nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą przesłanki określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a./.
Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że skarżący W. F. wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich /"udział w ruchu oporu w Batalionach Chłopskich"/ skierował do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 24 lipca 2002 r. /data uwidoczniona na kopercie znajdującej się w aktach sprawy/.
Powyższe wskazuje jednoznacznie, że przez skarżącego nie został zachowany termin przewidziany w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - po myśli tego przepisu wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogły być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. - a w konsekwencji organ orzekający w sprawie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy własnej decyzji z dnia [...] września 2002 r. - według stanu prawnego na dzień ich wydania - nie dopuścił się naruszenia prawa. Prawidłowym wówczas było zakończenie postępowania administracyjnego w myśl art. 105 § 1 k.p.a., czyli jego umorzenie.
Należy jednak wskazać, że wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2003 r. pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ z art. 2, 19, 30 i 32 Konstytucji orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji. Rozważając wątpliwości przedstawione w pytaniu prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wskazanego wyżej art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten naruszył konstytucyjne wartości wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości /art. 2 i 32 Konstytucji/.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego /art. 190 ust. 3 Konstytucji/.
Wymieniony wyżej wyrok z dnia 15 kwietnia 2003 r. Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2003 r. Nr 72, poz. 658 z dnia 29 kwietnia 2003 r. i od tego dnia przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ utracił moc obowiązującą.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania /art. 190 ust. 4 Konstytucji/.
W myśl art. 145a K.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] września 2002 r. musiały podlegać uchyleniu, bowiem zachodzi w tym przypadku podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b oraz art. 200 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło