SA/Rz 2559/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-26

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, prawidłowo zastosował stan prawny obowiązujący w dacie dokonania czynności zameldowania, zamiast stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając jako organ reformacyjny, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wadliwie przyjął stan prawny obowiązujący w dacie dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania, zamiast stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Utrata mocy przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego spowodowała, że organ odwoławczy wadliwie poczynił ustalenia w oparciu o nieobowiązujący już przepis.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Wójta Gminy odmawiającą anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania W. S. na pobyt stały. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o anulowaniu zameldowania, powołując się na brak potwierdzenia przez właściciela lub współwłaściciela prawa do przebywania w lokalu w momencie zameldowania w 1993 r. Skarżąca podniosła, że jej mąż, jako współwłaściciel, wyraził zgodę na jej zameldowanie, a brak zameldowania powoduje trudności życiowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej W. S. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r Nr. [...] po rozpatrzeniu odwołania C. S. działającej przez pełnomocnika -adwokata J. W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] orzekającej odmowę anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania W. S. na pobyt stały – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o anulowaniu czynności materialno - technicznej zameldowania W. S. na pobyt stały w miejscowości K. nr [...]. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia powołał przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 ze zm/ W uzasadnieniu wyjaśnił, że Wójt Gminy [...] wszczął na wniosek C. S. postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności materialne - technicznej zameldowania W. S. na pobyt stały w miejscowości K. nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2002r. Nr [...] organ I instancji orzekł o odmowie anulowaniu w/w czynności podając w uzasadnieniu iż w/w mieszka pod wskazanym adresem , zatem brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku . Od decyzji organu I- instancji C. S. wniosła odwołanie, żądając uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wyjaśnił, że zameldowanie następuje na podstawie wpisu przez organ prowadzący ewidencję ludności i dokonuje go na podstawie zgłoszenia w oparciu o art. 47. ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgłoszenia dokonuje się na specjalnym formularzu " zgłoszenie pobytu stałego"- druk Pu-XE-l. Jeżeli po dokonaniu zameldowania ujawnią się wątpliwości co do danych zgłoszonych w formularzu organ meldunkowy w oparciu o art. 47 ust. 2 cyt. wyżej ustawy prowadzi postępowanie, w wyniku którego może w drodze decyzji administracyjnej uchylić dokonaną czynność techniczną dotyczącą zameldowania. (wyrok S.A./Rz/l896/98). Organ odwoławczy uwzględnił odwołanie biorąc pod uwagę stan prawny z daty zameldowania , czyli obowiązujący w dniu 11 czerwca 1993 r. ( druk Pu-E-1 " Zgłoszenie pobytu stałego"). Wówczas obowiązywał przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż jego uchylenie nastąpiło dopiero z dniem 19.06.2002 r. / orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dnia 27.05.2002 r., Dz. U. Nr 78, póz. 716 ). Przesłanki warunkujące zameldowanie osoby na pobyt stały, w chwili dokonania zameldowania W. S. czyli w dniu 11 czerwca 1993 r. były następujące: 1. Zamieszkiwanie w danej miejscowości pod wskazanym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. l ustawy). 2. Posiadanie uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2 ustawy). Istnienie tych przesłanek musiało być potwierdzone na formularzu "zgłoszenie pobytu stałego" Pu-E-1 przez właściciela bądź zarządcę budynku (art. 29 ust, l ustawy). Jak wynika z akt sprawy W. S. zameldowała się na pobyt stały w lokalu w K. nr [...] w dniu 11 czerwca 1993 r. Uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu nie zostało potwierdzone przez żadną osobę uprawnioną do tego ( właściciela, współwłaścicieli lokalu), brak podpisu właściciela na druku Pu-E-1 w rubryce potwierdzającej prawo do przebywania pod wskazanym adresem. W dniu zameldowania W. S. lokal mieszkamy położony w miejscowości K. nr [...] stanowił współwłasność C. S. i W. S. i S. M. jako spadkobierów po W. S. / Postanowienie Sądu rejonowego w K. z dnia 3 listopada 1999 r Sygn. akt [...]./ Aby czynność zameldowania była skuteczna wymagana była - zgodnie z treścią art. 199 Kodeksu cywilnego - zgoda wszystkich współwłaścicieli, gdyż przekracza ona czynność zarządu zwykłego rzeczą wspólną. Na druku Pu-E-1 "zgłoszenie pobytu stałego" brak podpisu jakiejkolwiek osoby uprawnionej (właściciela, współwłaściciela spornej nieruchomości) tej w miejscowości K. Nr [...], w związku z powyższym należy stwierdzić, że czynność zameldowania W. S. była wadliwa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca W. S. nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W argumentach skargi wyjaśniła, że jej mąż jako współwłaściciel nieruchomości wyraził zgodę na jej zameldowanie , obecnie jest w trudnej sytuacji gdyż po rozwodzie została wraz z czworgiem swoich dzieci w tym jedno niepełnosprawne i brak zameldowania zważywszy na dzieci uczące się powoduje trudności w załatwieniu wielu spraw. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 roku zgłosił się pełnomocnik uczestniczki C. S. adw. J. W. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w/g norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/. Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw.z art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz.U z 2001 roku Nr 87 poz. 960 ze zm/ Przy badaniu zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego/ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a/ oraz przepisów prawa materialnego / art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 ze zm/ , których naruszenia obliguje Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wskazać należy, że organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji i nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji. Treść art. 136 i 138 k.p.a. wskazuje, że organ odwoławczy musi uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji . Przekładając powyższe uwagi na stan faktyczny sprawy w ocenie Sądu organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji wadliwie przyjął stan prawny obowiązujący w dacie dokonania czynności materialno- technicznej zameldowania W. S. , zamiast stan prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji . W dacie wydania zaskarżonej decyzji przesłanki warunkujące jej wydanie określa przepis art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust.1 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych/ Dz. z 2001 r Nr 87 poz. 960 ze zm/. zwana dalej ustawą. Z uwagi na utratę z dniem 19 czerwca 2002 mocy przepisu art.9 ust.2 ustawy w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r sygn. akt K 20/01 / DZ U Nr 78 poz. 716/ organ odwoławczy wadliwie poczynił ustalenia w oparciu o nieobowiązujący już przepis art. 9 ust 2 ustawy. Wskazać również należy, że zameldowanie stanowi czynność materialno- techniczną , której organ prowadzący ewidencję ludności dokonuje na podstawie zgłoszenia, w oparciu o art. 47 ust.1 ustawy . Podstawę natomiast rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania,, stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego. Jeżeli zgłoszone dane budzą poważne wątpliwości w takim wypadku o dokonaniu zameldowania czy też wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy . Postępowanie w tej materii toczy się według reguł kodeksu postępowania administracyjnego i kończy rozstrzygnięcie wątpliwości meldunkowych w drodze decyzji administracyjnej. / vide; wyrok Sadu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r sygn. akt III RN 139/01 , OSNP 2003/15/347. Przy ponownym rozpoznani sprawy organ odwoławczy rozpozna odwołanie pełnomocnika wnioskodawczyni C. S. w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu orzekania. Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji wyroku. Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku , znajduje wsparcie w art. 152 Ppsa. Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględniania skargi w oparciu o art. 201 § 1 w/w ustawy przysługuje stronom postępowania / skarżący lub organ/ Dlatego też orzeczenie o kosztach postępowanie obejmuje zwrot wpisu od uiszczonej skargi w oparciu o art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ w zw. z art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz.U Nr 74 poz. 368 ze zm/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło