SA/Rz 2578/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Śliwa, Sędzia WSA Krystyna Józefczyk, Sędzia WSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, wydane przez organ II instancji, które nie było organem właściwym do jego rozpoznania, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji rozpatrującej odwołanie od decyzji organu I instancji?Ratio decidendi
Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, wydane przez organ niewłaściwy do jego rozpoznania, jest dotknięte nieważnością od daty jego wydania (ex tunc). Rozpoznanie odwołania od decyzji ostatecznej przez organ II instancji skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji organu II instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę jawną za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ I instancji nałożył karę, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Spółka złożyła odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ II instancji postanowieniem przywrócił termin do wniesienia odwołania, a następnie rozpoznał je merytorycznie. Spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o transporcie drogowym i Konstytucji RP. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organu II instancji oraz poprzedzającego ją postanowienia o przywróceniu terminu, z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości przy wydawaniu postanowienia o przywróceniu terminu.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. i E. G. wspólników spółki jawnej pod firmą "A." sp. jawna J.G. E.G. z siedzibą w S. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
do wyroku z dnia 29 listopada 2004 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania W. G. oraz J. G., wspólników prowadzących Spółkę jawną pod firmą "A." Sp. Jawna W. G., J. G. z siedzibą w S. od decyzji Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu podano, że przedmiotowym aktem organ I instancji nałożył na odwołującego się karę pieniężną przewidzianą w art.92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w kwocie czterech tysięcy złotych z powodu braku opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Podstawą wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej były ustalenia protokołu kontroli nr [...] z dnia 11 września 2002 r., której poddano kierowcę i pojazd przedsiębiorcy marki SCANIA nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, iż kierowca przedsiębiorcy T. Z. nie posiadał dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Za powyższe naruszenie nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną przewidzianą w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie samochodowym. Od ww. decyzji odwołanie złożył przedsiębiorca, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu odwołania podniósł brak podstaw do nałożenia kary, gdyż zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy karze pieniężnej podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Kierowca przedsiębiorcy wykonujący przewóz rzeczywiście nie posiadał przy sobie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, opłata ta była jednak uiszczona za okres miesięczny od dnia 2.09.2002 r. do 1.10.2002 r. Brak karty opłaty w pojeździe spowodowany został pośpiechem w organizacji transportu. Podano także, iż po odkryciu braku opłaty kierowca niezwłocznie uiścił należną opłatę za przejazd drogami.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie jest uzasadnione. Ustawa o transporcie drogowym w art. 42 nakłada na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczenia opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, określonych szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty, m.in. dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy do kontroli u kierowców dokumentów wskazanych w art. 87 ustawy uprawnieni są funkcjonariusze Straży Granicznej. Jak wynika z treści § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty, natomiast karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w rozporządzeniu a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty (§ 5 ust. 5). Kontrolowany przez funkcjonariusza Straży Granicznej kierowca pojazdu samochodowego nie posiadał, w chwili rozpoczęcia kontroli, dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, co zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 6 jest wykroczeniem, skutkującym wymierzeniem kary pieniężnej ustalonej w wysokości wynikającej z pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie samochodowym. W treści pkt 6 załącznika zawarty jest szczegółowy opis naruszenia - "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 87 ust. 1)". Wobec tak jednoznacznego opisu naruszenia treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy rozważania zawarte w treści odwołania a dotyczące intencji ustawodawcy nie są zasadne. Tak jak i pozbawiony znaczenia jest fakt posiadania przez przedsiębiorcę miesięcznej karty opłaty.
Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła "A." Spółka jawna W. G., J. G. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji względnie stwierdzenia ich nieważności.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono, że wydane zostały bez podstawy prawnej i że naruszają one art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 42 i art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) w zw. z pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. Decyzjom zarzucono również naruszenie art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 Kpa. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m. in. wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. W niniejszej sprawie kierowca wykonujący przewóz samochodem rzeczywiście nie posiadał przy sobie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, opłata ta była jednak uiszczona za okres miesięczny od dnia 2.09.2002 r. do dnia 1.10.2002 r. Co więcej karta opłaty została wydana już w dniu 2.09.2002 r. Brak ww. dokumentu u kierowcy spowodowany był pośpiechem w organizacji transportu na Węgry, w szczególności rezygnacją w ostatniej chwili przez wcześniej wyznaczonego kierowcę z wyjazdu z przyczyn natury osobistej.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym karze pieniężnej podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Obowiązek uiszczania opłaty za przejazd samochodu po drogach krajowych przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na terytorium RP oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne, jak słusznie zauważył organ wydający skarżoną decyzję, wynika z art. 42 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego też zasadne jest twierdzenie, iż przepisem naruszonym w przypadku określonym w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest art. 42 tej ustawy. Skarżący nie naruszył tego obowiązku, gdyż uiścił należną opłatę za przejazd po drogach krajowych za okres miesięczny od dnia 2.09.2002 r. do 1.10.2002 r. Dlatego też nałożenie na niego kary w wysokości 4.000 zł nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej. Na powyższe nie ma żadnego wpływu treść pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. W punkcie tym znajduje się bowiem opis innego naruszenia niż w przytoczonym wyżej art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie: "Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych". Co więcej, jako przepis naruszony wskazany w nim został art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m. in. wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie, z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Przedmiotowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym: "Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym w sprawach wewnętrznych i minister właściwym w sprawach finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości". Minister Infrastruktury nie miał więc uprawnienia do określania kar pieniężnych za naruszenia inne niż przewidziane w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Tymczasem, jak zostało wskazane wyżej, określone w pkt 6 załącznika do przedmiotowego rozporządzenia - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - nie należy do naruszeń wymienionych w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że pkt 6 załącznika rozporządzenia jest sprzeczny z przepisami ustawy, na podstawie której został wydany. Zgodnie z określoną w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP hierarchią powszechnie obowiązujących źródeł prawa ustawa ma pierwszeństwo przed wszelkimi aktami wykonawczymi. Mając na uwadze powyższe, jak również przewidzianą w art. 6 Kpa zasadę działania organów administracji na postawie prawa oraz fakt, iż po wejściu w życie Konstytucji RP na organy te został nałożony obowiązek stosowania jej wprost, skarżone decyzje zostały wydane w rażącym naruszeniem obowiązujących konstytucyjnych norm prawnych. Nadto wypada zauważyć, iż gdyby ustawodawca chciał nałożyć sankcję w postaci kary pieniężnej na sam fakt nieposiadania przy sobie przez kierowcę wykonującego przejazd dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, to wyraźnie wskazałby na tą okoliczność - tak jak zrobił to w odniesieniu do faktu nieposiadania przy sobie wymaganych przepisami prawa zezwoleń, licencji i świadectw (art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym), jednocześnie oddzielnie penalizując ogólny brak tych dokumentów u przedsiębiorcy (art. 92 ust. 1 pkt 1-5 ustawy). Należy również zwrócić uwagę, iż zgodnie z powołanym wyżej art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym właściwy minister przy określaniu wysokości kar pieniężnych powinien je zróżnicować w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości. W świetle powyższego trudno jest znaleźć jakiekolwiek uzasadnienie dla obciążenia w rozporządzeniu karą w wysokości 4.000,00 zł wykonywania transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, podczas gdy wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganych dokumentów, takich jak m.in. wypis z licencji, wypis z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdu, zaświadczenie, zezwolenie czy formularz jazdy (pkt 12.1-12.8 załącznika do rozporządzenia) zagrożone jest karą w wysokości "tylko" 200,00 zł. W tym stanie rzeczy oraz mając na uwadze istniejące w tym zakresie orzecznictwo, zgodnie z którym sędziowie wydając wyroki są niezawiśli, podlegają tylko ustawom i dlatego stosując ustawy nie mogą akceptować przepisu rozporządzenia naruszającego normę prawną rangi ustawowej (wyrok NSA z dnia 7.05.1996 r., SA/Po 2874/95, ONSA 1997/2/77), skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.10.1996 r. (SA/Po 2619/95, ONSA 1997/3/138) w sytuacji, gdy przepis rozporządzenia jest niezgodny z ustawą, sąd powinien rozstrzygnąć zawisłą przed nim sprawę z pominięciem treści rozporządzenia lub doprowadzić do wszczęcia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w celu uchylenia aktu prawnego niższego rzędu.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie podnosząc takie same argumenty, jakie zostały powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez Ministra Infrastruktury uprawnień do określenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia inne niż przewidziane w art. 92 ustawy o transporcie drogowym Komendant podał, że zarzut ten pozostawia bez komentarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek na obecnym etapie postępowania z przyczyn innych niż te, które zostały w niej wskazane.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w zakresie określonym powołanym wyżej przepisem Sąd zmuszony jest wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organu II instancji i postanowienie Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. z dnia [...] października 2002 r., Nr [...].
Przepis art. 16 § 1 Kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Formalna strona tej zasady wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Z zawartej w art. 16 § 1 Kpa definicji decyzji ostatecznej wynika, że decyzją taką jest akt od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Odwołanie nie przysługuje po pierwsze od decyzji wydanych w II instancji, po drugie od decyzji wydanych w jednoinstancyjnym postępowaniu, po trzecie od decyzji, jeżeli strona uchybiła termin do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej terminu. Sprawa zakończona ostateczną decyzją administracyjną nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły i ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa). Od zasady tej Kpa przewiduje wyjątki.
W sprawie objętej kontrolą sądowo administracyjną decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] września 2002 r. Doręczenia jej dokonano tego samego dnia. Fakt ten potwierdza adnotacja na znajdującej się w aktach sprawy kserokopii decyzji : "Potwierdzam odbiór oryginału decyzji 11.09.2002 r.". Obok widnieje nieczytelny podpis. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek innego dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji dla wspólników spółki jawnej pod firmą "A." Sp. Jawna W. G., J. G. z siedzibą w S. Termin wniesienia odwołania przy doręczeniu decyzji w dniu 11 września 2002 r. upływał skarżącemu w dniu 25 września 2002 r. (środa). Odwołanie zaopatrzone datą 11 października 2002 r. zostało nadane w placówce pocztowej tego samego dnia. Przyjmując, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 11 września 2002 r. i że odwołanie zostało złożone w dniu 11 października 2002 r. to środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 Kpa terminu. Dostrzegając ten problem skarżący w odwołaniu złożyli, w trybie art. 58 Kpa wniosek o przywrócenie im terminu do jego wniesienia. W rozpoznaniu tegoż wniosku Komendant Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. postanowieniem z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] przywrócił skarżącym termin do wniesienia odwołania.
W tym miejscu należy wskazać, że zasadą wynikającą z przepisu art. 59 § 1 Kpa jest, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest organ administracji właściwy w sprawie. Wyjątek od tej zasady przewiduje przepis § 2 powołanego artykułu wskazując, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W badanej sprawie organem właściwym do rozpoznania odwołania jest Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej i właśnie on jest właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Przepis art. 156 § 1 pkt 1 Kpa stanowi o konieczności stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Z kolei przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia lub decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach, a przepis art. 135 tej ustawy nakłada na sąd obowiązek zastosowania przewidzianych nią środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Wobec stwierdzenia, że Komendant Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. postanowienie z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] przywracające skarżącym termin do wniesienia odwołania wydał z naruszeniem przepisów o właściwości Sąd był zobligowany z mocy powołanych w poprzednim akapicie przepisów stwierdzić jego nieważność.
Zauważyć należy, że postanowienie o przywróceniu terminu było dotknięte nieważnością już w dacie orzekania o nim, a nie dopiero w dacie stwierdzenia tego faktu przez Sąd. Stwierdzając nieważność postanowienia Sąd wskazuje na jego wadliwość obarczającą go od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc.
W takiej sytuacji uznać należy, że organ II instancji rozpoznając przedmiotowe odwołanie rozpoznał środek zaskarżenia od decyzji ostatecznej. Takie ustalenie skutkować musi stwierdzeniem nieważności aktu Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej przewidzianej przez przepis art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, jako rozstrzygającego odwołanie od decyzji wydanej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wobec powyższego Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji
Rozstrzygnięcie Sądu dokonane po złożeniu skargi przez W. G. i J. G. wspólników spółki jawnej pod firmą "A." Sp. Jawna W. G.., J. G. z siedzibą w S. może w ostatecznym rozrachunku być orzeczeniem wydanym na niekorzyść skarżących. W przyszłości bowiem okazać się może, że zamknie ono im drogę do rozpoznania odwołania. Sytuację taką wyklucza przepis art. 134 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W analizowanej sprawie zachodzi jednak wyjątek przewidziany w tym przepisie. Rozpoznanie odwołania od decyzji ostatecznej powodowałoby, bowiem konieczność stwierdzenie nieważności tego aktu i w takim przypadku Sąd nie jest związany zakazem z art. 134 § 2 powołanej ustawy.
Stwierdzone uchybienie nie pozwala na obecnym etapie postępowania ustosunkować się Sądowi do merytorycznych zarzutów skargi.
Ponownie rozpatrując sprawę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i stosownie do wydanego rozstrzygnięcia albo ponownie rozpozna odwołanie albo wyda orzeczenie w trybie art. 134 Kpa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło