SA/Rz 2582/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-19

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki wyrównawcze, naliczone od należności celnych pobranych w wyniku błędu organu celnego, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami?
Ratio decidendi
Odsetki wyrównawcze, jako instytucja prawa celnego, nie są tożsame z należnościami celnymi w rozumieniu Kodeksu celnego. W związku z tym, nawet jeśli zostały pobrane w wyniku błędu organu celnego, nie podlegają zwrotowi wraz z dodatkowymi odsetkami, gdyż przepisy dotyczące zwrotu należności celnych z odsetkami nie obejmują odsetek wyrównawczych.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. domagał się zwrotu odsetek wyrównawczych wraz z odsetkami, argumentując, że zostały one naliczone od należności celnych pobranych w wyniku błędu organu celnego. Dyrektor Izby Celnej odmówił naliczenia odsetek od odsetek wyrównawczych, uznając je za odrębny od należności celnych rodzaj opłat. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sek. sądowy T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu odsetek wyrównawczych - oddala skargę - SA/Rz 2582/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.G. prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo –Uługowo "A" uchylił swoją decyzję z dnia [...] października 2002r. i zarządził zwrot kwoty wpłaconej tytułem należności celnych wraz z odsetkami obliczonymi według zasad i w wysokości określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych od dnia uiszczenia należności celnych podlegających zwrotowi do dnia zwrotu, kwoty wpłaconej tytułem odsetek wyrównawczych, kwoty wpłaconej tytułem odsetek za zwłokę, w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji orzekający w sprawie organ powołał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 246 § 2, art. 249, art. 250 § 3 i § 5, art. 262 i art. 261 /1/ § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny/tekst jedn. Dz. U. z 2001 Nr 75, poz. 802 ze zm./. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] uznającej zgłoszenie celne z dnia 30 października 1998r., nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego i umorzył postępowanie. Zaskarżoną decyzją organ dokonał zwrotu dokonanych przez stronę wpłat przyjmując, że oprocentowaniu podlegają zwracane należności celne. W ocenie organu, brak jest jednak podstaw prawnych do naliczenia odsetek od zwracanych kwot odsetek wyrównawczych, bowiem odsetek wyrównawczych, których obowiązek uiszczenia wynika z treści art. 222 § 4 Kodeksu celnego, nie można utożsamiać z należnościami celnymi. Obowiązek naliczenia odsetek dotyczy tylko i wyłącznie należności celnych którymi to odsetki wyrównawcze nie są. Na decyzję tą pełnomocnik M.G. złożył skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego w części dotyczącej zwrotu odsetek wyrównawczych bez odsetek wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący naprowadził, że odsetki wyrównawcze, uregulowane w art. 222 § 4 i § 5 Kodeksu celnego są konsekwencją fiskalnej roli cła, stanowią dodatkowe ograniczenie korzyści finansowych osoby dokonującej obrotu towarowego z zagranicą. Zdaniem skarżącego w sytuacji gdy sam dług celny podlega zwrotowi wraz z odsetkami w trybie art. 250 Kodeksu celnego, zarządzając zwrot odsetek wyrównawczych, należy uwzględnić obowiązek ich zwrotu z odsetkami liczonymi według zasad i w wysokości określonej w przepisach regulujących pobieranie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Bezspornym jest, że należności celne zostały pobrane w wyniku błędu organu celnego, a więc zarówno wobec zwracanego cła jak i odsetek wyrównawczych zaistniały przesłanki do zastosowania art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Odsetki wyrównawcze, uregulowane w art. 222 Kodeksu celnego są instytucją prawa celnego i stanowią należności celne w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a zarządzając ich zwrot należy zwrócić je wraz z oprocentowaniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w sprawie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 )sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p. s. a. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Skarga jest bezzasadna. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Dyrektor Izby Celnej uchylając decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2001r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i umarzając postępowanie w sprawie przyjął, że zgłoszenie celne dokonane przez skarżącego jest prawidłowe a wartość celna sprowadzonego towaru jest wartością transakcyjną wynikającą z faktury wystawionej przez kontrahenta zagranicznego. Konsekwencją było wydanie decyzji w oparciu o treść art. 250 § 3 Kodeksu celnego w przedmiocie zwrotu należności celnych przywozowych, ze stosownymi odsetkami naliczonymi zgodnie z przepisem art. 250 § 5 Kodeksu celnego, przy przyjęciu, że niewłaściwe ustalenie należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a skarżąca do powstania tego błędu w żaden sposób nie przyczyniła się. Nadto organ dokonał zwrotu uiszczonych odsetek wyrównawczych, uiszczonych odsetek za zwłokę. Takie stanowisko orzekającego organu jest zgodne z prawem, gdyż jak to wynika z treści art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Definicję użytego w tym przepisie określenia " należności celne" zawiera słowniczek zamieszczony w art. 3 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm./ określając, że użyte w niniejszej ustawie określenie " należności celne przywozowe" oznacza cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Odsetki wyrównawcze, w świetle powołanych przepisów, nie są należnościami celnymi bowiem nie są ani cłem, ani też opłatami celnymi, którymi z mocy art. 275 Kodeksu celnego są opłaty za wydanie pozwolenia i koncesji, opłaty za przechowywanie towarów w depozycie lub magazynie celnym oraz opłaty manipulacyjne i opłaty manipulacyjne dodatkowe. Oznacza to, że odsetki wyrównawcze, jako nie będące należnościami celnymi, zwracane stronie, nie podlegają oprocentowaniu nawet wówczas, gdy do ich pobrania doszło w wyniku błędu organu celnego, a strona do powstania tego błędu w żaden sposób nie przyczyniła się. W świetle naprowadzonych wyżej uwag, nie znajduje uzasadnienia wniosek skarżącej, że skoro odsetki wyrównawcze są konsekwencją powstania długu celnego, do ich zwrotu należałoby zastosować przepisy dotyczące zwrotu długu celnego. Z uwagi na powyższe, ponieważ organy celne nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło