SA/Rz 2584/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-19

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki wyrównawcze, o których mowa w art. 222 § 4 Kodeksu celnego, podlegają oprocentowaniu przy zwrocie, gdy ich pobranie nastąpiło w wyniku błędu organu celnego?
Ratio decidendi
Odsetki wyrównawcze nie są należnościami celnymi w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a zatem nie podlegają oprocentowaniu przy zwrocie, nawet jeśli ich pobranie nastąpiło w wyniku błędu organu celnego, a strona nie przyczyniła się do jego powstania. Przepis art. 250 § 3 Kodeksu celnego dotyczy wyłącznie należności celnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej nakazujących zwrot należności celnych wraz z odsetkami, ale bez odsetek od zwracanych odsetek wyrównawczych. Skarżąca domagała się zwrotu odsetek wyrównawczych wraz z oprocentowaniem, argumentując, że są one konsekwencją długu celnego i powinny podlegać tym samym zasadom zwrotu co należności celne. Sąd rozpoznał skargi na te decyzje.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek. sądowy T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2004 r. na rozprawie - sprawy ze skarg L. N. prowadzącej Przedsiębiorstwo Handlowe "A" w R. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu odsetek wyrównawczych - oddala skargi - SA/Rz 2584/02 Uzasadnienie Decyzjami z dnia ... listopada 2002r. ... Dyrektor Izby Celnej ..., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw N prowadzącej Przedsiębiorstwo P uchylił swoje decyzje z dnia 3 października 2002r. i zarządził zwrot kwoty wpłaconej tytułem należności celnych wraz z odsetkami obliczonymi według zasad i w wysokości określonych w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych od dnia uiszczenia należności celnych podlegających, zwrotowi do dnia zwrotu, kwoty wpłaconej tytułem odsetek wyrównawczych, kwoty wpłaconej tytułem odsetek za zwłokę oraz kwoty wpłaconej tytułem kosztów upomnienia w pozostałej części utrzymując decyzje w mocy. Jako podstawę" prawną decyzji orzekający w sprawie organ powołał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 246 § 2, art. 249, art. 250 § 3 i § 5, art. 262 i art. 261 /1/ § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /tekst jedn. Dz.U. z 2001 Nr 75, poz. 802 ze zm./. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia ... sierpnia 2002r. Nr ... Dyrektor Izby Celnej, uchylił decyzje Dyrektora Urzędu Celnego ... z dnia ... maja 2001r. i ... maja 2001r. uznające zgłoszenie celne z dnia 14 października 1998r., 12 listopada 1998r., 1 września 1998r. i 25 sierpnia 1998r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego i umorzył postępowanie. Zaskarżoną decyzją organ dokonał zwrotu dokonanych przez stronę wpłat przyjmując, że oprocentowaniu podlegają zwracane należności celne. W ocenie organu, brak jest jednak podstaw prawnych do naliczenia odsetek od zwracanych kwot odsetek wyrównawczych, bowiem odsetek wyrównawczych, których obowiązek uiszczenia wynika z treści art. 222 § 4 Kodeksu celnego, nie można utożsamiać z należnościami celnymi. Obowiązek naliczenia odsetek dotyczy tylko i wyłącznie należności celnych którymi to odsetki wyrównawcze nie są. Na decyzje te N złożyła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej zwrotu odsetek wyrównawczych bez odsetek i wnosząc ojej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca naprowadziła, że odsetki wyrównawcze, uregulowane w art. 222 § 4 i § 5 Kodeksu celnego są konsekwencją fiskalnej roli cła, stanowią dodatkowe ograniczenie korzyści finansowych osoby dokonującej obrotu towarowego z zagranicą. Zdaniem skarżącej w sytuacji gdy sam dług celny podlega zwrotowi wraz z odsetkami w trybie art. 250 Kodeksu celnego, zarządzając zwrot odsetek wyrównawczych, należy uwzględnić obowiązek ich zwrotu z odsetkami liczonymi według zasad i w wysokości określonej w przepisach regulujących pobieranie odsetek za zwlokę od zaległości podatkowych. Bezspornym jest, że należności celne zostały pobrane w wyniku błędu organu celnego, dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu, a więc zarówno wobec zwracanego cła, jak i odsetek wyrównawczych zaistniały przesłanki do zastosowania art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Odsetki wyrównawcze, uregulowane w art. 222 Kodeksu celnego są instytucją prawa celnego i stanowią należności celne w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego, a zarządzając ich zwrot należy zwrócić je wraz z oprocentowaniem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej ... wniósł ojej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi są niezasadne. W rozpoznawanych sprawach bezspornym jest, że decyzjami z dnia ... sierpnia 2002r. Dyrektor Izby Celnej .., uchylając decyzje Dyrektora Urzędu Celnego ...z dnia ... maja 2001r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i umarzając postępowanie w sprawie przyjął, że zgłoszenia celne dokonane przez skarżącą są prawidłowe a wartość celna sprowadzonego towaru jest wartością transakcyjną wynikającą z faktury wystawionej przez kontrahenta zagranicznego. Konsekwencją było wydanie decyzji w oparciu o treść art. 250 § 3 Kodeksu celnego w przedmiocie zwrotu należności celnych przywozowych, ze stosownymi odsetkami naliczonymi zgodnie z przepisem art. 250 § 5 Kodeksu celnego, przy przyjęciu, że niewłaściwe ustalenie należności celnych były wynikiem błędu organu celnego, a skarżąca do powstania tego błędu w żaden sposób nie przyczyniła się. Nadto organ dokonał zwrotu uiszczonych odsetek wyrównawczych, uiszczonych odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia. Takie stanowisko orzekającego organu jest zgodne z prawem, gdyż jak to wynika z treści art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba, ze niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Definicję użytego w tym przepisie określenia "należności celne" zawiera słowniczek zamieszczony w art. 3 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm./ określając, że użyte w niniejszej ustawie określenie "należności celne przywozowe" oznacza cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Odsetki wyrównawcze, w świetle powołanych przepisów, nie są należnościami celnymi bowiem nie są ani cłem, ani też opłatami celnymi, którymi z mocy art. 275 Kodeksu celnego są opłaty za wydanie pozwolenia i koncesji, opłaty za przechowanie towarów w depozycie lub magazynie celnym oraz opłaty manipulacyjne i opłaty manipulacyjne dodatkowe. Oznacza to, że odsetki wyrównawcze, jako nie będące należnościami celnymi, zwracane stronie, nie podlegają oprocentowaniu nawet wówczas, gdy do ich pobrania doszło w wyniku błędu organu celnego a strona do powstania tego błędu w żaden sposób nie przyczyniła się. Jak to stanowi art. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zarówno wywóz towarów z polskiego obszaru celnego, jak i przywóz towarów na polskie obszar celny podlegać będzie tylko przepisom prawa celnego, przy czym jedynie do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W świetle naprowadzonych wyżej uwag, nie znajduje uzasadnienia wniosek skarżącej, że skoro odsetki wyrównawcze są konsekwencją powstania długu celnego, do ich zwrotu należałoby zastosować przepisy dotyczące zwrotu długu celnego. Z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło