SA/Rz 2589/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W., T. L., M. Ł., J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] II. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku III. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. W., T. L., M. Ł., J. K. po 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] wydana w wyniku odwołania M. K.,- o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 roku znak: [...] i umorzeniu postępowania organu I instancji . W podstawie prawnej wskazano przepis art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał Państwa D. i M. K. do przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzone zostało, że w 1998 roku w ramach robót remontowych w części kamienicy zabytkowej położonej w Ł. przy ul. [...] odnowiona została elewacja frontowa, dokonano wymiany istniejących drewnianych wrót do sieni wjazdowej na aluminiowe, wewnątrz kamienicy w części stanowiącej sień została wymurowana ścianka działowa oddzielająca powstałe pomieszczenie sklepowe od pozostałej części sieni przelotowej, w ścianie zamontowano drzwi plastikowe, w ścianie nośnej wykuto dwa otwory drzwiowe, które łączą powstałe pomieszczenia w sienią którą przeznaczono na sklep . Kamienica w której wykonano wyżej opisane roboty budowlane położona jest w ścisłej strefie ochrony zabytków wpisana jest do rejestru zabytków układu urbanistycznego miasta Ł. i zakres wykonywanych robót budowlanych wymagał uzgodnienia z konserwatorem zabytków oraz uzyskania pozwolenia budowlanego, którego to obowiązku inwestor nie dopełnił. Odwołanie od decyzji wniósł M. K. i wyjaśnił, że wszystkie prace remontowe w spornej kamienicy przeprowadził na podstawie pozwolenia budowlanego które zostało poprzedzone wymaganymi prawem uzgodnieniami i na fakt prawdziwości swojego twierdzenia do odwołania dołączył kserokopię decyzji z dnia [...] lipca 1998 roku nr [...] wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. oraz kserokopię decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].01.1998r. L.dz. [...]. Nie zgadza się z ustaleniami PINB dotyczącymi kwestionowanego zakresu robót wykonywanych wewnątrz sieni skoro wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z ustaleniami służb konserwatorskich oraz opinią rzeczoznawcy. Zwrócił również uwagę, że jego żona ma na imię E., a nie D., jak mylnie podano w zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym zbadano podniesione zarzuty i ustalono, że M. K. posiadał pozwolenie budowlane na wykonanie robót budowlanych przy kamienicy zlokalizowanej przy ul. [...] w Ł. Pozwolenie to obejmowało modernizację ściany frontowej kamienicy oraz wymianę drzwi do bramy wjazdowej tego obiektu. Nie przewidywało natomiast wykonania robót budowlanych wewnątrz obiektu, jak również urządzenia sklepu w sieni. W cenie organu odwoławczego ocena wykonania robót budowlanych wewnątrz budynku nie należy do organu nadzoru budowlanego lecz do służb konserwatorskich dlatego też przy tym stanie faktycznym sprawy uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji jest uzasadnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący J. W., T. L., M. Ł. J. K. jako współwłaściciele części spornej kamienicy położonej w Ł. [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili zaskarżonej decyzji obrażę przepisów prawa materialnego i procesowego. W argumentach skargi zakwestionowali całe postępowanie prowadzone przed organem nadzoru budowlanego, gdyż w/g skarżących brak było podstaw prawnych do podjęcia zawieszonego postępowania w tej sprawie skoro nie została zakończona sprawa prowadzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotycząca uzgodnień o których mowa w art. 32 ust.1 prawa budowlanego z 1994 roku. Nadto zakwestionowali legalność decyzji przedłożonych przez M. K. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na modernizację elewacji frontowej kamienicy z dnia [...].07.1998 r Nr [...] twierdząc, że w tych postępowaniach nie brali udziału w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W replice na zarzuty złożone w skardze wyjaśnił, że kwestionowane przez skarżących decyzje zostały przekazana Wojewodzie [...] do rozpatrzenia w/g właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga skarżących jest uzasadniona . W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej u.p.s.a. nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.s.a., Sąd ten jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego . W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, iż organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego organy orzekające w sprawie zobowiązane są do przestrzegania zasady dążenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. obligującej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony . Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje aby przed podjęciem decyzji w sprawie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Celem bowiem każdego postępowania dowodowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby jej załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Zasada natomiast wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a., gwarantuje stronie udział w każdym stadium postępowania.. Brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy wskazuje i ta okoliczność jest bezsporna , że sprawa dotyczy kamienicy położonej w ścisłej strefie ochrony zabytków wpisanej do rejestru zabytków układu urbanistycznego miasta Ł. decyzją nr [...] z dnia [...].10.1969r. i zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. wszelkie roboty budowlane wymagają uzgodnienia z władzami konserwatorskimi. W księdze wieczystej Nr [...] urządzonej dla nieruchomości położonej w Ł. złożonej z działkami nr 3112/1 plac zabudowany jest murowanym piętrowym budynkiem i lokalami handlowymi / sporna cześć kamienicy/ wpisane jest na własność M. K. i E. K. Wizja lokalna przeprowadzona przez pracowników nadzoru budowlanego i ustalenia w sprawie sposobu użytkowania sieni mieszczącej się w kamienicy zabytkowej oraz prac wykonanych robót remontowych dokonano z pominięciem zawiadomienia prawem przewidzianym zainteresowanych stron postępowania tj. E. i M. K. co czyni powyższą czynność wadliwą . W dalszej kolejności E. K. jako właścicielka tej nieruchomości nie brała udziału w sprawie, którą to kwestię w zarzucie odwołania podniósł M. K. a do którego to zarzutu organ nie ustosunkował się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że każdy właściciel / posiadacz , użytkownik wieczysty / nieruchomości na której to przewiduje się czynności budowlane jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i na zasadzie art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej mają obowiązek zapewnić mu czynny udział w każdym stadium tego postępowaniu i umożliwić wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji. Uchybienie w/w obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji przez sąd administracyjny. Niezależnie od wyżej wymienionego uchybienia Sąd stwierdza, że urządzenie sklepu w zabytkowej sieni spornej kamienicy należy zakwalifikować jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego i właściwym organem do rozpoznania tej kwestii wbrew twierdzeniu organu jest organ nadzoru budowlanego. To, że sporna kamienicy położona jest w ścisłej strefie ochrony zabytków i wszelkie roboty budowlane wymagają uzgodnienia z władzami konserwatorskimi nie jest to równoznaczne, że legalność wykonanych robót należy do służb konserwatorskich. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ przy uwzględnieniu, że sporny obiekt jest własnością E. i M. K. zawiadomi ich w sposób prawem przewidzianym o toczącym się postępowaniu i zagwarantuje im uprawnienia wynikające z art. 7, art. 10 § 1 art. 11, art. 79 k.p.a. , ponowi oględziny w celu ustalenia zgodności wykonanych robót z pozwoleniem budowlanym , ustali jakie roboty budowlane wybiegają poza granice decyzji pozwolenia budowlanego, ustali datę tych nielegalnych robót z jednoczesnych zawiadomieniem odpowiednich służb konserwatorskich w celu wydania opinii .Rozpatrzy również kwestię zmiany sposobu użytkowania sieni w sposób określony w art.71 prawa budowlanego i dopiero tak przeprowadzone postępowanie pozwoli na wydanie stosownych ustaleń i wydanie odpowiedniej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.