SA/Rz 259/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-01-11

Skład orzekający: Anna Lechowska, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji, w tym sporów o prawo do gruntów, czy też jego rola ogranicza się do rejestrowania stanów prawnych ustalonych w innym trybie?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji, w tym rozstrzygać sporów o prawo do gruntów. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a jej celem jest rejestrowanie stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Wpisy w ewidencji mają charakter informacyjno-techniczny i nie tworzą stanów prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę wpisu w operacie ewidencji gruntów miasta S. dotyczącego właściciela działki nr 111/2. Skarżąca J. D. była wpisana jako właściciel na podstawie Aktu Własności Ziemi z 1978 r. Wnioskodawczyni B. G. domagała się wpisania innych właścicieli na podstawie aktu notarialnego z 1954 r. i wpisów w księdze wieczystej. Organ I instancji odmówił zmiany wpisu, uznając, że stan wynikający z AWZ jest zgodny z prawem. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z AWZ i hierarchią dokumentów. Skarżąca J. D. wniosła skargę do WSA, domagając się utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej J. D. kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej J. D. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowanie sądowego. SA/Rz 259/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. 0 Nr [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku B. G. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta S. obręb P. w jednostce rejestrowej nr 296 , gdzie jako właściciel działki nr 111/2 o powierzchni 0,0216 ha wpisana jest J. D. c. S. i M. , polegającej na wykreśleniu dotychczasowego właściciela i wpisaniu właścicieli uwidocznionych w II dziale księgi wieczystej Nr [...], tj. J. M. s. J. i S., jako współwłaściciela w 1/2 części oraz J. G. s. W. i J. i A. G. c. J. i M. jako współwłaścicieli w 1/2 części. W jej podstawie prawnej wskazał art. 20 ust. l i 2, art.22 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tekst jednolity Dz.U.Nr 100 poz.1086, z roku 2000, ze zm.), § 44 pkt2 , § 46 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz.454 oraz art. 104 Kpa ). W uzasadnieniu decyzji podniósł, że B. G., jako następca prawny po J. G. zwróciła się doń o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów miasta S. obrębu P. zmiany dotyczącej właściciela działki nr 111/2. Do wniosku zostały dołączone m.in. kopia aktu notarialnego z dnia 05.11.1954r. Rep [...] oraz odpis z księgi wieczystej KW nr [...]. Z przedłożonych dokumentów wynika, że na podstawie aktu notarialnego z dnia 05.11.1954r. J. G. s. W. i J. i A. G. c. J. i M. nabyli 1/2 część parceli gruntowej nr 901/4 o powierzchni 0,0271 ha na zasadach wspólności ustawowej. Nowy stan prawny został uwidoczniony w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Podczas prac związanych z założeniem operatu ewidencji dla miasta S. prowadzonych w latach 1960-66, jako osobę władającą działką nr 2434 ( działka ta w stanie katastralnym odpowiadała parceli nr 901/4 ) wpisano J. D. c. S. i M. W roku 1978 na podstawie art. l ,5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. Nr 27 poz.250 ) został wydany Akt Własności Ziemi z dnia 6.11.1978r. Znak [...], na podstawie którego J. D. z mocy prawa nabyła na własność m.in. działkę nr 2434. Od dnia 22.05.1979r. ostateczny akt własności ziemi stanowi podstawę ujawnienia nowego stanu własności w operacie ewidencji gruntów, jak też jest podstawą do dokonania wpisów w księdze wieczystej. W roku 1996 przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów miasta S. obrębu P. , w wyniku której nastąpiła zmiana oznaczenia działek , ich powierzchni i użytków. Według zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].12.1996r. znak:[...] działka nr 2434 zmieniła oznaczenie na działkę nr 111/2. Aktualnie uwidoczniony stan w operacie ewidencji gruntów jest zgodny ze stanem prawnym wynikającym z ostatecznej decyzji [...] wydanej na podstawie ustawy z roku 1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i nie może zostać zmieniony w postępowaniu administracyjnym - konkluduje organ I instancji. Odwołanie od tej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego w R. złożyła A. G., nie precyzując kierunku jej weryfikacji. W odwołaniu wyjaśniła, że wynikający z aktu notarialnego Rep [...] nowy stan prawny odnośnie działki 901/4 został w 1954 r. ujawniony zarówno w księdze wieczystej nr [...] jak i w ewidencji gruntów w S. J. D. kupiła nieruchomość przy ul. P. w początku lat sześćdziesiątych i nie mogła być osobą władającą działką nr 2434 (działka ta w stanie kastralnym odpowiadała parceli 901/4), ponieważ jej nie kupiła i nie użytkowała , a dojazd i przejście miała przez działkę sąsiadująca nr 2428/2 (obecnie nr 111/1). W Sądzie Rejonowym w S. Wydziale Ksiąg Wieczystych Lwh [...] objęta jest działka nr 2434 powstała z działki nr 904/4 i jako właściciele są wpisani J. D. w l/2 części i M. R.w 1/2 części. Działka 904/4 objęta lwh [...] KW Sądu Rejonowego w S. została scalona z działką nr 904/5 i powstała jedna działka o nr 2428/2 , a w 1996 zmieniono jej numer na 111/1. W dniu 6.11.1978r, został wydany akt własności ziemi, na podstawie którego J. D. z mocy prawa nabyła na własność m in. działkę nr 2434.W trakcie postępowania uwłaszczeniowego nie sporządzono uzasadnienia na przynależnym do aktu osobnym arkuszu oraz nie przeprowadzono postępowania celem sprawdzenia wiarygodności nabywcy a tylko oparto się na oświadczeniu osób spokrewnionych z panią D. J. Aktu własności nie ujawniono w ewidencji gruntów, ani w księgach wieczystych, jako nowego stanu własności. W uproszczonym wypisie rejestru gruntów z dnia 3.10.2002 działka nr 2434 po zmianie numeru na 111/2 w rubryce podstawa nabycia przywołana jest lwh [...] . W wypisie nie ujawniono także AWZ na działkę nr 110/2, która podług tego aktu jest odpowiednikiem działki o nr 2433/1 . W ocenie odwołującej J. D. posiada Akt Własności na działkę nr 2434 powstałą z 904/4 objętą lwh [...] K W Sądu Rejonowego w S., która w 1978 r. już nie istniała , zatem odwołująca podtrzymuje żądanie dokonanie sprostowania w rejestrze gruntów i wpisaniu prawowitych właścicieli działki nr 111/2 powstałej z 901/4 ujawnionej w Księgach Wieczystych nr [...] Sądu Rejonowego w S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji wskazał art. 138 §2 kpa i art. 20 ust. l i 2 oraz art.7b ust.2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków . W jej motywach podniósł, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie wyjaśnił, czy AWZ dotyczący działki Nr 2434 wydany został wyłącznie na podstawie danych z ewidencji gruntów, czy też przedstawia stan samoistnego posiadania na dzień wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej. Mimo, że AWZ jest dokumentem stwierdzającym własność omawianej nieruchomości - (obecnie oznaczonej jako działka nr 111/2 położona w S.)- należy zauważyć, iż pgr 901/4 ujawniona jest w KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Z tej też przyczyny podczas prowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, organ I instancji powinien wziąć pod uwagę hierarchię punktów wymienionych w przepisie § 12 ust. l rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przepisy art. l ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 124 z 2001 r. poz. 1361) stanowią, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Natomiast art. 5 stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym, nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z art. 3 ustawy wynika domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie takie może być wzruszone m. innymi w drodze powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy). Domniemanie to obowiązuje do czasu prawomocnego wzruszeniu wpisu. W ocenie organu rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, w tym także co do stron postępowania a w szczególności spadkobierców J. G. Skargę na te decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. D. domagając się utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjej. W motywach skargi podniosła, że działkę, której dotyczy sprawa użytkuje od lat 60-tych, płaci za nią podatki a w roku 1979 uzyskała akt własności ziemi. Nie został on wprawdzie uwidoczniony w księdze wieczystej , jednak wobec nie obalenia go zachował swoją moc prawną a obecnie nie może być wzruszony na drodze administracyjnej. Organ II instancji uchylając decyzję nakazuje ustalić spadkobierców po J. G. i zachować hierarchię punktów wymienionych w §12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów budynków. Jej zdaniem okoliczności te nie mają wpływu na prawomocność aktu własności ziemi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Uczestniczka A. G. w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2004r. wniosła o oddalenie skargi. Podała w nim, że nie domagała się wcześniej weryfikacji Aktu Własności Ziemi wydanego dla skarżącej, bowiem nie wiedziała, że jest ona wpisana w ewidencji gruntów , jako właścicielka dawnej pgr 901/4. Wyjaśniła też, iż Sąd Rejonowy w S. odmówił prawomocnym postanowieniem wpisania w księdze wieczystej skarżącej, jako właścicielki tej działki, zaś ona wniosła o stwierdzenie nieważności AWZ i w tej kwestii toczy się sprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. Termin rozprawy został wyznaczony na 10 stycznia 2005. Do pisma dołączyła kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 lipca 2004r. sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowi, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( §1).Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ), co oznacza, że Sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja administracyjna odpowiada przepisom prawa, pomijając inne aspekty oceny, w tym także względy celowości i słuszności i uwzględnia skargę , gdy akt zaskarżony narusza prawo materialne , czy przepisy proceduralne w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) , zwanej dalej P.p.s.a. Z mocy 134 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 135 obliguje go natomiast do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobligowany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach. Prawomocny wyrok oddalający skargę, przy takim ukształtowaniu zakresu kontroli Sądu oznacza, że decyzja nie jest dotknięta wymienionymi wyżej naruszeniami prawa . Wyklucza on możliwość weryfikacji tej decyzji w postępowaniu administracyjnym w trybie stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania, za wyjątkiem podstaw wznowienia określonych w art. 145 §1 pkt 1, 2. 5, 7 i 8, jeśli podstawy te ujawniły się po wydaniu wyroku. Dokonawszy w sprawie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że zarówno decyzja organu drugiej , jak i pierwszej instancji dotknięte są naruszeniami prawa obligującymi do ich eliminacji z obrotu prawnego. Przedmiotem sprawy jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów miasta S. -obręb P. odnośnie właściciela działki Nr 112/2. W sprawie jest niesporne , że w ewidencji tej , jako właściciel działki wpisana jest skarżąca J. D. Wniosek o zmianę tego wpisu złożyła B. G. zarzucając , iż wpis ten jest niezgodny ze stanem prawnym. Do wniosku dołączyła wymienione w nim dokumenty między innymi wypis drugi aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 5 listopada 1954 r. dotyczący działki Nr 901/4, odpis z księgi wieczystej Nr [...] z dnia 23 października 2002r. z którego wynika jako jej właściciele wpisani są na podstawie tej umowy, umowy darowizny z roku 1953 i postanowienia Sadu Rejonowego w S. z dnia z dnia 29 maja 1953, J. M. współwłaściciel do połowy oraz J. G. i A. G. jako współwłaściciele do połowy na zasadach wspólności małżeńskiej. Podług art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 2000r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 100, poz. 1086, ze zm.) obowiązek zgłaszania zmiany danych objętych ewidencją spoczywa miedzy innymi na właścicielu gruntów i budynków. B. G. składając wniosek we własnym imieniu nie wykazała żadnego, nawet prawdopodobnego tytułu do gruntu, co do którego zmiany wpisu żądała. W aktach sprawy brak także dowodu na potwierdzenie faktu, iż jest ona spadkobierczynią po J. G., na co powołuje się decyzja. Organ I instancji nie wyjaśniwszy tej kwestii wszczął w sprawie postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającą zmiany wpisu przy czym , jako strony tego postępowania potraktował tylko B. G. i J. D., choć stan faktyczny sprawy a przede wszystkim przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty nakazywały zapewnić w sprawie udział w tym charakterze osobom wpisanym w księdze wieczystej, jako właściciele działki a w razie ich śmierci ich następcom prawnym. Stanowiło to naruszenie art. 10 kpa, traktowane jako podstawa wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 §1 pkt 4 kpa. Ta wada postępowania uzasadniała wobec wniesienia odwołania przez A. G. uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi w oparciu o przepis art. 138 §2 kpa. Stanowi, on że organ odwoławczy może podjąć taką decyzję, jeśli rozstrzygniecie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Zaskarżona decyzja zawiera właśnie takie rozstrzygnięcie a mimo to w ocenie Sądu jest decyzją wadliwą w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Z konstrukcji art. 107 §1 kpa wynika, że decyzja administracyjna stanowi całość, w skład której obok innych wyliczonych zarówno tym przepisie elementów wchodzą zarówno rozstrzygniecie jak i uzasadnienie. Oba te elementy podlegają ocenie Sądu z punktu widzenia kryteriów ustanowionych powołanymi wyżej przepisami P.p.s.a.. W konsekwencji, błędny pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu decyzji nie może pozostać bez wpływu na legalności decyzji . Ma to znaczenie szczególne w przypadku decyzji wydanych w oparciu o art. 138 §2 kpa , w których organ odwoławczy może wskazać , jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie, bowiem zaskarżona decyzja nakazuje organowi I instancji wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy hierarchię punktów wymienionych w przepisie § 12 ust. l rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 398, poz. 454). Wspomniany przepis stanowi, że prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 ( właściciele ) oraz §11 ust. 1 pkt 1i 2 (użytkownicy wieczyści, jednostki organizacyjne, którym przysługuje zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył wykonywanie własności lub innych praw rzeczowych w stosunku do jego nieruchomości, organy administracji publicznej gospodarujące nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości , użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych i wymienieni dzierżawcy gruntów zgłoszeni do ewidencji stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników) do gruntów lub budynków uwidacznia się w ewidencji na podstawie : 1. wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2. prawomocnych orzeczeń sądowych, 3. umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienie praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4. ostatecznych decyzji administracyjnych, 5. dyspozycji zawartych w aktach normatywnych , 6. umów dzierżawy, o których mowa w §11 ust. 1 pkt 2. Konstrukcja przepisu wskazuje, że stanowi on zamknięty katalog aktów, na podstawie których dokonuje się wskazanych w nim wpisów, nie ustanawia natomiast żadnej hierarchii tych aktów . W szczególności porządkowi wyliczenia nie można - jak czyni to organ - przypisywać znaczenia rozstrzygającego w sporze, który z aktów winien, w razie ich odmiennych rozstrzygnięć, co do osoby właściciela być traktowany jako przesądzający. O możliwości dokonania takiego wpisu przesądza aktualność aktu, z którego prawo to wynika i brak sporu co do własności. Spór co do zakresu własności nieruchomości wyklucza wprowadzenie zmian do ewidencji, jako że ewidencja nie może ze względu na swój charakter rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Zgodnie bowiem z art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w tym przepisie, w tym także dotyczących ich właścicieli a w pewnych przypadkach także podmiotów władających gruntami i budynkami. Będąc zbiorem danych o istniejącym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do przedmiotu nią objętego, ewidencja gruntów posiada tylko funkcje informacyjno –techniczne, nie tworzy natomiast stanów prawnych. Z uwagi na swój charakter ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga w szczególności sporów o prawo do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje natomiast stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Wpisy w niej dokonywane mają zatem charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Ze względu na rolę ewidencji, która służy planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków i świadczeń, a także oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami winna być ona utrzymywana w stanie aktualności ( art. 22 ustawy w zw. z § 44 pkt. 2 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38 poz. 454 ). Zadanie to należy do starosty, który winien zmian zapewniających jej aktualność dokonywać. Zmian w danych ewidencją objętych dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń, decyzji , aktów notarialnych, aktów normatywnych i innych dokumentów ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów ( art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia ). Oznacza to , że w toku postępowania aktualizacyjnego organ prowadzący ewidencję nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji ( patrz; wyrok NSA II SA 862/00, Zbiór orzecznictwa komputerowego Lex Nr 53361, II SA 566/99, Lex 46217, II SA 914/98, Lex 41816, II SA 1094/98, Lex 41305 ), bowiem przepisy ustawy nie stwarzają podstaw prawnych do kształtowania w tym trybie stosunków własnościowych i związanych z nimi uprawnień i obowiązków. Akty innych organów, na podstawie których dokonywane są zmiany w ewidencji winny- co Sąd podkreślał wyżej - mieć walor aktualności. Oznacza to, że nie jest możliwe dokonywanie zmian na podstawie aktów pochodzących z odległej przeszłości, wobec których brak pewności, że w okresie po ich wydaniu nie zaszły zmiany w stanie prawnym nieruchomości, w szczególności mające wpływ na kwestie własnościowe. ( patrz; wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r. II SA 1155/92, ONSA 1994 r. Nr 2, poz. 61 ). Wobec faktu, że jak wynika z przytoczonych na wstępie uregulowań P.p.s.a. oddalenie skargi przez Sąd jest wyrazem uznania, że decyzja nie narusza prawa w zakresie przewidzianym w art. 145 i okoliczności , że decyzja administracyjna stanowi całość obejmującą rozstrzygniecie i uzasadnienie, błędny pogląd prawny w kwestii hierarchii aktów uzasadniających wpisy odnośnie prawa własności obligował Sąd do uchylenia również decyzji II instancji. Zauważyć przy tym wypadnie, że w decyzji tej organ pominął milczeniem podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące istnienie dwu synchronizacji działki Nr 2434, choć dokumenty znajdujące się w aktach sprawy czynią ów zarzut uzasadnionym. Z kserokopii decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia [...] grudnia 1975r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości wynika bowiem, że działka 2434 powstała z części pgr lkat.904/4 objętej lwh [...] dla gm. Kat. S. II stanowiącej współwłasność J. D. i M. D., a nie z działki 901/4, co wynika z wykazu zmian gruntowych dołączonego do akt a sporządzonego przez Geodetę Powiatowego. Istnienie dwu wzajemnie wykluczających się synchronizacji potwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego S. z dnia 11 lutego 2004r. sygn. akt [...], uchylające postanowienie o zmianie oznaczenia parceli gruntowej Nr 901/4 na 111/2 i przeniesieniu do księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej dla nieruchomości J. D. Nadto Sąd Rejonowy w S. wpisał z urzędu w Kw [...] ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionej w Kw [...] z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż działce nr 2434 odpowiada pgr 901/4 i 904/1 ujawniona w wykazie liczba 896 ks. wiecz. dla gm. S. II. Nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stanowi naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 8 kpa ( zasada pogłębiania zaufania do organów Państwa) i 11 kpa (zasada wyjaśniania zasadności przesłanek podjętej decyzji). W postępowaniu ponownym organ I instancji winien w sposób prawidłowy ustalić krąg stron postępowania, przeprowadzić postępowanie dowodowe również dla wyjaśnienia kwestii istnienia dwu synchronizacji , ocenić zasadność żądania zawartego we wniosku B. G. w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązującego prawa i podjąć decyzję odpowiadającą tym ustaleniom i przepisom. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit b i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną. Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło