SA/Rz 263/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Helena Rydzik NSA Bożena Wieczorska (spr.) Protokolant referent - stażysta Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. J. i J. B. - wspólników P.H.U. "A" - Spółka cywilna w R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]maja 1998r. (nr [...]) 2. określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej solidarnie na rzecz skarżących A. J. i J. B. kwotę 48zł (słownie: czterdzieści osiem) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 263/02 U Z A S A D N I E N I E Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia (...) stycznia 2001r. (nr (...)) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 26 maja 1996r. (nr 100000-PC-51-160918) adresowaną do "A" - s.c. A. J. i J. B. w R.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 21 lutego 1998r. Spółka cywilna PHU "A" w Rzeszowie zgłosiła towar (artykuły spożywcze) do procedury wywozu dla odbiorcy z Ukrainy. Objęcie procedurą wywozu nastąpiło wg JDA SAD (nr (...) z dnia 21 lutego 1998r. Towar został dopuszczony do wywozu pod warunkiem, że opuści polski obszar celny do dnia 23 lutego 1998r. Z uwagi na brak potwierdzenia w ewidencji wywozowej, iż przedmiotowy towar i dotyczące go dokumenty zostały przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia oraz, że w/w towar został wyprowadzony poza polski obszar celny Dyrektor Urzędu Celnego uznał, iż towar objęty procedurą wywozu nie opuścił polskiego obszaru celnego oraz wymierzył stronie opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 1200,00 PLN. Opłatę manipulacyjną dodatkową wymierzono na podstawie art. 275 § 4 pkt 2 ustawą z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 z późn.zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. nr 139, poz. 937 z p.z.). W odwołaniu z dnia 15 czerwca 1998r. od powyższej decyzji strona stwierdziła, że towar został wywieziony z polskiego obszaru celnego, a następnie przy piśmie z dnia 10 lipca 1998r. nadesłała oryginały karty 3 JDA SAD o nr j.w. z dnia 21 lutego 1998r. i faktury nr 15/EX/II/98 z dnia 21 lutego 1998r. ze stemplami ukraińskich organów celnych. Rozpatrując powyższe odwołanie organ II instancji zwrócił się do ukraińskich służb celnych o potwierdzenie autentyczności stempla na fakturze nadesłanej przez strony, a także o powiadomienie, czy w ewidencji wwozowej znajduje się przywóz przedmiotowego towaru. Pismem z dnia 15 lipca 1999r. strona ukraińska nadesłała odpowiedź, z której wynika, iż w ewidencji wwozowej nie figuruje import zgodny z przedmiotową fakturą z dnia 21 lutego 1998r. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia (...) listopada 1999r. (nr (...)) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2001r. (sygn. akt SA/RZ 2128/99) uchylił w/w decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia (...) listopada 1999r. z uwagi na wadliwą reprezentację Spółki w toku postępowania celnego. Po wyjaśnieniu powyższej kwestii na podstawie umowy spółki cywilnej "A" oraz uchwały wspólników upoważniającej J. B. do reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 15 stycznia 2002r. (będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy dodał, że w w/w JDA SAD Spółka została wpisana w polu 50 jako główny zobowiązany, czym wyraziła wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą wywozu i procedurą tranzytu. Podstawowym obowiązkiem w tej sytuacji jest przedstawienie towaru w wyznaczonym terminie w urzędzie celnym przeznaczenia. Zgodnie z art. 60 § 2 K. celnego towary krajowe zgłoszone do procedury wywozu, podlegają dozorowi celnemu od chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, aż do ich wyprowadzenia z polskiego obszaru celnego. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła towaru w urzędzie celnym przeznaczenia towaru, a zatem nie spełniła głównego warunku zakończenia procedury wywozu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A. J. i J. B. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący za bezzasadny uznali zarzut usunięcia towaru spod dozoru celnego. Dodali, że odbiorca - jak im wyjaśnił - nie przekazał dokumentów na polskim przejściu granicznym z uwagi na zbyt długie oczekiwanie w kolejce. Jednakże dysponuje potwierdzeniem wwiezienia towaru na Ukrainę poprzez ukraińską służbę celną na JDA SAD oraz na fakturze z dnia 21 lutego 1998r. Dokumenty te przedstawiono w toku postępowania celnego, jednakże Prezes GUC nie uznał ich za środek dowodowy, mimo że nie zakwestionował autentyczności pieczęci. Zdaniem skarżących brak wprowadzenia w ewidencji ukraińskiej wwozu towaru nie oznacza, że towar ten nie opuścił polskiego obszaru celnego. Skarżący dodali, że nie mogą ponosić odpowiedzialności za brak wpisu do rejestru. Podnieśli również, że długotrwałe postępowanie odwoławcze utrudniło zgromadzenie dowodów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - powoływanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, co następuje: Stosownie do treści art. 134 § 1 p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie 1200zł za usuniecie towaru spod dozoru celnego. Opłata manipulacyjna dodatkowa jest jedną z opłat uregulowanych w Dziale II Tytułu IX Kodeksu celnego, które - zgodnie z art. 277 Kodeksu celnego - są pobierane na zasadach i w trybie ustalonym dla należności celnych przywozowych i wywozowych. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 pkt 7 i 8 Kodeksu celnego przez należności celne przywozowe i wywozowe należy rozumieć cła i inne opłaty związane z przywozem lub wywozem towarów. W niniejszej sprawie w dniu 21 lutego 1998r. objęto towar (artykuły spożywcze) przeznaczone dla odbiorcy z Ukrainy procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego zawartego w JDA SAD nr (...)) pod warunkiem, że opuści polski obszar celny do dnia 23 lutego 1998r. Z uwagi na fakt, iż powyższy warunek nie został spełniony Dyrektor Urzędu Celnego w decyzji z dnia (...) maja 1998r. (nr (...)) stwierdził, iż towar objęty procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego zawartego w JDA SAD nr j.w. nie opuścił polskiego obszaru celnego i w związku z tym wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 1200zł za usunięcie towaru spod dozoru celnego. W/w kwotę opłaty manipulacyjnej dodatkowej wpisano do rejestru długu celnego pod pozycją R 20/60/98. Powyższą decyzję utrzymał w mocy organ odwoławczy tj. Prezes Głównego Urzędu Ceł wydając będącą przedmiotem sporu w niniejszej sprawie decyzję w dniu (...) stycznia 2002r. (nr (...)). W ocenie Sądu powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Otóż, co nie budzi wątpliwości, przedmiotowy towar został objęty w dniu 21 lutego 1998r. procedurą celną wywozu. Objęcie towaru procedurą celną następuje - zgodnie z art. 65 § 3 Kodeksu celnego - po przyjęciu przez organ celny zgłoszenia celnego. Stosownie zaś do treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego organ celny może, po przyjęciu zgłoszenia celnego, wydać decyzję z urzędu lub na wniosek w terminie 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny przyjął zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr j.w. w dniu 21 lutego 1998r., a zatem stosownie do treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja zarówno uznająca zgłoszenie celne za prawidłowe, jak i uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części mogła być wydana nie później niż do dnia 21 lutego 2001r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy wydał - w ponownym postępowaniu - decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w dniu 15 stycznia 2002r., a zatem z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zaznaczyć należy, że w stanie prawnym sprawy bieg powyższego terminu nie ulegał ani przerwaniu ani zawieszeniu, w przeciwieństwie do możliwości zawieszenia biegu terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego (art. 230) i przerwania biegu przedawnienia terminu do dochodzenia kwot należności zarejestrowanych (art. 242). Dopiero w konsekwencji nowelizacji art. 65 przez dodanie § 5a przez art. 1 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny (Dz.U. nr 120, poz. 1122) ustawodawca postanowił, że bieg terminu o jakim mowa w art. 65 § 5 ulega zawieszeniu z dniem zaistnienia wymienionych w art. 230 § 5 okoliczności m.in. w razie wniesienia odwołania. Oznacza to, że do dnia 10 sierpnia 2003r., kiedy weszła w życie cytowana wyżej ustawa zmieniająca, sam upływ trzyletniego terminu powodował przedawnienie prawa wydania decyzji w trybie art. 65 § 4 Kodeksu cywilnego. Dodać należy, że zgodnie z art. 11 kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego nie podlegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza wypadkami ustanowionymi w przepisach tego prawa. Z podanych wyżej powodów nie mogło być prowadzone ani kontynuowane postępowanie w celu weryfikacji zgłoszenia celnego. Skoro zatem decyzję organu odwoławczego wydano - w niniejszej sprawie - w ponownie prowadzonym postępowaniu po upływie terminu, o którym mowa w art. 65 § 5 kodeksu celowego, to nie mogła ona wywrzeć zamierzonego skutku prawnego, a zatem nie mogła utrzymać w mocy decyzji organu I instancji. Z wymienionych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a. orzekł jak w sentencji.