SA/Rz 2645/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędzia NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala SA/Rz 2645/01 Uzasadnienie Wyrokiem z dn.20.04.2001r. SA/Rz 2013/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].10.1999r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn.[...].07.1999r. w przedmiocie nakazania D. i S. R. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego – fundamentów budynku gospodarczego. Przesłanką uchylenie decyzji obu instancji były wady postępowania wyjaśniającego. W wytycznych sąd nakazał wyjaśnić czy dokonano przesunięcia starych fundamentów, na których posadowiony był uprzednio istniejący budynek gospodarczy, a ponadto ustalić obrys fundamentów z podaniem wielkości jego przesunięcia. Prowadząc ponowne postępowanie organ I instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył na terenie nieruchomości oględziny, wzywając do udostępnienia posiadanych dokumentów dotyczących rozebranego budynku gospodarczego. W trakcie oględzin ustalono na podstawie dokonanych pomiarów, że fundament wykonany bez pozwolenia ma wymiary 4,55 na 12,60m i usytuowany jest w odległości 9,65m od istniejącego na działce budynku mieszkalnego, a ponadto w odległości 0,45m od granicy z działką K. G. Dokonano pomiaru lokalizacji fundamentów z lokalizacją rozebranego budynku gospodarczego, w oparciu o mapę sytuacyjno-wysokościową w skali 1 : 1000, stwierdzając iż istniejący uprzednio budynek zlokalizowany był w odległości ok. 2,5m od istniejącego budynku mieszkalnego. To stwierdzenie uprawniło organ do stwierdzenia w protokole oględzin, że wykluczonym jest zarzut iż fundament zrealizowany jest na fundamentach byłego budynku gospodarczego. D. R. oświadczyła do protokołu, że stare fundamenty tylko częściowo, bo na odcinku ok. 1,35m zachodziły na obecne fundamenty. Pozostała część starych fundamentów została rozebrana, a gruz z nich został wykorzystany ponownie do budowy nowych fundamentów. Właściciele działki przystępując do remontu budynku gospodarczego uznali, że jego stan techniczny nie kwalifikuje go do remontu, postanowili zatem go rozebrać i w tym miejscu, choć z inną lokalizacją przystąpili do budowy. W aktach sprawy zalega oświadczenie złożone przez W. P., który wykonywał fundamenty na działce D. i S. R. Oświadczający potwierdził, że gruz z istniejącego budynku gospodarczego był gromadzony na pryzmie, zaś lokalizacja nowych fundamentów w stosunku do pierwotnego usytuowania budynku jest przesunięta w kierunku stodoły. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. [...].07.2001r. [...] orzekł o nakazie rozbiórki przez D. i S. R. samowolnie rozpoczętego budynku (fundamentów) na działce o nr ewid. 1703 przy ul. [...] w osiedlu M. w T. W podstawie prawnej decyzji powołano się na art.48 ustawy z dn.7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wyeksponowano fakt przesunięcia nowych fundamentów w stosunku do lokalizacji istniejącego uprzednio na działce budynku drewnianego na fundamentach oraz fakt zgłoszenia zamiaru wykonania robót remontowych w tym budynku (w decyzji pomylono rok złożenia tego zgłoszenia – powinno być 22.03.1999r.), ograniczających się jednak do wymiany okien, uzupełnienia części dachu oraz wymiany rynien i rur spustowych. Wskazano ponadto, że zachodzą w sprawie przesłanki do zastosowania dyspozycji art.48 prawa budowlanego i nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych fundamentów. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. R. wskazując w nim, że budynek jest mu niezbędny, stawiając zarzut "niezgodności w postępowaniu wyjaśniającym". Odwołujący wskazuje, iż jego zdaniem budowla stała w tym samym miejscu i służyła mu do lipca 1999r., a obecnie dobytek musi składować pod gołym niebem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. [...]10.2001r. [...] nie uwzględnił odwołania i utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy uznał, że uzupełniające postępowanie wyjaśniające wykazało bezspornie, że w sprawie doszło do budowy nowego budynku, a przeprowadzone pomiary i dokonana synchronizacja na mapie sytuacyjno-wysokościowej wskazuje jednoznacznie, że nowe fundamenty zlokalizowane są w innym miejscu, niż uprzednio istniejący budynek gospodarczy. Potwierdzeniem tego są także wyjaśnienia D. R. Roboty budowlane były prowadzone bez uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę, a to uprawniało i zobowiązywało organ do orzekania w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie S. R. nie precyzując kierunku jej weryfikacji. W skardze wskazano, że obiekt został wybudowany w latach 1950 do 1960 i do niego dostosowano budowę budynku mieszkalnego w 1987r. Skarżący formułuje pogląd, że nierealnym, a wręcz niemożliwym byłoby przesuwanie fundamentów, gdyż nie miałoby to "pokrycia we właściwym usytuowaniu jak również w kosztach". S. R. wywodzi dalej, że posiada mapę z tego okresu, która obrazuje położenie obiektu. Co do oświadczenia W. P. skarżący uznaje, że organ źle je zinterpretował z powodu podeszłego wieku składającego oświadczenie, jak i jego wady słuchu. Co do zeznań D. R. skarga zarzuca, że "są źle podane, gdyż żona mówiła o wybudowaniu ściany działowej w celu wzmocnienia starych fundamentów". Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi wywodząc, że mapa, na którą powołuje się S. R. nie została przedłożona do wglądu w postępowaniu, zaś oświadczenia W. P. i D. R. nie podlegały interpretacji, lecz uwzględniono twierdzenia zeń wynikające. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu, w tym przypadku decyzji administracyjnej, z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ja w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą odpowiednie przesłanki, przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem sądu skarga nie jest uzasadniona. Trzeba wskazać, że sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak i organy wydające decyzje były związane wydanym wyrokiem SA/Rz 2013/99. Stwierdzić należy dalej, że organy uzupełniły postępowanie wyjaśniające w kierunku nakazanym przez sąd w w/w wyroku, ustalając iż fundamenty zlokalizowano w innym miejscu, niż istniejący uprzednio na działce budynek drewniany. Dowodem na to jest szkic wykonanych fundamentów na mapie sytuacyjno-wysokościowej, na której naniesiony był uprzednio istniejący obiekt gospodarczy. Dowód ten uzyskany w wyniku oględzin potwierdza zeznanie D. R. oraz oświadczenie W. P. Co do oświadczenia W. P., to uznać należy, że organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań świadka w sposób sprzeczny z przepisami ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedno. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.) nie umożliwiając wzięcie udziału w przeprowadzaniu tego dowodu stronom. Uchybienie to wyklucza dopuszczalność traktowania tego oświadczenia jako dowodu (art.81 k.p.a.), albowiem strona nie mogła się co do niego wypowiedzieć. Uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut braku uwzględnienia położenia rozebranego budynku wedle mapy z 1987r. także nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba tu zauważyć, że wbrew temu, co stwierdził w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, mapa taka zalega w aktach administracyjnych (k.5). Porównując jednak usytuowanie obiektów na tej mapie z usytuowaniem na mapie sytuacyjno-wysokościowej z 1999r. (k.1) uznać należy tę mapę za niewiarygodną, nie uwzględniającą rzeczywistego usytuowania obiektów budowlanych. Dowodem na to mogą być chociażby zdjęcia wykonane podczas oględzin (k.25), z których wynika np., że stodoły na działkach K. G. oraz D. i S. R. nie są położone w jednakowej odległości od drogi. Podobnie rzecz się ma z usytuowaniem budynków mieszkalnych na obu działkach. Negowanie przez skarżącego zeznaniom D. R. oceniać można jako twierdzenia złożone na użytek skargi, trafnie wskazuje organ odwoławczy, że zeznań tych nie interpretowano. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie posiadał pozwolenia na budowę nowego obiektu, a dokonane zgłoszenie zamiaru remontu istniejącego obiektu nie obejmowało zamiaru wykonywania tego rodzaju robót budowlanych, do których doszło w rzeczywistości. O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej, czy też konieczności posiadania budynku gospodarczego, jeśli tylko zachodzą przesłanki z art.48 prawa budowlanego. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych... (art.29 ust.2 pkt 1 prawa budowlanego), remont zaś, to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 prawa budowlanego). Tak więc postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący przystąpił do wykonywania robót budowlanych, których zakres wymagał legitymowaniem się pozwoleniem na budowę, a takiego pozwolenia D. i S. R. nie posiadali. Inspektor nadzoru budowlanego jako organ właściwy uprawniony był, a zarazem zobowiązany do wydania w takim przypadku nakazu rozbiórki. Z tej przyczyny, działając na zasadzie art.151 Ppsa skargę oddalono.