SA/Rz 2728/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sekretarz Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2001r. (nr ....) oddalające zarzuty egzekucyjne 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego F. S. kwotę 10zł (słownie: dziesięć) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. 09-02-10bj SA/Rz 2728/01 U Z A S A D N I E N I E Izba Skarbowa w R. postanowieniem z dnia [...] listopada 2001r. (nr ...) wydanym po rozpoznaniu zażalenia F.S.na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (nr ...) z dnia [...] sierpnia 2001r. w sprawie oddalenia zarzutu – utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, iż w stosunku do zobowiązanego F.S. organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Urząd Miejski w M. o nr [... ]obejmujących zaległości z tytułu podatku od środków transportowych. Pismem z dnia 17 marca 2000r., którego odbiór potwierdzono w dniu 22 marca 2000r., organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Zajęcie to, jak wyjaśnił ZUS – Inspektorat w M. było nieskuteczne, bowiem F.S. nie był w tym czasie świadczeniobiorcą ZUS. W piśmie z dnia 23 marca 2000r. nazwanym zażaleniem, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w M. w dniu 24 marca 2000r., zobowiązany podniósł nieistnienie obowiązku oraz jego przedawnienie. Pismo to w dalszej fazie postępowania egzekucyjnego zostało uznane za zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. 1991r. nr 36, poz. 161 z póź.zm.). Następnie pismem z dnia 11 maja 2000r., którego odbiór potwierdzono w dniu 18 maja 2000r. organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z tytułu zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. W piśmie z dnia 12 grudnia 2000r. nazwanym zarzutami, F.S. podtrzymał swe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 23 marca 2000r. Do pisma tego zobowiązany dołączył adresowane do niego pismo Urzędu Miejskiego w M. z dnia 12 czerwca 2000r. nr Fu.3114/a/17/2000 zawierające wyjaśnienia w kwestii zaległości w podatku od środków transportowych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r. (nr ...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. oddalił zarzut nieistnienia obowiązku sformułowany przez F.S. w piśmie z dnia 23 marca 2000r. jako nieuzasadniony. W uzasadnieniu postanowienia organ ten wyjaśnił, iż w dniu 14 grudnia 2000r. przesłał zarzuty zobowiązanego celem uzyskania wypowiedzi wierzyciela. W odpowiedzi na powyższe wierzyciel w piśmie z dnia 20 grudnia 2000r. podtrzymał zasadność ustalenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych, stwierdził brak podstaw do ponownego wypowiedzenia się w sprawie wobec wyjaśnienia jakie przekazał zobowiązanemu w pismach z dnia 23 marca 2000r. i 12 czerwca 2000r., a ponadto zauważył, że zobowiązany nie podniósł w piśmie z 12 grudnia 2000r. żadnych nowych argumentów. W zażaleniu na powyższe postanowienie F.S. podtrzymał zarzuty wyrażone w piśmie z dnia 23 marca oraz dodatkowo podniósł uciążliwość przeprowadzonej egzekucji i wyjaśnił, iż zajęta wierzytelność pieniężna z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. była jedynym dochodem jaki osiągnął w 2000r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2001r. Izba Skarbowa w R., które jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji podtrzymując w całości przedstawione w nim uzasadnienie i wyjaśniając, iż organ egzekucyjny bada jedynie z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie F.S. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwrot bezzasadnie "zajętej wierzytelności wraz z należnymi odsetkami" ze względu na przedawnienie zobowiązania i dodał, iż taki podatek nie istnieje w demokratycznym państwie prawa. Dodatkowo skarżący podniósł uciążliwość dokonanej egzekucji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem prawa, chociaż Sąd nie wszystkie zarzuty skargi uznaje za uzasadnione. Nie ma to jednak wpływu na kierunek rozstrzygnięcia bowiem Sąd stosownie do treści art. 134 p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny, który bada zaskarżone postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem, ocenia czy organy egzekucyjne uznając zarzuty za nieuzasadnione nie naruszyły obowiązującego prawa. Jako zarzuty strona skarżąca podniosła w piśmie z dnia 23 marca 2000r. nieistnienie obowiązku oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego. Powyższe zarzuty mieszczą się w katalogu zarzutów sformułowanym w art. 33 ust. o p.e.w.a., a zatem mogły być przedmiotem oceny organów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o p.e.w.a. organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 pkt 1-6 ustawy o p.e.w.a., po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Z powyższego przepisu – zdaniem Sądu – wynika nie tylko obowiązek dla organu egzekucyjnego co do trybu rozpatrywania zarzutów, ale także obowiązek wierzyciela publicznoprawnego co do sformułowania stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Wprawdzie w stanie prawnym sprawy nie jest określona forma w jakiej wierzyciel winien przedstawić swą wypowiedź, jednakże nie budzi wątpliwości Sądu, iż stanowisko to winno być adresowane do organu egzekucyjnego, uwzględniać aktualny stan sprawy i odpowiadać w sposób wyczerpujący na podniesione zarzuty. Jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny I instancji przesłał wierzycielowi w piśmie z dnia [..] grudnia 2000r. zarzuty zobowiązanego celem uzyskania jego wypowiedzi. Jednakże, co należy podkreślić były to zarzuty zawarte w piśmie zobowiązanego z dnia [..] grudnia 2000r., podczas gdy w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest odmowa uwzględnienia zarzutów sformułowanych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 23 marca 2000r. Oznacza to, niezależnie od treści wypowiedzi wierzyciela, iż w sprawie nieazachowano trybu, o którym mowa w art. 35 § 1 ustawy o p.e.w.a., bowiem organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty nie dysponował stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie owych zarzutów. Powyższe uchybienie stanowi w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wypływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że przepis ten jest jednoznaczny i oznacza, że w każdym przypadku rozpatrywania zarzutów organ egzekucyjny ma obowiązek zwrócić się do wierzyciela o przedstawienie stanowiska, a wierzyciel ma obowiązek przedstawić swe stanowisko wobec rozpatrywanych zarzutów. Ewentualne uchylanie się wierzyciela od powyższego obowiązku podlega ocenie w trybie art. 36 i art. 37 ustawy o p.e.w.a. Na marginesie Sąd zauważa, że stwierdzenie wierzyciela o tym, iż zobowiązany otrzymał szczegółowe wyjaśnienia "co do zasadności ustalenia obowiązku podatkowego" jest bez znaczenia, bowiem adresatem wypowiedzi wierzyciela winien być organ prowadzący postępowanie egzekucyjne, a nie sam zobowiązany. Sąd zauważa również, że w zażaleniu na postanowienie organ I instancji F.S. podniósł również inny zarzut, dotyczący uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Zarzut ten jest odmienny od zarzutów sformułowanych w piśmie z dnia 23 marca 2000r. i dotyczy chronologicznie rzecz biorąc późniejszego etapu postępowania egzekucyjnego. Cechą charakterystyczną postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalność wznoszenia różnorodnych środków zaskarżenia i na różnych etapach postępowania egzekucyjnego, które organ egzekucyjny winien rozpatrywać z zachowaniem toku instancyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe wywody Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o p.s.a.