SA/Rz 2792/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-11

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Anna Lechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, będąc związany orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, może samodzielnie ocenić dokumentację medyczną i stwierdzić chorobę zawodową?
Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej jest związany orzeczeniami lekarskimi w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania. W przypadku wadliwych opinii lekarskich, organ powinien żądać ich uzupełnienia lub wyjaśnienia sprzeczności, a nie opierać decyzję na niepełnym lub sprzecznym materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o stwierdzeniu u E. W. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Spółka "A." SA kwestionowała związek przyczynowy choroby z pracą, podnosząc m.in. upływ czasu od zakończenia zatrudnienia oraz brak stwierdzenia schorzenia w badaniach okresowych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wadliwość postępowania organów, w szczególności na brak związania orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oraz na wadliwość samych opinii lekarskich.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Asesor WSA Joanna Zdrzałka Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ Protokolant: ref.stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A." SA na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję SA/Rz 2792/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2001 r. o Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania "A." Spółka Akcyjna od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 1999r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia u E. W. choroby zawodowej - uszkodzenie słuchu - utrzymał tę decyzję w mocy. Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 ust. 1 kpa w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294). Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w następstwie rozpoznania u E. W. choroby zawodowej słuchu przez Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w K., który orzeczenie w tym przedmiocie przekazał Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Organ ten ustalił, że E. W. zatrudniony w latach 1955-1990 w "A." był narażony na hałas emitowany przez urządzenia do badań balistycznych i to zarówno na otwartej przestrzeni, jak i pomieszczeniach zamkniętych. Był on bowiem pracownikiem Wydziału "R" m.in., jako ślusarz , strzelec oraz w Wydziału PC/R, jako próbkarz strzałowy. Zakład nie przedstawił badań pomiaru hałasu z okresu jego pracy, a badanie z roku 1997 przeprowadzone na stanowisku do badań balistycznych wykazało przekroczenie najwyższego dopuszczalnego natężenia hałasu. Po poczynieniu tych ustaleń Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] maja 1999r. powołaną wyżej stwierdził u E. W. chorobę zawodową -zawodowe uszkodzenie słuchu- wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych Z decyzją tą nie zgodziły się "A." S.A., które w odwołaniu przedstawiły swoją wersję zatrudnienia i ocenę narażenia zawodowego byłego pracownika uważając, że warunki pracy w pełni zabezpieczały go przed skutkami nadmiernego hałasu w czasie wykonywanych czynności zawodowych. Nadto w ocenie Zakładów okres, jaki upłynął od zakończenia pracy do ustalenia choroby zawodowej słuchu wynoszący 9 lat nie upoważnia do łączenia tego faktu z wcześniejszą pracą w jego zakładzie pracy. Zarzuciły też, iż w czasie zatrudnienia nie stwierdzono u E. W. schorzenia słuchu, mimo, że ostatnie badania wykonywane były tuż przed jego przejściem na emeryturę. Dodały, że E. W. w czasie zatrudnienia u strony odwołującej wykonywał także prace minerskie w ramach prac zleconych przez nieznaną firmę, która przygotowywała teren pod niwelację Zakładów. Prace te nie powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. W konkluzji strona odwołująca wniosła o zmianę decyzji organu I instancji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną nim decyzję. W jej uzasadnieniu stwierdził, że przepis § 1 rozporządzenia definiuje pojęcie choroby zawodowej, jako schorzenia określonego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej lub o odmowie jej stwierdzenia wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie orzeczenia lekarskiego w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w § 8 rozporządzenia i wyników dochodzenia epidemiologicznego. Inspektor sanitarny podejmujący decyzję na podstawie § 10, ust 1 rozporządzenia jest przy tym związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Jednocześnie jednak dokonane rozpoznanie schorzenia nie wyłącza uprawnień organów sanitarnych do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej określonej w § 1, ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia (postanowienie NSA z 24 lutego 1998r. ISA 1520/97 ONSA 1998/4/150) Uszkodzenie słuchu wywołane hałasem występującym w środowisku pracy stanowi chorobę zawodową niezależnie od stopnia tego uszkodzenia. Natomiast stwierdzenie choroby zawodowej lub stwierdzenie braku podstaw do jej ustalenia polega na decyzyjnym określeniu tego faktu - w oparciu o orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej oraz wynik dochodzenia epidemiologicznego - na podstawie § 1, ust. 1 rozporządzenia - przez właściwego inspektora sanitarnego. W rozpatrywanej sprawie warunki wskazane wyżej zostały zachowane, jako że orzeczeniem lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w K. rozpoznano uszkodzenie słuchu spowodowane krótkotrwałym, impulsowym hałasem przekraczającym normatywy NDN. Analiza zebranego materiału dowodowego, w tym opinii lekarskich i oceny stopnia narażenia zawodowego wskazuje, że orzeczenia lekarskie zarówno WOMP jak i IMP potwierdzające w istocie fakt wieloletniego narażenia na hałas a także rozpoznające u E. W. niedosłuch typu mieszanego, nie wykluczają możliwości przyjęcia z dużym prawdopodobieństwem związku przyczynowego choroby z pracą zawodową. Podobne stanowisko zawarte jest w orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w K., w którym wskazano zawodową etiologię schorzenia słuchu. Z tego też względu organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw do weryfikacji zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaznaczył, że nie do przyjęcia jest zarzut odwołania, iż rozpoznanie niedosłuchu po 8, czy 9 latach od ustania zatrudnienia stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Sądu Najwyższego nie można wykluczyć związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą zawodową, jeżeli między ustaniem zatrudnienia w warunkach narażających zdrowie pracownika a ujawnieniem się choroby upłynął znaczny okres czasu (wyrok SN z 7 czerwca 1995r., II PRN 4/95 - OSNAP 1996/3/44). Skargę na tę decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły "A." S.A. domagając się uchylenia decyzji obu instancji. E. W. przez okres ponad 30 lat narażony był na hałas w środowisku pracy w natężeniu przekraczającym normatywy higieniczne a postępowanie wyjaśniające organu I instancji wykazało, że po ustaniu zatrudnienia w "A." S. A po 1990r. nie podejmował żadnej pracy zarobkowej i nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, w związku z czym nie był narażony na hałas przemysłowy. Sugestia zakładu o rzekomej utracie słuchu przezeń po okresie jego zatrudnienia w "A." nie znajduje zatem uzasadnienia. Z zebranych w trakcie postępowania odwoławczego opinii lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. jak i Instytutu Medycyny Pracy w S. nie wynika, by rozpoznane u niego schorzenie słuchu było sprzeczne z definicją choroby zawodowej zawartą w punkcie 15 wykazu chorób zawodowych, jako że w tym punkcie wykazu mowa jest wyłącznie o uszkodzeniu słuchu wywołanym działaniem hałasu, bez wyróżnienia charakteru tego uszkodzenia. Istotnym w sprawie jest i to, że w obu orzeczeniach lekarskich - WOMP i IMP nie wskazuje się na inną, niż narażenie na hałas w środowisku pracy, przyczynę niedosłuchu. Uzasadnia to - w świetle poglądu Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 1 marca 1999r., IIIRN 128/98, Wokanda nr 8 z 1999r. poz. 20, wyrok z dnia 4 czerwca 1998r. IIIRN 36/98, OSNAPiUS z 1999r. nr 6, poz. 192), który przyjął, że uszkodzenie słuchu wywołane hałasem, jeżeli zostało spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy stanowi chorobę zawodową niezależnie od stopnia tego uszkodzenia -uznanie , iż niedosłuch stwierdzony u E. W. stanowi chorobę zawodową. W świetle poglądu NSA rozpoznanie choroby zawodowej polega na ustaleniu przez jednostki organizacyjne służby zdrowia wymienione w § 7, ust. 1-3 rozporządzenia w oparciu o zespół objawów chorobowych, z jaką chorobą w danym przypadku ma się do czynienia oraz rozpoznaniu, czy jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych i wskazaniu, która to z wymienionych tam chorób. Takie działania zostały przez te jednostki poczynione, bowiem obie placówki zdiagnozowały w istocie u E. W. uszkodzenie słuchu. W motywach skargi zarzucono, że decyzja nią zakwestionowana została wydana z naruszeniem rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z tym rozporządzeniem do rozpoznawania chorób zawodowych powołane są jednostki organizacyjne służby zdrowia wymienione w jego § 7. W sprawie istnieją trzy orzeczenia lekarskie, w tym dwa o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia 29.04.2000r. i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 28.05.2001r.) Inspektor Sanitarny wydając w sprawie decyzję nie brał pod uwagę orzeczeń lekarskich stwierdzających brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanych przez WOMP i IMPiZS. Nadmienić przy tym należy należy, że to Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do WOMP z prośbą o konsultację kliniczną E. W. Po otrzymaniu orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej E. W. zgodnie z § 9 złożył wniosek o ponowne badanie przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia. Instytut potwierdził opinie WOMP wydając po orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Niezrozumiały zatem pozostaje fakt odrzucenia dwu orzeczeń stwierdzających brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, tym bardziej, że to właśnie wydający decyzję kierował E.W. na konsultacje kliniczne. Wydając decyzję organ odwoławczy opiera się jedynie na orzeczeniu lekarskim nieistniejącej już Poradni Chorób Zawodowych w K., które to orzeczenie nie zostało potwierdzone przez jednostki wyższego szczebla, tj.WOMP i IMPiZS. W świetle poglądu NSA w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 02.06.1998 ISA 225/98 - "Rozpoznanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem Rady Ministrów z 18.XI.1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294) jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym -orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej". Podobny pogląd wyraża NSA w Warszawie w wyroku z dnia 09.06.1998r. I SA 297/98 - "Rozpoznanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i organy inspekcji sanitarnej są związane negatywnym orzeczeniem lekarskim." Strona skarżąca zarzuca również, że szereg okoliczności podnoszonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. WIS podaje bowiem "pozostaje poza sporem, że Pan E. W. przez okres 30 lat narażony był na hałas w środowisku pracy, w natężeniu przekraczającym normatywy higieniczne". Jest to zastanawiające stwierdzenie, skoro w piśmie do WOMP z dnia 9.09.1999r., Inspektor Sanitarny pisze o braku dowodów narażenia i braku danych na temat wielkości narażenia . W odwołaniu złożonym do WIS zakład zwracał uwagę na fakt, że między ustaniem zatrudnienia, a wystąpieniem ewentualnej choroby zawodowej minął okres 9 lat. Pracownik przed przejściem na emeryturę w roku 1990r. przechodził badania lekarskie w tym audiometryczne, które nie wykazały przeciwwskazań do pracy. WIS nie bierze tego dowodu pod uwagę. Okoliczności sprawy wskazują że podejmując decyzje, organy odwoławczy przekroczył swoje uprawnienia, gdyż będąc związany orzeczeniami lekarskimi o niestwierdzeniu choroby zawodowej dokonał samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu (str. 3), że "niedosłuch typu mieszanego nie wyklucza możliwości przyjęcia z dużym prawdopodobieństwem związku przyczynowego choroby z pracą zawodową." W sprawie niniejszej nie doszło do stwierdzenia podstawowej przesłanki z § 1 rozporządzenia ,tj. rozpoznania choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, co czyni zaskarżoną decyzję wadliwą. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. W polemice ze skargą podniósł , iż zarzut nie wykazania narażenia E. W na hałas nie jest prawdziwy, bowiem w pismach strony skarżącej, między innymi z dnia 28 lutego 1997 r. fakt narażenia został przyznany, podobnie jak zresztą w odwołaniu. Potwierdzają go przy tym wyniki badań z 1997r. dowodzące przekroczenia NDN hałasu. Twierdzenie o narażeniu nie zostało przez zakład skutecznie podważone, bowiem nie dysponuje on z własnej winy pomiarami hałasu, który zważywszy warunki pracy panujące w okresie zatrudnienia E. W. mogło być tylko większe, nie mniejsze. Zarzut, że organ odwoławczy dokonał rozpoznania choroby jest nieuzasadniony, bowiem rozpoznania dokonała Poradnia Chorób Zawodowych w K., której orzeczeniu organ dał wiarę. Pozostałe orzeczenia, choć w konkluzji wykluczają zawodową etiologię uszkodzenia słuchu u skarżącego, to jednocześnie wskazują na hałas, jako czynnik przyczynowy choroby i nie podają innej przyczyny uszkodzenia słuchu. Organ odwoławczy zaznaczył też, iż brak przeciwwskazań lekarskich do dalszego wykonywania pracy przez pracownika nie ma znaczenia w sprawie, bowiem nie wyklucza to istnienia tego schorzenia w stopniu wskazującym na chorobę spowodowaną warunkami pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( §1). Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1). Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek przede wszystkim z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Po myśli § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ), zwanego dalej rozporządzeniem, które ma w sprawie zastosowanie, za choroby zawodowe uważa się schorzenia określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeśli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że prawna definicja choroby zawodowej składa się z dwu elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie a drugi dotyczy sytuacji niezbędnego związku przyczynowego choroby objętej wykazem, z warunkami wykonywanej pracy. Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do jednostek służby zdrowia wymienionych w § 7 ust. 1 -3 rozporządzenia, które wydają w tym zakresie stosowne orzeczenia przewidziane przepisem § 8. Wydawanie natomiast decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia takiej choroby należy do kompetencji organu inspekcji sanitarnej, który w postępowaniu ją poprzedzającym stosuje przepisy rozporządzenia i kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje te opiera na wspomnianym wyżej orzeczeniu lekarskim i ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego ( §10 ust 1 rozporządzenia). Rozporządzenie nie reguluje kwestii uprawnienia do kwestionowania w administracyjnym toku instancji wydanej przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie chorób zawodowych, co oznacza , że w tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy kpa. Podług art. 127 §1 kpa odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie postępowania administracyjnego. Stronami takiego postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej (art. 29 kpa). Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnej oceniana jest według przepisów kodeksu cywilnego (art. 30 §1 kpa). Zgodnie z zapisem art. 30 §3 kpa strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Dotyczy to także czynności wniesienia środka odwoławczego, przy czym strona a więc osoba fizyczna, prawna lub inny podmiot wymieniony w art. 29 kpa, może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga osobistego działania (art. 32 kpa) Stroną postępowania w sprawie choroby zawodowej jest pracownik i zakład pracy, w którym był on zatrudniony w warunkach mogących spowodować schorzenie. W konsekwencji, zakład taki jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Odwołanie takie jednakowoż, gdy pracodawca nie jest osobą fizyczną winno być wniesione przez podmioty do tego upoważnione a upoważnienie dla przedstawiciela, podobnie jak dla pełnomocnika musi być wykazane. Braki w tym zakresie obligują organ do wezwania strony do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni (art.64 § 2 kpa) Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie odwołania "A." Spółka Akcyjna. Odwołanie to i pismo je przesyłające zostało podpisane przez członka Zarządu - Dyrektora do Spraw Pracowniczych, którego uprawnienie do jego wniesienia imieniem Spółki nie zostało wykazane. Budzi ono wątpliwości, jako że z dołączonego do skargi wypisu z rejestru handlowego ( aktualnego wprawdzie na dzień jej wniesienia ) wynika, że do składania oświadczeń woli i podpisywania w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwu członków Zarządu albo jednego członka Zarządu łącznie z prokurentem. Niezależnie od powyższego w postępowaniu administracyjnym nie wykazano także zachowania terminu do wniesienia odwołania. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika , że decyzja I instancji została Spółce doręczona w dniu 31 maja 1999 r., co oznacza, iż termin do wniesienia odwołania przewidziany art. 129 §2 kpa upłynął 14 czerwca 1999r. W aktach brak koperty dowodzącej nadania odwołania w urzędzie pocztowym. Na piśmie przewodnim dołączonym do odwołania widnieje natomiast data jego wpływu do organu I instancji "15 czerwca 1999 r." bez adnotacji, czy złożono je osobiście . Wprawdzie z pisma organu I instancji wynika, że odwołanie złożono w terminie, jednak okoliczność ta nie została przez organ wykazana. Ma ona w sprawie znaczenie przesądzające, bowiem gdyby odwołanie wniesiono do organu w dniu 15 czerwca 1999 r., oznaczałoby to rozpoznanie odwołania spóźnionego. To zaś stanowiłoby rażące naruszenie przepisu art. 129 kpa. Sąd nie skorzystał z możliwości uzupełnienia w tym zakresie postępowania dowodowego poprzez wezwanie do przedłożenia na te okoliczności stosownych dokumentów - do czego uprawnia go art. 106 §3 Ppsa, bowiem nawet gdyby odwołanie było wniesione zgodnie z prawem, to i tak wydana w jego następstwie decyzja jest co najmniej przedwczesna. Sprawa dotyczy choroby zawodowej słuchu. W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w poz. 15 , jako choroba zawodowa wymienione jest "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem". Stwierdzenie tej choroby przez inspektora wymaga - w świetle przytoczonych na wstępie unormowań - rozpoznania uszkodzenia słuchu, jako wywołanego hałasem przez jednostkę medyczną wymienioną w § 7 ust.1 - 3 i ustalenia w postępowaniu administracyjnym, że w pracownik był przy wykonywaniu pracy narażony na hałas, jako czynnik szkodliwy dla zdrowia. Zgodnie z poglądami judykatury, do których zasadnie odwołuje się decyzja ( patrz; wyrok SN z 28.06.2000r. III RN 202/99 publ. Wokanda 2000/9/33, z 4.06 1998 r. III RN 36/98 OSNAP 1999/6/192, z 11.03 1999 r. III RN 128/98 OSNAP 1999/24/771,3 a także wyrok NSA z 25.11 1998 r. I SA 1342/98 ), skoro w poz. 15 wykazu ustawodawca nie określa stopnia uszkodzenia słuchu, od którego uszkodzenie to może być uznane za schorzenie zawodowe, przyczyną odmowy stwierdzenia choroby zawodowej nie może być wyłącznie okoliczność, iż uszkodzenie słuchu wywołane hałasem nie przekracza 30dB w uchu lepiej słyszącym. Zalecenia w tej kwestii zawarte w "Wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych" opracowanych przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej, jako wydanych bez upoważnienia ustawowego nie stanowią prawa i nie mogą być podstawą negatywnej dla pracownika decyzji o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych. Jednostki medyczne wymienione w § 7 ust. 1 rozporządzenia, są bowiem uprawnione jedynie do rozpoznawania chorób zawodowych a więc stwierdzania w oparciu o zespół objawów chorobowych, z jaką chorobą mamy do czynienia oraz ustalenia, czy jest o choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych. W szczególności na podstawie dokumentacji dotyczącej zagrożeń zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej leczenia, wyników przeprowadzonych badań i dokumentacji lekarskiej stwierdzają one stan chorobowy i jego przyczyny i ustalają, czy zespół objawów chorobowych odpowiada skutkom biologicznym czynnika szkodliwego. Orzeczenie lekarskie istotnie nie zastępuje decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, stanowi natomiast obligatoryjny dowód w sprawie, o walorach dowodu z opinii biegłego przewidzianego w art. 84 kpa. Z tej też przyczyny, podług powszechnego stanowiska judykatury winno ono oprócz konkluzji zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości w sposób przekonywujący i zrozumiały dla stron , organu i sądu nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych. Uzasadnienie orzeczenia musi być przy tym spójne z rozpoznaniem. Wymogom tym nie odpowiada żadne z orzeczeń wydanych w sprawie. Pierwsze z nich, któremu organ dał wiarę wydane zostało przez Poradni Chorób Zawodowych w K. Jest ono pozbawione uzasadnienia a nadto oparte na niepełnym materiale, co do narażenia. Także dwa pozostałe, którym organ wiary odmówił, wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego są wadliwe. Pierwsze z nich nie wskazuje, z jakiej przyczyny stwierdzony u E. W. nie-dosłuch zakwalifikowany, w części wstępnej orzeczenia, jako uszkodzenie słuchu nie spełnia kryteriów orzeczniczych choroby zawodowej, choć w tejże części wstępnej wskazano na hałas, jako czynnik wywołujący chorobę, zaś w drugim wskazano na hałas, jako czynnik przyczynowy choroby, stwierdzając jednak w konkluzji, że charakter obniżenia czułości słuchu nie jest typowy dla zmian wywołanych hałasem. Z karty wypisowej i samego orzeczenia Instytutu można jedynie domniemywać , że przesądził o tym mieszany charakter niedosłuchu. Okoliczności ta nie została jednak wyjaśniona w sposób zrozumiały dla stron, organu i sądu. Wady opinii obligują organ do żądania jej uzupełnienia, a w przypadku opinii sprzecznych z sobą do wyjaśnienia owych sprzeczności poprzez ustosunkowanie się biegłych do opinii odmiennych. Organ administracji ma wprawdzie prawo do swobodnej oceny dowodów , jednak oceny tej może dokonywać wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami kpa (art. 7 i 77 §1 kpa). W sprawie wymogów tych nie zachowano, stąd również merytoryczne rozstrzygnięcie jest jak Sąd zaznaczył, co najmniej przedwczesne. W postępowaniu ponownym organ wyjaśni w pierwszej kolejności, czy odwołanie zostało wniesione w terminie i przez podmiot właściwie reprezentowany. W przypadku, gdyby tak było uzupełni opinie wydane w sprawie tak, by odpowiadały one wymogom opinii biegłego a w szczególności wyjaśniały, czy uszkodzenie słuchu u E. W. jest wywołane hałasem a jeśli nie, co o tym konkretnie przesądza i jaka ewentualna inna przyczyna mogła spowodować to uszkodzenie. Na podstawie tak uzupełnionych materiałów ponownie rozstrzygnie sprawę mając ha względzie poglądy prawne Sądu wyrażone w niniejszym wyroku. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. powołanej ustawy Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło