SA/Rz 2919/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-14

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zaliczył nadpłatę podatku na poczet zaległości podatkowych, uwzględniając kwestię przedawnienia i prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozważenie należycie i nieuzasadnienie swojego stanowiska w przedmiocie zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej zamiast ustawy o zobowiązaniach podatkowych, a także poprzez brak wyjaśnienia kwestii doręczenia tytułów wykonawczych podatnikom i prawidłowego przerwania biegu przedawnienia. W związku z tym zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. na poczet zaległości w podatku obrotowym za lata 1992-1993. Skarżący zarzucili m.in. niedoręczenie tytułów wykonawczych, wszczęcie egzekucji bez wezwania do zapłaty oraz przewlekłość postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zasadność skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie, określił, że postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Włoch (spr.) Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi H. K. i R. K. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty I uchyla zaskarżone postanowienie, II określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, III zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz małż. H. i R. K. solidarnie kwotę 28,50zł (słownie dwadzieścia osiem złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2001r. [...] Izba Skarbowa po rozpatrzeniu zażalenia H. K. i R. K. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...] zaliczające nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. powstałą w dniu 24 kwietnia 2001r. w wysokości 711,70 zł na poczet : - zaległości w podatku obrotowym za październik 1992r. w wysokości 63,01 zł - odsetek za zwłokę w wysokości 284,70 zł - zaległości w podatku obrotowym za listopad 1992r. w wysokości 66,69 zł - odsetek za zwlokę w wysokości 297,30 zł W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że H. K. i R. K. w deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek obrotowy z dnia 20 listopada 1992r., złożonej w Urzędzie Skarbowym wykazali podatek w wysokości 366,90zł, zaś w deklaracji z dnia 20 grudnia 1992r. odnośnie zaliczki na przedmiotowy podatek za miesiąc listopad 1992r., wykazali podatek do zapłaty w kwocie 695zł. Tych należności podatnicy nie zapłacili dlatego stały się zaległościami podatkowymi. W dniu 23 lutego 1993r. Urząd Skarbowy wystawił tytuł wykonawczy Nr SM/166/1993 dotyczący zobowiązania H. K. i R. K. w podatku obrotowym za październik 1992r. w wysokości 366,90zł oraz za listopad i grudzień 1992r. w wysokości 675zł. W dniu 22 czerwca 1993r. wystawiony został drugi tytuł wykonawczy Nr SM/427/1993 obejmujący zobowiązanie tychże podatników w podatku obrotowym : za styczeń 1993r. w wysokości 168,10 zł - za luty 1993r. w wysokości 173,20 zł - za marzec 1993r. w wysokości 266,60 zł - za kwiecień 1993r. w wysokości 243,90 zł W oparciu o powyższe tytuły w dniu 27 kwietnia 1996r., poborca podatkowy w obecności R. K. spisał protokół o stanie majątkowym dłużników. W piśmie z dnia [...] czerwca 1997r. znak [...] skierowanym do Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych Urząd Skarbowy zawiadomił o zajęciu wynagrodzenia za pracę R. K. na pokrycie należności z tytułu podatku obrotowego za październik i listopad 1992r. oraz za okres od stycznia do kwietnia 1993r. Decyzją z dnia [...] marca 1998r. [...] Urząd Skarbowy rozłożył spłatę zaległości w podatku obrotowym za lata 1992-1993 wraz z odsetkami na 6 rat z wyznaczeniem terminu płatności ostatniej w dzień 20 sierpnia 1998r. W związku z tym w dniu 26 marca 1998r. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie egzekucyjne odnośnie zaległości objętych tytułami wykonawczym z dnia [...] lutego 1993r. [...] i z dnia [...] czerwca [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 1998r. [...] Urząd Skarbowy odmówił obojgu podatnikom umorzenia odsetek za zwłokę należnych od zaległego podatku obrotowego za miesiące od października 1992r. do kwietnia 1993r. w kwocie 4850,10 zł. W dniu 5 lutego 1999r. Urząd Skarbowy ponownie wystawił tytuły wykonawcze: - Nr SM/2/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za październik 1992r. w kwocie 63,01 zł - Nr SM/3/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za listopad 1992r. w kwocie 675 zł - Nr SM/4/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za styczeń 1993r. w kwocie 168,10 zł - Nr SM/5/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za luty 1993r. w kwocie 173,70 zł - Nr SM/6/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za marzec 1993r. w kwocie 266,60 zł - Nr SM/7/99 dotyczący zobowiązania w podatku obrotowym za kwiecień 1993r. w kwocie 243,90 zł Postanowieniem z dnia [...] lipca 1999r. Sygn. akt [...] Sąd Rejonowy stwierdził, że dalsze postępowanie egzekucyjne przeciwko R. K. prowadzić będzie łącznie Komornik II Rewiru Sądu Rejonowe w trybie właściwym dla egzekucji Sądowej. W dniu 24 kwietnia 2001r. H. K. i R. K. złożyli w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego w 2000r. dochodu - PIT 37, w którym wykazali nadpłatę w wysokości 711,70 zł. Bezsporne jest, że w dniu powstania nadpłaty tj. 24 kwietnia 2001r. na koncie podatników figurowały zaległości w podatku obrotowym za październik 1992r. w kwocie 63,01 zł oraz za listopad 1992r. w wysokości 675 zł. Urząd Skarbowy prawidłowo w oparciu o art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) zaliczył z urzędu powstałą nadpłatę na poczet zaległości w podatku obrotowym za październik i listopad 1992r., wydając w tym przedmiocie postanowienie w trybie art. 273 § 1 pkt. 2 lit. b tej ustawy. W wyniku spisania w dniu 27 kwietnia 1996r. protokołu o stanie majątkowym obojga podatników, bieg terminu przedawnienia został przerwany zgodnie z art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej i zgodnie z art. 70 § 4 tej ustawy zaczął biec na nowo od dnia 27 marca 1998r., tj. od dnia następnego po dniu w którym umorzono postępowanie egzekucyjne. W reasumpcji Organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż zaległość w podatku obrotowym za październik i listopad 1992r. nie uległa przedawnieniu. Na powyższe postanowienie H. K. i R. K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucili, że nie doręczono im tytułów wykonawczych przez co uniemożliwiono wniesienie zarzutów, wszczęcie egzekucji nastąpiło bez pisemnego wezwania do zapłaty, przewlekłość postępowania oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1271), sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - określanej dalej jako p. s. a. Skarga jest zasadna. Organ odwoławczy nie wskazał początkowego okresu od którego rozpoczął się bieg przedawnienia zaległości podatkowej w podatku obrotowym za październik i listopad 1992r. Nie rozważył też należycie i nie uzasadnił swego stanowiska, dlaczego w przedmiocie przedawnienia należało zastosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) a nie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.). Kluczowym zagadnieniem w rozpoznawanej sprawie było tez rozważenie, czy protokół o stanie majątkowym podatników stanowił w ogóle czynność egzekucyjną oraz czy istotnie mógł przerwać bieg przedawnienia zważywszy, że nie stwierdzono w nim jakich tytułów wykonawczych dotyczy, jak również w aktach organu podatkowego brak jest dowodu doręczenia go H. K. lub uczestnictwa jej przy jego sporządzeniu. W aktach Organu podatkowego znajduje się pismo z dnia [...] czerwca 1997r. [...] skierowane do Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych stanowiące zawiadomienie w sprawie zajęcia wynagrodzenia za pracę R. K., którego analizą nie zajął się organ odwoławczy, jednakże trudno określić jakie skutki spowodowało ono dla biegu przedawnienia, gdy w aktach brak jest dowodu doręczenia tego pisma podatnikowi. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia powinno być doręczone podatnikowi zgodnie z art. 32 § 2 i art. 72 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 36, poz. 161) w wersji obowiązującej w 1997r. Ponadto organ odwoławczy nie wyjaśnił czy podatnikom doręczono tytuły wykonawcze zarówno z 1993r. jak i z 1999r., pomimo, że był to jeden z głównych zarzutów zażalenia podatników. W aktach organu podatkowego brak jest dowodów doręczenia tychże tytułów wykonawczych podatnikom. Z uwagi na powyższe należało przyjąć, że organy podatkowe naruszyły prawo procesowe w postaci art. 122 Ordynacji podatkowej, wskutek czego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.s.a. W oparciu o art. 152 p. s. a. określono, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 p. s. a. zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących solidarnie kwotę 28, 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło