SA/Rz 2949/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [..].10.2001 r., Nr [...]. SA/Rz 2949/01 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi P. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2001 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z dnia [...].10.2001 r., Nr [...] odmawiającą przyznania w/w renty socjalnej. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 27a ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn.zm./ oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ ten ustalił, iż P. K., urodzony [...].1982 r., orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Nr [...] z dnia 8.10.2001 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, który to stopień ma charakter okresowy i datuje się od 12.09.2001 r. Natomiast w poprzednim orzeczeniu z dnia 22.10.1998 r., Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności ustalił lekki stopień niepełnosprawności o charakterze trwałym. W obu orzeczeniach podkreślono, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia. P. K. był uczniem Zespołu Szkół Zawodowych w U. w okresie 1.09.1998 r. – 18.06.2001 r. i po ukończeniu tej szkoły uzyskał tytuł zawodowy robotnika wykwalifikowanego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Umiarkowany stopień niepełnosprawności ustalony od dnia 12.09.2001 r. powstał po ukończeniu przez odwołującego się 18 lat życia i po zaprzestaniu nauki w szkole ponadpodstawowej. Oceniając przedstawiony stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej – renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego /zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności/ nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyznania renty socjalnej. Omawiany przepis wymaga ustalenia również, że inwalidztwo powstało u tej osoby przed ukończeniem 18 roku życia lub w przypadku pobierania nauki przed ukończeniem 25 roku życia. Skoro umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się u P. K. po ukończeniu przezeń 18 roku życia, zatem renta socjalna mu nie przysługuje. Do tego czasu był dotknięty lekkim stopniem niepełnosprawności, który jednakże nie uprawnia do renty socjalnej. Pogorszenie stanu zdrowia po ukończeniu 18-roku życia /z lekkiego na umiarkowany stopień niepełnosprawności/, nie może uzasadniać przyjęcia, że umiarkowana niepełnosprawność istniała od urodzenia. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji i w związku z tym orzekł jak w osnowie zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /wpłynęła do Sądu w dniu 21.12.2001 r./, skarżący P. K. wniósł o wnikliwe rozpoznanie jego sprawy i zarzucił, że jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, a jego stan zdrowia uległ pogorszeniu w stopniu uzasadniającym do określenia niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Wynika to z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 8.10.2001 r. i dołączonej do skargi dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wyłożonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Tekst art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, według stanu prawnego na dzień 30.11.2001 r. /tekst jednolity Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414/ brzmiał następująco: "Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu, z zastrzeżeniem ust. 5". Zastrzeżenie nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Uważna analiza powołanego przepisu, a w szczególności zwrotu "z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia prowadzi do wniosku, że jedną z przesłanek decydującą o zasadności przyznania renty socjalnej jest inwalidztwo istniejące od urodzenia, ale jednakże nie chodzi tu o stopień inwalidztwa. Pojęcie niepełnosprawności definiuje art. 2a ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i wedle tej definicji "niepełnosprawność – to stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy, powodujący trwałe lub okresowe utrudnienie, ograniczenie bądź uniemożliwienie samodzielnej egzystencji". W takim znaczeniu niepełnosprawność w stopniu lekkim jest również inwalidztwem. Niespornym jest, iż skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim od urodzenia, czyli inwalidztwo istnieje u niego od tego czasu. Druga przesłanka to "całkowita niezdolność do pracy". Kwestia z nią związana była już przedmiotem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.1998 r. – OPS 12/98 /ONSA Nr 1/99, poz. 11/ w której stwierdzono cytuję "Osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy przysługuje renta socjalna na podstawie art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1993 r., Nr 13, poz. 60 ze zm./ także wówczas, gdy inwalidztwo tej osoby, powstałe przed ukończeniem przez nią 18 roku życia, dopiero po ukończeniu tego wieku osiągnęło stopień powodujący całkowitą niezdolność do pracy". Wskazana uchwała była wydana na tle stanu prawnego, który obowiązywał również w dniu 30.11.2001 r. /chodzi o tekst art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej/. Niesporna jest kwestia, iż skarżący po ukończeniu 18 roku życia stał się osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Stosownie do art. 2a pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, umiarkowany stopień niepełnosprawności stanowi całkowitą niezdolność do pracy. W takim stanie rzeczy skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji spełniał warunki do przyznania mu renty socjalnej. Z powodu naruszenia prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, nazwanej dalej skrótem p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm./ orzekł jak w formule sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja /odmawiająca przyznania renty socjalnej/ nie nadaje się do wykonania, zatem Sąd nie zamieszczał w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o jakim mowa w art. 152 p.s..a Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną zamieszczoną w rozważaniach Sądu.