SA/Rz 319/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. H. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 319/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r., [...] nakazującą H. H. rozbiórkę obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr ewid. 438/6 położonej w S. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest konsekwencją poprawnego zastosowania przez ten organ obowiązujących przepisów. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że obiekt objęty postępowaniem zlokalizowany na działce nr 438/6 wybudowany został w latach 1998 – 1999 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu nie można przyjąć, że pozwolenie na budowę może zostać zastąpione zgłoszeniem. Ustawa wskazując w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, że na podstawie zgłoszenia mogą być wznoszone tylko obiekty /budynki/ związane z produkcją rolną będące zabudową uzupełniającą zabudową zagrodową. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sytuacja taka nie zachodzi, zatem nie można przyjąć za uzasadnione stanowiska strony, w którym wskazuje ona na zgłoszenie robót budowlanych jako podstawę legalnego ich prowadzenia. Wreszcie organ odwoławczy wskazał, że nawet zgłoszenie budowy na działce nr 438/6 w S. jest wątpliwe, gdyż dokonywał takiego zgłoszenia poprzedni właściciel – C. B., a na jej piśmie z 20 maja 1998 r. odciśnięta jest tylko pieczęć Urzędu Rejonowego w S. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego, a w archiwum zakładowym brak oryginału pismo oraz jego rejestracji w książce wpływów z daty 22 maja 1998 r. Z tych przyczyn dokument ten nie może być dowodem w sprawie. Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodziła się H. H. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Równocześnie strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie podziela argumentacji przyjętej przez organy. Jako niedopuszczalne działanie wskazuje pominięcie jako dowodu pisma skierowanego do Urzędu Rejonowego w S. przez C. B., którym zgłosiła zamiar budowy budynku gospodarczego. Wiązanie mocy dowodowej zgłoszenia z adnotacjami urzędu, zdaniem skarżącej jest niedopuszczalne, gdyż na organie spoczywa obowiązek dopełnienia czynności technicznych po wniesieniu przez stronę pisma, a w ostateczności to organ ma rozstrzygnąć czy zgłoszony zamiar budowy powinien być objęty pozwoleniem na budowę, czy też budowa budynku może odbywać się na podstawie zgłoszenia. Dodatkowo skarżąca wskazała, że organy błędnie określały przedmiot postępowania posługując się różnym nazewnictwem i wskazując różne działki, na których budynek miał być zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach badając zgodność zaskarżonego orzeczenia zobowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie i z tego powodu decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2002 r. podlegają uchyleniu. W sprawie bezsporne jest, że C. B. poprzedniczka skarżącej dniu 22 maja 1998 r. złożyła pismo w Urzędzie Rejonowy w S. Na kopii tego pisma po dołączonej do akt zamieszczona jest pieczęć Urzędu Rejonowego w S. i data 22 maja 1998 r. Z treści pisma wynika, że wnioskująca domaga się wyrażenia zgody na wybudowanie na działce nr 438/6 pomieszczenia gospodarczego z przeznaczeniem na sprzęt ogrodniczy, przy czym w dalszej części pisma scharakteryzowano budynek, który wnioskodawczyni zamierzała budować. Skierowanie takiego pisma uruchomiło postępowanie, które mogło się zakończyć zgłoszeniem sprzeciwu przez organ, a w konsekwencji nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli przepisy prawa takiego pozwolenia wymagały. Sąd nie może przyjąć stanowiska prezentowanego w uzasadnieniach decyzji podlegających uchyleniu, którego istota sprowadza się do przyjęcia reguły, że o potrzebie posiadania pozwolenia na budowę lub realizowania /budowy/ obiektu budowlanego tylko na podstawie zgłoszenia ma rozstrzygać inwestor /wnioskodawca/. Przyjęcie takiego poglądu skutkować musiałoby przerzuceniem całego ryzyka związanego z potrzebą uzyskania pozwolenia na budowę na wnioskodawcę co byłoby nie do pogodzenia z regulacjami Prawa budowlanego, a zwłaszcza z instytucją sprzeciwu w takich sytuacjach, gdy wnioskodawca zgłasza przystąpienie do określonych robót, a organ rozstrzyga nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Dla Sąd jest oczywiste, że tak ukształtowane przepisy prawa pozwalają wnioskodawcy zawsze wystąpić z wnioskiem /zgłoszeniem/, od tego kontrolę sprawuje organ, który takie zgłoszenie może w odpowiedni sposób potraktować. Strona nie ma obowiązku znajomości prawa, a organ prawo znać musi. Konsekwencją takiego stanowiska jest uznanie, że nawet przypadki objęte pozwoleniem mogą być poprzedzone zgłoszeniem, gdyż z chwilą zgłoszenia organ musi podjąć określone działanie. Zgłoszenie wszczyna specyficzne postępowanie. Jeżeli w takim postępowaniu organ nie wypowie się to wnioskodawca ma prawo przystąpić do realizacji swojego zamierzenia. Tylko taki sposób rozumienia obowiązującego prawa pozwala zachować należytą proporcję między prawem własności a ingerencją organu budowlanego. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organy jest niczym nie uzasadnionym ograniczeniem prawa do nieruchomości. Poza szczegółowymi rozważaniami Sąd pozostawia kwestię odmowy przyznania mocy dowodowej pismu, na którym jest pieczęć Urzędu, a brak dalszych wpisów. Dla strony sposób działania organu i podejmowania czynności faktycznych /wpisu pism wpływających/ nie może mieć żadnego znaczenia co jest oczywiste i nie może być przedmiotem sporu. Zatem niedopuszczenie takiego dowodu jest naruszeniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a., a tak przeprowadzone postępowanie dowodowe należy uznać za wadliwe. Te okoliczności, których odzwierciedleniem jest treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" prawa o p.s.a. legły u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W ponownym postępowaniu organ ma dokonać pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego mając na względzie to, że strona dopełniła wymogu zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego na działce nr 438/6 poł. w S. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 prawo o p.s.a.