SA/Rz 360/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. reprezentowanej przez kuratora B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku Nr. [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz.U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 / po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r Nr. [...] orzekającej o jej o wymeldowaniu z pobytu stałego w M. przy ul. G. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił Z. K. wskazując, że była jego żona M. K. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Materiał dowodowy sprawy wykazał, że w/w wyprowadziła się ze spornego lokalu w 2000 r., nie dopełniając obowiązku meldunkowego i nie mieszka w nim do dnia wydania decyzji a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W odwołaniu do Wojewody [...] odwołująca M. K. wniosła o stwierdzenie nieważnosci decyzji wskazując na przepis art. 156 § 1 pkt.1 i 3 k.p.a. oraz art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz.U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 / W argumentach odwołania wyjaśniła, że sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania i została zakończona negatywną decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 roku Nr [...], która to decyzja uzyskała walor decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji ponowne wydanie decyzji w tej samem sprawie jest niedopuszczalne. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego dnia 27.05.2002 r stwierdzono niezgodność art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej . W takim stanie rzeczy organ meldunkowy nie bada w postępowaniu meldunkowym kwestii uprawnień do lokalu w świetle art. 15 ust. 2 ustawy, który to przepis wprost odsyła do uprawnienia określonego w art. 9 ust. 2. W związku z powyższym uwzględniając zmianę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy organ meldunkowy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Sprawa niniejsza była rozpatrywana przez organ odwoławczy pod kątem spełniania przesłanek do wymeldowania osoby z drugiego ze stanów faktycznych o których mowa w przepisie art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Organ I-ej instancji nie ustalił aktualnego adresu M. K. w związku z powyższym na czas toczącego się postępowania administracyjnego Sąd Rejonowy w M. ustanowił dla nieobecnej kuratora B. S. do reprezentowania jej interesów w toczącym się postępowaniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I-ej instancji ustalono, iż M. K. opuściła lokal mieszkalny w M. przy ul. G. w 2000 r. zamieszkała w mieszkaniu syna w M. przy ul. K.,który to fakt potwierdzają zeznania wnioskodawcy Z. K. i B. S. kuratora M. K. złożone do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu 15 listopada 2002 r. W chwili obecnej odwołująca przebywa za granicą po każdym powrocie z zagranicy zatrzymuje się w mieszkaniu syna w M. przy ul. K., oznacza to, że w sposób zupełny i trwały opuściła lokal mieszkalny w M. przy ul. G. Twierdzenie, że opuściła sporny lokal mieszkamy gdyż wnioskodawca swoim niebezpiecznym zachowaniem zmusił ją do jego opuszczenia nie zostało w żaden sposób wykazane , materiał dowodowy natomiast nie wskazuje by odwołująca się korzystała z ochrony swoich praw. Podnoszona przez odwołującą kwestia własność lokalu mieszkalnego nie należy do kompetencji organów meldunkowych . Nie można również przychylić się do wniosku zawartego w odwołaniu dotyczącego stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji organu 1-ej instancji, gdyż organ w postępowaniu odwoławczym zgodnie z dyspozycją przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie może stwierdzić nieważności decyzji organu 1-ej instancji nawet w przypadku gdy ustali, że decyzja organu 1-ej instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § K.p.a. Ponadto zastosowanie trybu określonego w art. 156 K.p.a. dotyczy decyzji ostatecznych, a decyzja Prezydenta Miasta taką nie jest. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kurator M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W argumentach skargi przywołał zarzuty z odwołania a nadto wyjaśnił, że organ orzekający w sprawie wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy i błędnie przyjął iż zachodzą przesłanki do wymeldowania skarżącej. Stan faktyczny faktycznie przedstawia się tak, że M. K. czasowo przebywa za granicą, pobyty te nie przekraczają okresu 6 miesięcy natomiast w okresie pobytu w kraju zatrzymuje się u syna z uwagi na trudną sytuację rodzinną spowodowaną niewłaściwym wręcz niebezpiecznym zachowaniem się byłego męża. Twierdzenie zatrzymuje się a zamieszkuje jest diametralnie różne których to różnic organ nie uwzględnił. O tym , że nie opuściła stałego swojego miejsca zamieszkania świadczy fakt, że w mieszkaniu swoim pozostawiła swoje rzeczy zarówno osobiste jak i użytkowe , na czas uregulowania sprawy małżeńskiej faktycznie przebywała u syna o czym powiadomiła organ, lecz te trudne sprawy życiowe nie oznaczają, że opuściła swoje własnościowe mieszkanie. Wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się do lokali i budynków właścicieli jak błędnie to zinterpretował organ orzekający w sprawie. Dodatkowo została zakwestionowana wadliwa interpretacja przez organ przepisu art. 156 k.p.a. w ocenie kuratora skarżącej organ odwoławczy władny był stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji gdyż istniały ku temu przesłanki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie . Wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej ustawą, nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd na podstawie akt sprawy stwierdza, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r Nr. [...] Prezydent Miasta [...] po rozpoznaniu wniosku Z. K. z dnia 19.07.2000 roku , odmówił wymeldowania M. K. z pobytu stałego w M. przy ul. G. , która to decyzja w wyniku odwołania Z. K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] września 2000 roku Nr [...] oznacza to , że w/w decyzja uzyskała walor decyzji ostatecznej. Ponowny wniosek o wymeldowanie M. K., Z. K. złożył w dniu 23 lipca 2002 r w wyniku którego została wydana zaskarżona decyzja. W tym stanie faktycznym sprawy stwierdzić należy , że organy orzekające w sprawie rozpoznały sprawę już rozstrzygniętą ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2000 r Nr. [...] i utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] września 2000 roku Nr [...] wprawdzie swoje orzeczenia oparły na zmienionym stanie prawnym lecz dotyczącej tej samem kategorii sprawy, między tymi samymi stronami oznacza to, że dopuściły się rażącego naruszenia prawa. Wydanie decyzji nowej bez wzruszenia poprzedniej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważnosci tej nowej decyzji. / vide wyrok NSA z dnia 27 lipca 1981 r SA/Po 1581. OSPiKA 1982, Nr 3-4 , poz. 25/. Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa / art. 6 k.p.a./. Art.10 k.p.a. natomiast stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zmiana przepisów prawa materialnego na którą powołuje się organ odwoławczy nie daje żadnej podstawy do pominięcie decyzji ostatecznej wydanej w tej samej sprawie. / decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 r Nr. [...] / vide ; Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.06.1993 r sygn. III ARN 27/93,publ. OSNC 1994/2/43. W takiej sytuacji faktycznej sprawy organ winien w trybie nadzwyczajnym /art. 154 § 1 k.p.a./ uchylić poprzednie decyzje i dopiero rozpoznać ponowny wniosek przy uwzględnieniu przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji . Wyjaśnić należy skarżącej że wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji Sąd nie był uprawniony do merytorycznej oceny jej zarzutów oraz wniosków. Wyjaśnienie natomiast organu odwoławczego, że nie był uprawniony do stwierdzenia nieważnosci decyzji organu I instancji wobec treści art. 138 k.p.a. jest zasadne, lecz nie upoważniało go do sanowanie tego rodzaju rażącego uchybienia bowiem dawało podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzone w/w uchybienia obligowały Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ Określenie , że decyzja nie podlega wykonaniu znajduje uzasadnienie w treści art. 152 ustawy. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/