SA/Rz 364/02

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Jerzy Solarski (spr.) AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie; określa, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. S.A. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem kosztów postępowania sądowego. SA/RZ 364/02 UZASADNIENIE Działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. - z późn. zm. ) i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r., zwanego dalej kpa) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].12.2001r. nr [...] nakazał wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez A. S.A. z tego powodu, iż były one wykonywane bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ na podstawie przeprowadzonej kontroli ustalił, iż na działce nr ewid. 620/2 zlokalizowany jest słup energetyczny, z którego wykonany jest przyłącz energetyczny przewodami AL. 4x16 mm2 do istniejącego murowanego budynku mieszkalnego K. S. Na tym słupie A. zamontował metalową zwyżkę celem podwyższenia przewodów elektrycznych biegnących nad obiektem gospodarczym S. S. Na powyższe roboty właściciel linii energetycznej nie posiadał pozwolenia - otrzymał sprzeciw od Starostwa Powiatowego decyzją z dnia [...].10.2001r. znak [...], co uprawniało do wydania przedmiotowego postanowienia. Na postanowienie to zażalenie złożył A. S.A. podnosząc, że roboty budowlane w dacie wydania postanowienia były już wykonane oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Zażalenie na w/w postanowienie wniósł również K. S. Wskazał na okoliczność wstrzymania przez PINB w miesiącu grudniu robót budowlanych ukończonych w miesiącu wrześniu. Postanowieniem z dnia [...].02.2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymanie robót budowlanych jest możliwe tylko i jedynie w odniesieniu do robót kontynuowanych i akt ten nie może obejmować robót już zakończonych. Dodatkowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w toku dalszego postępowania sprawę objętą zaskarżeniem należy traktować jako samowolę budowlaną, ponieważ inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Na postanowienie to skargę wniósł A. S.A. zarzucając naruszenie art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że po uchyleniu zaskarżonego postanowienia zamiast umorzyć postępowanie pierwszej instancji organ odwoławczy skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 01.01.2004r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest kontrola, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, z uwagi na jej cechy lub z uwagi na sposób przeprowadzenia postępowania, które doprowadziło do jej wydania. Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na jego wynik (art.145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zastępuje organu administracji w orzekaniu co do istoty sprawy. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego niewątpliwe jest, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2001r. o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych wydane zostało w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już przez inwestora wykonane. Okoliczność tą przyznają w zażaleniach strony postępowania. Wobec tego zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane brak było podstaw faktycznych do wydania rozstrzygnięcia mającego oparcie w tym przepisie. Zgodzić należy się przy tym z argumentacją organu odwoławczego, iż wydanie postanowienia z art. 50 Prawa budowlanego może mieć miejsce wyłącznie do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania postanowienia nie zostały zakończone. Konsekwencją takiego postanowienia jest art. 51 ustawy, który upoważnia organ do wydania decyzji nakazującej zaniechania dalszych robót, rozbiórkę obiektu lub jego części bądź nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, przy czym możliwość zastosowania tych przepisów jest uzależniona od spełnienia dwóch warunków: musi to być przypadek inny, niż objęty dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, wydanie zaś decyzji, o której mowa w art. 51, musi być poprzedzona postanowieniem, o którym mowa w art. 50 i musi nastąpić przed upływem 2 miesięcy od daty wydania tego postanowienia. Jak już wyżej stwierdzono, w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1, skoro w dacie orzekania roboty były już zakończone. W takim stanie faktycznym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął w dniu [...].02.2002r. rozstrzygnięcie uchylające zaskarżone postanowienie w całości i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazując na popełnione uchybienia nakazał organowi I instancji ponownie rozpatrzyć sprawę pod kątem samowoli budowlanej. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, każda sprawa indywidualna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją (postanowieniem) organu I instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Po przeprowadzeniu takiego postępowania organ odwoławczy może wydać rozstrzygnięcie merytoryczne utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję - art. 138 § 1 pkt i kpa; może też zaskarżoną decyzję w całości lub w części uchylić i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź też uchylając decyzję umorzyć postępowanie I instancji - art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Natomiast wyjątkiem jest decyzja kasacyjna połączona z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, która ma oparcie w art. 138 § 2 kpa. Ten typ decyzji może być zastosowany wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jak już wyżej wskazano, postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w podstawie prawnej wskazuje art.138 § 1 pkt 2 Kpa, zaś w sentencji zawiera rozstrzygnięcia kasacyjne, o jakim mowa w art.138 § 2 Kpa. Istnieje więc sprzeczność pomiędzy podstawą prawną, a rozstrzygnięciem. Okoliczność ta stanowi przypadek, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia. Końcowo nadmienić należy, że jeśli traktować zaskarżone postanowienie jako postanowienie kasacyjne, a w konsekwencji stwierdzone naruszenie przepisów postępowania administracyjnego jako nie mające wpływu na wynik sprawy, to w istniejącym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia z art. 138 § 2 kpa: w sprawie nie zachodzi bowiem potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Dał temu wyraz organ odwoławczy kwalifikując zaistniały stan faktyczny jako samowolę budowlaną co ma ten skutek, że rzeczą organu I instancji będzie wszczęcie z urzędu nowej sprawy administracyjnej w trybie art.48 Prawa budowlanego. Z tych względów na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. należało wyłączyć z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie. Orzeczenie określające, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art.200 P.p.s.a.