SA/Rz 43/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska (spr.) Sędziowie AWSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Kazimierz Włoch Protokolant st. sekt. Małgorzata Kramarz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1995-1996 skargę o d d a l a 09-02-12bj SA/Rz 43/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dmą 28 listopada 2001r. SKO-403/240/01 Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania "A" S.A. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia (...) lipca 2001r. (...) w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1995-1996. Jako podstawę prawną decyzji orzekający organ powołał art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie przed organem I instancji dotknięte jest licznymi uchybieniami które skutkują uchyleniem decyzji, a w szczególności; brakiem zawiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania /art. 165 § 2 i § 4/, niekompletnością postępowania dowodowego /art.180/, a także nie zastosowaniem art.200 § l Ordynacji podatkowej w świetle którego organ winien umożliwić stronie wypowiedzenie się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. Nadto, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzja organu I instancji nie spełnia niezbędnych przesłanek określonych art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie zawierając prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, organ podniósł, że w świetle uchybień formalnych postępowania przedwczesnym jest rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym, a na co pozwoli dopiero zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy. Na decyzję tę "A" złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w części postanawiającej o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu l instancji wnosząc o umorzenie postępowania, bądź uchylenie decyzji i wskazanie organowi l instancji umorzenie postępowania. Decyzji tej skarżąca zarzuciła naruszenie prawa poprzez nie wskazanie litery powołanego jako podstawa prawna art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej a dającego podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 233 § 2 lit. a. Nadto skarżąca zarzuciła orzekającemu organowi naruszenie treści art. 70 ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienia faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz faktu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia. W uzasadnieniu skarżąca naprowadziła, że organ nie był uprawniony do wydania decyzji zaskarżonej skoro wcześniej stwierdził, że podatek od nieruchomości został obliczony i uiszczony w należytej wysokości. Burmistrz wydał kolejną decyzję w sprawach w których postępowanie zostało wcześniej prawomocnie zakończone. Nadto organ nie wziął pod uwagę wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia, a więc orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego winno sprowadzić się jedynie do umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji dodatkowo naprowadzając, że skarżąca pomyliła przepisy gdyż powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej nie zawiera oznaczeń literowych. Oznaczenie takie zawiera przepis art. 233 § l Ordynacji podatkowej który w sprawie nie ma zastosowania. W ocenie organu wydana w sprawie decyzja w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę nie jest kolejną decyzją w tej samej sprawie ponieważ w tym przedmiocie nie zapadło wcześniej rozstrzygnięcie. Niespornym natomiast jest, że podatek od nieruchomości uiszczony został w opóźnieniem bez należnych odsetek dopiero po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 8 grudnia 2000r. sygn. akt I SA/Kr 1720/98. W dniu orzekania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało informacjami na temat podjętych czynności egzekucyjnych bądź ich braku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Wydanie decyzji kasacyjnej polegającej na uchyleniu decyzji organu I instancji oraz przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny. Przepis art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ przewiduje dwa przypadki w których wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy jest obligatoryjne. Pierwszy zachodzi wówczas gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja I instancji wydana została z naruszeniem art. 240 lub art. 247 Ordynacji podatkowej /art. 233 § l pkt.2 lit.b/. Drugi przypadek obligatoryjnego orzeczenia kasacyjnego przewiduje przepis art. 233 § 3 Ordynacji podatkowej. Pozostałe przypadki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej są fakultatywne, a więc organ wydaje je w sytuacji gdy stwierdzi, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części czy też przeprowadzone postępowanie przez organ I instancji obarczone jest wadą naruszenia przepisów procesowych. Z treści art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, powołanego jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzje organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja kasacyjna nie narusza dyspozycji powołanego przepisu z uwagi na stwierdzenie szeregu uchybień procesowych. Prawidłowo organ ustalił, że uchybieniem norm postępowania jest brak postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego oraz nie doręczenie go stronie - art. 165 § 2 i § 4 ustawy. Kwalifikowanym uchybieniem proceduralnym w ocenie Sądu skutkującym uchyleniem decyzji jest również nie wyznaczenie stronie przez orzekający organ I instancji trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego o czym stanowi art. 200 § l Ordynacji podatkowej. Przepis ten ma na celu zapewnienie realizacji zasady ogólnej czynnego udziału stronie w postępowaniu podatkowym której wynika prawo do "ostatniego słowa", a należy przez to również rozumieć nie tylko prawo do zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym ale również prawo ustosunkowania się do całości materiału. W literaturze trafnie wskazuje się, że udział strony w postępowaniu dowodowym poprzedzającym wydanie decyzji jest udziałem w tworzeniu orzeczenia. To oznacza, że strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się również w sprawie przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy. W myśl art. 124 Ordynacji podatkowej przesłanki te organ winien ujawnić stronie. Obowiązek wynikający z tego przepisu obejmuje także ujawnienie przez organ podatkowy stanowiska co do oceny wartości dowodowej zebranych środków dowodowych, jak i ich oceny prawnej. Wskazać również należy, ze kategorycznie sformułowanie przepisu art. 200 § l Ordynacji podatkowej nie przewiduje odstąpienia od wyrażonej tym przepisem zasady, a odstępstwo od niej ustawodawca przewiduje tylko w przypadkach przewidzianych przepisami art. 123 § 2 i art. 165 § 5 /art. 200 § 2 Ordynacji podatkowej/, a które w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania. Niezależnie od w/w uchybień organ II instancji stwierdził naruszenie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym art. 180, art. 181 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej wskazując kierunek zebrania stosownego materiału dowodowego oraz właściwego uzasadnienia wydanej decyzji w związku z podniesionym zarzutem przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu, przedawnienie zobowiązania podatkowego jest kwestią prawa materialnego a więc przedwczesnym, przy braku pełnego a niezbędnego w tym zakresie materiału dowodowego byłoby wypowiadanie w tym przedmiocie, przy stwierdzonych prawidłowo przez organ drugoinstancyjny kwalifikowanych uchybień procesowych. Ustosunkowując się do zarzutu skargi w przedmiocie niewskazania przez orzekający organ II instancji szczegółowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia zauważyć należy, że powołany przez organ jako podstawy prawnej art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej takowej nie zawiera. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 132, art. 141 § 2 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.