SA/Rz 440/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala SA/Rz 440/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta R. po rozpatrzeniu wniosku K. i K.T. działając na podstawie art.1 ust.1 i 2, art.2, art.4 i art.4a ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. nr 120 z 200łr., poz. 1299) orzekł: o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr 40 o pow. 773m3 w obr. 208 objętej Kw 21 865 położonej w R. przy ul. M. I 9 w prawo własności na rzecz K. i K.T.,o opłacie za przekształcenie prawa w wysokości 27 435,00 zł, - o sposobie i terminie uiszczenia opłaty stwierdzając jednocześnie, że ostateczna decyzja stanowi podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę ustalenia opłaty za przekształcenie prawa stanowił art. 67 ust. 1 i 3 i art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz sporządzony operat szacunkowy z dnia 12 lipca 2002r. Od decyzji tej odwołanie wnieśli K. i K.T. wskazując, że ustalenie należności za działkę powinno być wykonane na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, bo wniosek o przekształcenie złożyli w 2000r. Dodatkowo wskazali, że w dniu 29 października 2002r. złożyli odwołanie do SKO na wypowiedzenie Zarządu Miasta [...] dotyczące błędnego opracowania operatu wyceny działki. Decyzją z dnia [....]r. SKO – [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art.1 ust.1 i 2, art.2, art.4 i art.4a ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w pełni podzieliło argumentację organu I instancji i stwierdziło, że domaganie się przez stronę ustalenia wysokości opłaty na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nie było możliwe, ponieważ wniosek o przekształcenie został złożony w grudniu 2000r. a więc w czasie, gdy korzystne przepisy dla użytkowników wieczystych już nie obowiązywały, wobec uchylenia ich przez TK. Na decyzję tą skargę wnieśli K. i K.T. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięciu zarzucili, że opiera się na wadliwie opracowanym operacie szacunkowym wyceny wartości działki, że zostali pozbawieni prawa odwoławczego w stosunku do tego operatu a także, iż nie mają jako emeryci żadnej możliwości zapłacenia wyliczonej kwoty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : skarga jest nieuzasadniona. W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a. ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone. Materialnoprawną podstawę żądania skarżących stanowią przepisy ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. Nr 123, poz.781 ze zm., zwana dalej ustawą przekształceniową). W dacie orzekania przez organy obowiązywał tekst ustawy ogłoszony w Dz. U. z 2001r., nr 120, poz.1299, ze zmianą Dz. U. z 20023r. nr 113, poz. 984. Zgodnie z art. 1 ust.1, ustawa określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi, a jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i osoby te złożą wniosek, o którym mowa w art. 2, do dnia 31 grudnia 2000r. (ustęp 2). W myśl art. 2 ust.1 pkt 2, użytkownik wieczysty składa wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa, jeżeli użytkowanie wieczyste jest ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego. Art. 4 ustawy stanowi natomiast, że osoba, która nabyła własność nieruchomości na podstawie art. 2, zobowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, przy czym zgodnie z art.4a, do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy art.67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Z przedstawionych unormowań jednoznacznie wynika, że ustawodawca dla przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przewidział - co do zasady - odpłatną formę, a jako wyjątek, w sytuacjach określonych w art.6 - nieodpłatne przekształcenie. Ten wyjątkowy sposób przekształcenia dotyczy użytkowników wieczystych oraz ich następców prawnych, którym nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w związku z utratą mienia wskutek wojny 1939 - 1945r. i którzy pozostawili majątek na terytorium nie znajdującym się na obecnym obszarze Państwa Polskiego, którzy na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo Polskie mieli otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, a wartość tego mienia jest wyższa od opłaty, o której mowa w art. 4, którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w związku z wywłaszczeniem dokonanym po 1949 r., a przed dniem 1 sierpnia 1985 r., którym oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wszelkich tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. oraz którym przyznano jako dotychczasowym, właścicielom lub ich następcom prawnym prawo wieczystej dzierżawy lub prawo zabudowy (prawo użytkowania wieczystego), na podstawie art.7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), bez względu na termin przyznania tego prawa lub termin wniesienia czynszu lub opłaty. Przedstawiony powyżej stan prawny jest m.in. konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000r. sygn. K 8/98 (OTK 2000/3/87), na podstawie którego to orzeczenia dotychczasowe zasady wnoszenia opłat za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności uregulowane w art. 5 i art.5a ustawy przekształceniowej straciły moc. Utrata mocy obowiązującej nastąpiła z dniem 14 kwietnia 2000r., z uwagi na stwierdzenie ich niezgodności z Konstytucją RP (Dz.U.2000.28.352). Dla wypełnienia powstałej luki do ustawy dodany został art.4a (Dz.U.2001.72.749) i taki stan prawny obowiązywał począwszy od 28.07.2001r. Przenosząc przedstawiony stan prawny na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został złożony 21 grudnia 2000r. a więc w dacie, kiedy unormowania art.5 i art.5a już nie obowiązywały, wobec wyroku TK z dnia 12 kwietnia 2000r. K 8/98. Zatem przekształcenie dokonane zostało w formie odpłatnej, na zasadach określonych w art.4a, gdyż w przypadku wnioskodawców nie zachodził żaden z wyjątków określonych w art.6 ustawy przekształceniowej. Jeśli chodzi o operat szacunkowy nieruchomości objętej wnioskiem o przekształcenie, to sporządzony on został w lipcu 2002r. przez rzeczoznawcę majątkowego, któremu uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości nadał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (nr 2438), przy czym z operatu jednoznacznie wynika, że został on sporządzony do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności lub ustalenia opłat za użytkowanie wieczyste. Z akt wynika, że przedmiotowy operat został zakwestionowany przez wnioskodawców w trybie art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to w związku z wypowiedzeniem Zarządu Miasta z [...]r. dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, przy czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...]r. [...]umorzyło postępowanie z wniosku K. i K.T. dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Natomiast w oparciu o akta sygn. I C 320/03 Sądu Rejonowego w R., z których to dowód dopuszczony został w trybie art. 106 § 2 P.p.s.a, Sąd ustalił, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...]. umorzone zostało postępowanie w sprawie z powództwa K. i K.T. przeciwko Prezydentowi Miasta R. o ustalenie. Operat, o którym mowa, stanowił postawę ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, za kwotę 27.345zł, co nastąpiło decyzją organu I instancji z dnia [...]r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący sformułowali jedynie żądanie ustalenia opłaty zgodnie z ustawą z 4.12.1997r. oraz wskazali, że wniosek złożony w terminie ustawowym w 2000r. "nie może dotyczyć innego sposobu ustalenia opłaty za działkę w szczególności formy jednorazowej spłaty w wysokości 27.345zł". Zdaniem odwołujących się "wysokość tej kwoty wielokrotnie przekracza kwotę przewidywaną we wniosku opartym na ustawie z 4.12.1997r." Przy takiej treści odwołania i de facto braku zarzutów odnośnie do operatu, Kolegium w dniu [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak na wstępie wskazano, sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem i odnosi się do stanu faktycznego oraz prawnego istniejącego i obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Taka rola sądu administracyjnego oznacza również, że sąd nie jest kolejną (trzecią) instancją postępowania administracyjnego i wobec tego kwestionowanie operatu szacunkowego dopiero w skardze, przy wcześniejszym braku zarzutów postępowaniu administracyjnym, nie może odnieść zamierzonego skutku. Dodatkowo należy zaznaczyć, że również w skardze zarzuty odnośnie do operatu są ogólnikowe: skarżący podali jedynie, że decyzja oparta jest na wadliwie opracowanym operacie szacunkowym działki, bez wskazania konkretnych wad tego operatu. Okoliczność ta w powiązaniu z treścią odwołania, w którym operat szacunkowy -jeśli chodzi o kwotę - nie był w ogóle kwestionowany, nie może skutkować stwierdzeniem, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Co się tyczy zaś naruszenia prawa materialnego to stwierdzić należy, że w kwestii tej organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśnił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia z wykazaniem, z jakich przyczyn ustawa z 4.12.1997r. o przekształceniu prawa (...) w jej pierwotnej, korzystniejszej dla użytkowników wieczystych wersji, nie mogła być zastosowana. Argumentacja ta zasługuje w pełni na aprobatę, przy czym przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, zostały dodatkowo wyjaśnione powyżej. Reasumując stwierdzić należy, że skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 P.p.s.a.