SA/Rz 470/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-30

Skład orzekający: Anna Lechowska, Maria Zarębska-Kobak, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres nauki zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, w sytuacji braku dokumentów potwierdzających zatrudnienie, może zostać zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego. Brak dokumentów potwierdzających okres nauki zawodu nie zwalnia organu z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ponownego przesłuchania świadków z należytą starannością, aby ustalić charakter i okres wykonywanej pracy oraz czy otrzymywała za nią wynagrodzenie.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. wniosła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, domagając się zaliczenia do stażu pracy okresu nauki zawodu w latach 1969-1972. Organy administracji odmówiły zaliczenia tego okresu z powodu braku dokumentów potwierdzających zatrudnienie jako pracownika młodocianego na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Skarżąca podnosiła, że brak dokumentów wynika z likwidacji zakładu pracy i zniszczenia archiwum, a jej koleżanki z tego okresu miały zaliczony okres nauki zawodu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po tym, jak skarga została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2001 r Nr [...] SA/Rz 470/02 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 roku Nr. [...] wydaną w oparciu art. o art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 37 j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu /DZ. U. Nr 154 poz. 1793/ oraz art. 138 p 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.2001 roku Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W odwołaniu J. B. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i wliczenie jej okresu wykonywania praktycznej nauki zawodu w latach 1969 – 1972 w Miejskim Handlu Detalicznym [...] – sklep "A" w P. - do okresu uprawniającego do przyznania zasiłku przedemerytalnego. W w/w okresie była zatrudniona jako pracownik młodociany na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, za którą to pracę otrzymywała wynagrodzenie a wszystkie nieobecności spowodowane chorobą były usprawiedliwiane zwolnieniami lekarskimi. Fakt, że obecnie pracodawca nie posiada dokumentów z tego okresu nie oznacza to, że w tym okresie nie pracowała. Rozpoznając odwołanie organ uznał, że analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, że J. B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 26.01.2001r Decyzją z dnia [...].01.2001 r Prezydent Miasta uznał w/w z tym dniem za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku od 03.02.2001 r. W dniu 10.10.2001 r odwołująca złożyła do Urzędu Pracy pismo, w którym wnosi o zaliczenie do lat pracy praktycznej nauki zawodu w Zasadniczej Szkole Handlowej. Materialnoprawną podstawę rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego stanowi art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zgodnie z którym: "Zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet". Zostało stwierdzone, że odwołująca spośród przesłanek, które są niezbędne do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lecz nie posiada okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze co najmniej 30 lat dla kobiet. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu l instancji, iż brak jest podstaw do zaliczenia okresu od dnia 01.09.1969 r do dnia 31.01.1972 r do okresu od, którego zależy nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zaliczeniu natomiast podlegają natomiast następujące okresy zatrudnienia; 1. od dnia 14.02.1972 r do dnia 30.06.1984 r w Spółdzielni "Ź." w P. na podstawie umowy o pracę oraz umowy ajencyjnej (12 lat, 4 miesiące, 17 dni), 2. od dnia 07.03.1985 r do dnia 02.01.2001 r podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania działalności gospodarczej (15 lat, 9 miesięcy, 27 dni) - łącznie 28 lat, 2 miesiące i 14 dni. Organ II instancji rozpatrując odwołanie oparł się m.in. na dowodach w postaci dokumentów takich jak; 1/ pismo Spółdzielni "Ź." z dnia 08.05.2001 r, 2/ świadectw pracy świadków (Pani M. S. oraz Pani H. J.), 3/ oraz na zeznaniach w/w świadków. Odnosząc się do zarzutu odwołania co do braku dokumentu ustalono, że z treści pisma pracodawcy tj. Spółdzielni "Ź." w P., jako następcy prawnego po byłym Przedsiębiorstwie Państwowym - Miejskim Handlu Detalicznym [...] w P., iż posiada akta osobowe odwołującej. Natomiast brak dokumentów w tych aktach, które potwierdzałyby pracę jako pracownika młodocianego w okresie od dnia 01.09.1969 r do dnia 30.01.1972 r dowodzi, że nie była zawierana umowa o pracę pomiędzy odwołującą a zakładem pracy w celu nauki zawodu. Zeznania świadków są dla organu II instancji zbyt lakoniczne i nie wystarczają do jednoznacznego stwierdzenia faktu, iż w/w w okresie od 1969-1972 r pracowała w Miejskim Handlu Detalicznym [...] - sklep kwiaciarnia "A." w P. na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Zeznania potwierdzają jedynie, iż na przełomie lat 1969-1972, skarżąca w sklepie nr [...], - tj. w kwiaciarni "A." wykonywała czynności sprzedawcy. Nie jest to jednak - zdaniem organu odwoławczego - równoznaczne z tym, iż praca była wykonywana przez odwołującą w oparciu o umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Świadectwa pracy przedłożone do akt sprawy przez świadków, nie potwierdzają faktu zawierania przez Miejski Handel Detaliczny [...] w P., umów o pracę w celu przygotowania zawodowego z pracownikami młodocianymi. Brak jest w nich wzmianki o tym, iż świadkowie zatrudnieni byli jako pracownicy młodociani na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Zarzut skarżącej, iż jej koleżanki, które kończyły naukę w Zasadniczej Szkole Handlowej w okresie gdy ona ją rozpoczynała, jak również koleżanki z późniejszych roczników mają okres nauki zawodu wliczony w lata pracy nie może zostać uwzględniony, gdyż zaliczenie przez zakład pracy bądź sąd okresów zatrudnienia innym osobom do ogólnego stażu pracy, nie wiąże organów w postępowaniu w tej sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, powtórzyła argumentację jak w odwołaniu, nadto dodała, ze brak dokumentów w teczce personalnej wynika stąd, że zakład uległ likwidacji, a barak w którym mieściło się przedsiębiorstwo uległ wyburzeniu i w takiej sytuacji dokumenty mogły ulec zniszczeniu lub zagubieniu. Wskazała nadto na bardzo trudną swoją sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W badanej sprawie skarżąca twierdzi, iż spełnia warunki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 3 ustawy dnia 22.12.2000 r /Dz. U. Nr 122, poz. 323/ obowiązującym od 1 stycznia 2001 do 31 grudnia 2002 roku, do uzyskania zasiłku przedemerytalnego tj. posiada 30 letni okres zatrudnienia. Spór sprowadza się do zaliczenia pracy na postawie umowy w celu przyuczenia do zawodu w okresie od 1.09.1969 r do 30.01.1972 roku w Przedsiębiorstwie Państwowym – Miejskim Handlu Detalicznym [...] w P. w sklepie "A.". Wg organów orzekających w sprawie materiał zebrany w sprawie nie pozwala na zaliczenie w/w okresu wobec zeznań słuchanych w sprawie świadków, którzy nie potwierdzili faktu zatrudnienia, lecz tzw. wykonywanie przez skarżącą czynności sprzedawcy. Wprawdzie organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiał dowodowy czy dana okoliczność została udowodniona i ma prawo do swobody oceny ale wówczas, jeżeli materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, przy podjęciu przez organ wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. Ponieważ w sprawie brak jest dowodu z dokumentów na sporny okres zatrudnienia to słuchani w sprawie świadkowie winni być słuchani ze szczególną starannością. Organ słuchając ich ponownie winien wyjaśnić kwestię; 1/ obecności skarżącej w kwiaciarni A., jeżeli potwierdzają wykonywanie czynności sprzedawcy i za jaki okres, to należało wyjaśnić na czym polegały te czynności, czy za nie otrzymywała wynagrodzenie, czy traktowana była jako pracownik, czy osoba pomagająca grzecznościowo. Dopiero takie wyjaśnienia pozwolą na zakwalifikowanie charakteru i okresu tej pracy. Wyjaśnienia również wymaga istnienie jakie dokumenty znajdują się w teczce nr [...] przejętej przez S "Ź." w P. od MHD [...] w P. Być może w innych dokumentach znajdującej się w tej teczce mogą być pośrednie dowody na sporny okres. Nie wyjaśnienie przez organ w/w kwestii stanowi nie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzi do naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie i dopiero tak zebrany materiał dowodowy pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Zgodzić się należy z argumentacją organu, że osoba rejestrująca się oraz ubiegająca się o określone świadczenia ma obowiązek wykazać i przedstawić wymagane dokumenty gdyż obowiązek ten wynika m.in. z § 3 ust. 1 rozporządzenia MPiPS z dnia 28 lutego 1997 r w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, póz. 131 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia MPiPS z dnia 28 lutego 1997 r w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, niemniej jednak nie zwalnia to organu do przestrzegania zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło